جمنای (Gemini) چیست و چطور در ایران از آن استفاده کنیم؟

جمنای (Gemini، که بعضی‌ها جمینای هم می‌نویسند) دستیار هوش مصنوعی گوگل است؛ همان سرویسی که تا بهمن ۱۴۰۲ اسمش Bard بود. می‌توانید با آن گفت‌وگو کنید و متن بنویسید، فایل یا عکس بدهید تا خلاصه یا تحلیلش کند، تصویر بسازید و حتی یک گزارش تحقیقی مفصل بگیرید.

برای شروع فقط یک حساب گوگل لازم دارید. نسخهٔ رایگان هم در سایت gemini.google.com کار می‌کند و هم در اپ موبایل Gemini، و فارسی هم جزو زبان‌هایش است. پلن‌های پولی Google AI، یعنی Plus و Pro و Ultra، جمنای جداگانه‌ای نیستند؛ همان جمنای‌اند با سهمیهٔ بیشتر، مدل‌های قوی‌تر و چند ابزار اضافه.

جمنای دقیقاً چیست؟

جمنای در اصل اسم خانوادهٔ مدل‌های هوش مصنوعی گوگل است. گوگل ۱۹ بهمن ۱۴۰۲ اسم دستیارش را هم از Bard به Gemini تغییر داد و از آن روز سرویس و مدل‌های پشتش هم‌اسم شدند. حالا وقتی کسی می‌گوید «با جمنای کار می‌کنم»، معمولاً منظورش همان اپ یا سایت است، نه مدلی که پشتش کار می‌کند.

جمنای فقط یک صفحهٔ چت نیست. در پلن‌های پولی داخل Gmail و Google Docs هم کنار دستتان است، و برنامه‌نویس‌ها از راه Google AI Studio و API به همین مدل‌ها وصل می‌شوند. حرف ما اینجا دربارهٔ اپ و سایت Gemini است که بیشتر آدم‌ها هر روز با آن کار می‌کنند.

اگر هنوز بین چند دستیار مانده‌اید، در مقایسهٔ ChatGPT، Gemini و Claude فرق‌هایشان را کنار هم گذاشته‌ایم. اینجا فقط سراغ خود جمنای می‌رویم.

نسخهٔ رایگان جمنای چه دارد؟

گوگل در صفحهٔ پلن‌هایش، زیر ستون Free، همهٔ چیزهایی را که بدون پرداخت در دسترس است فهرست کرده است. در تصویر زیر، صفر دلار بالای ستون و فهرست ابزارهای رایگان را زیر آن می‌بینید.

هر کدام از این ابزارها به کاری می‌آید:

• گفت‌وگو با مدل Flash-Lite: این مدل سبک‌تر از Flash و Pro است، ولی برای سؤال‌های روزمره، نوشتن ایمیل و پیام، ترجمه و خلاصه کردن متن کافی است.
• ساخت و ویرایش تصویر: می‌نویسید چه تصویری می‌خواهید، یا عکسی می‌فرستید و می‌گویید کجایش عوض شود.
• Deep Research: جمنای پشت‌سرهم جست‌وجو می‌کند، منبع‌ها را می‌خواند و آخر کار یک گزارش مفصل تحویلتان می‌دهد. برای همین جوابش فوری نیست و سهمیهٔ بیشتری هم مصرف می‌کند.
• Gemini Live: با جمنای حرف می‌زنید و با صدا جوابتان را می‌دهد. می‌توانید دوربین یا صفحهٔ گوشی را هم نشانش بدهید تا دربارهٔ چیزی که می‌بیند حرف بزند.
• Canvas: کنار چت صفحه‌ای باز می‌شود که متن یا کد بلند را همان‌جا می‌نویسید و تکه‌تکه ویرایش می‌کنید؛ لازم نیست هر بار کل متن را از اول بخواهید.
• Gems: هر Gem یک دستیار سفارشی است. یک بار دستورالعملش را می‌نویسید، مثلاً «متن‌هایم را کوتاه و رسمی ویرایش کن»، و از آن به بعد کافی است همان Gem را باز کنید.

سهمیهٔ نسخهٔ رایگان عدد ثابتی مثل «۵۰ پیام در روز» ندارد. گوگل مصرف را بر اساس سختی درخواست، ابزاری که به کار می‌برید و طول گفت‌وگو حساب می‌کند. سهمیه هر ۵ ساعت تازه می‌شود، تا وقتی به سقف هفتگی برسید.

یک سؤال کوتاه سهم کمی برمی‌دارد، ولی تحلیل یک PDF صدصفحه‌ای، Deep Research یا ساخت ویدیو خیلی بیشتر مصرف می‌کند. خود گوگل توصیه می‌کند برای هر موضوع تازه یک چت تازه باز کنید تا جمنای مجبور نشود کل گفت‌وگوی قبلی را دوباره بخواند. در ساعت‌های شلوغ هم ممکن است Deep Research برای کاربران رایگان موقتاً در دسترس نباشد.

اگر بیشتر برای گزارش تحقیقی سراغ جمنای می‌آیید، یادتان باشد Deep Research هم مثل هر جواب دیگری ممکن است حرف یک منبع را اشتباه بفهمد. عددها و نقل‌قول‌های مهم را در خود منبع چک کنید.

جمنای فارسی بلد است؟

بله. فارسی (Farsi) جزو بیش از ۷۰ زبانی است که نسخهٔ وب Gemini پشتیبانی می‌کند. می‌توانید فارسی بپرسید، متن فارسی بدهید تا ویرایش یا خلاصه کند و جواب را هم فارسی بگیرید. اگر جایی جواب را انگلیسی داد، کافی است بنویسید «فارسی جواب بده».

دو چیز را هم بدانید. وضع Gemini داخل Gmail و Docs فرق می‌کند: گوگل فقط می‌گوید آنجا در «زبان‌های منتخب» کار می‌کند، پس اگر برایتان مهم است، فارسی را همان‌جا امتحان کنید. دیگر اینکه جمنای هم مثل بقیهٔ دستیارهای هوش مصنوعی گاهی با اطمینان کامل حرف اشتباه می‌زند؛ برای قانون، خبر، قیمت یا هر عددی که قرار است رویش تصمیم بگیرید، از آن منبع بخواهید.

سایت جمنای یا اپ موبایل؟

جمنای را از دو راه می‌شود باز کرد: سایت gemini.google.com در هر مرورگری، و اپ Gemini روی اندروید و آیفون. هر دو با یک حساب گوگل کار می‌کنند. اگر تنظیم Keep Activity روشن باشد، گفت‌وگوها در حسابتان ذخیره می‌شوند و می‌توانید کاری را روی گوشی شروع کنید و پشت کامپیوتر ادامه بدهید.

به گفتهٔ گوگل، بعضی امکانات اپ موبایل با نسخهٔ وب فرق دارد. در عمل، کار با فایل‌های بلند و Canvas پشت کامپیوتر راحت‌تر است، ولی برای Gemini Live یا وقتی می‌خواهید از چیزی عکس بگیرید و دربارهٔ آن بپرسید، گوشی دم دست‌تر است. اگر پلن پولی دارید، در اپ موبایل روی عکس پروفایلتان بزنید و به تنظیمات (Settings) بروید؛ مدیریت اشتراک همان‌جاست.

نسخهٔ رایگان کافی است یا Google AI Pro بگیرم؟

پلن‌های پولی سه پله دارند. طبق صفحهٔ پلن‌های گوگل، Google AI Plus دو برابر نسخهٔ رایگان سهمیه دارد و مدل Flash و ساخت ویدیو را هم اضافه می‌کند. سهمیهٔ Google AI Pro چهار برابر نسخهٔ رایگان است و مدل Pro را در اختیارتان می‌گذارد؛ Gemini داخل Gmail و Docs، سهمیهٔ بیشتر در Jules و Google Antigravity (دو ابزار کدنویسی گوگل) و ۵ ترابایت فضای ذخیره‌سازی هم جزو همین پلن است. Google AI Ultra دو سطح دارد که سهمیه‌شان ۵ یا ۲۰ برابرِ Pro است و چیزهایی مثل Project Genie و YouTube Premium را هم اضافه می‌کنند.

فرق مهم دیگر، پنجرهٔ زمینه (context window) است؛ یعنی اینکه جمنای در یک گفت‌وگو چقدر متن را می‌تواند یک‌جا بخواند و در نظر نگه دارد. در Pro و Ultra این پنجره یک میلیون توکن است که به گفتهٔ گوگل حدود ۱۵۰۰ صفحه متن یا ۳۰ هزار خط کد می‌شود. در نسخهٔ رایگان این پنجره خیلی کوچک‌تر است؛ برای همین اگر یک جزوهٔ کامل یا چند قرارداد را با هم بدهید، ممکن است بخشی از آن را در جوابش نادیده بگیرد.

اگر نمی‌دانید از کدام پلن شروع کنید، این جدول کمک می‌کند:

به نظر ما بهتر است اول یکی دو هفته با نسخهٔ رایگان کار کنید. اگر پیام سقف استفاده را زیاد دیدید یا فایل‌هایتان بزرگ‌تر از آن بود که نسخهٔ رایگان درست بخواندشان، آن وقت می‌ارزد سراغ پلن پولی بروید.

اگر بین Pro و Ultra مانده‌اید، فرق Google AI Pro و Ultra را در یک راهنمای جدا و با جزئیات بیشتر بررسی کرده‌ایم.

خرید اشتراک جمنای در ایران

گوگل ایران را فعلاً در فهرست کشورهای نسخهٔ وب Gemini و پلن Google AI Plus نیاورده است و کارت‌های بانکی ایرانی هم برای پرداخت به گوگل کار نمی‌کنند. برای همین کسی که پلن پولی بخواهد، آن را از یک فروشنده می‌خرد.

در صفحهٔ جمنای سواپ‌ولت بسته‌های موجود را با قیمت تومانی می‌بینید. هزینه از موجودی تومانی یا تتری (USDT) کیف پولتان کم می‌شود و اگر موجودی کافی نبود، باقی مبلغ را همان‌جا با کارت بانکی می‌پردازید؛ فقط برای واریز تومان، احراز هویت سطح متوسط لازم است. در تصویر زیر، همین توضیح پرداخت را زیر کارت بسته‌ها می‌بینید.

پیش از سفارش، توضیح هر بسته را در اپلیکیشن بخوانید. مثلاً با بستهٔ family member عضو گروه خانوادگی یک پلن Google AI Pro می‌شوید؛ پلن به اسم خودتان نیست و دسترسی‌تان به اشتراک مدیر گروه بستگی دارد. اگر چیزی روشن نبود، از پشتیبانی سواپ‌ولت بپرسید.

هر بسته‌ای که بگیرید، بهتر است جمنای روی حساب گوگل شخصی خودتان فعال باشد، نه روی حساب آماده‌ای که رمزش دست کس دیگری هم هست. دلیلش را در فرق حساب شخصی و اشتراکی با مثال ChatGPT توضیح داده‌ایم؛ برای جمنای هم همین‌طور است. اگر بیشتر از یک اشتراک هوش مصنوعی لازم دارید، راهنمای خرید اشتراک هوش مصنوعی در ایران کمک می‌کند انتخاب کنید.

امنیت حساب و حریم خصوصی در جمنای

حساب گوگل فقط برای جمنای نیست؛ Gmail و Drive و Photos هم روی همین حساب است. این چند عادت حساب را پایدار نگه می‌دارد و جلوی خیلی از دردسرها را می‌گیرد:

• حساب شخصی با اطلاعات درست: با حساب خودتان و تاریخ تولد واقعی ثبت‌نام کنید. پلن‌های Google AI فقط برای افراد ۱۸ سال به بالاست.
• تأیید دومرحله‌ای (2-Step Verification): این گزینه را روی حساب گوگل روشن کنید تا اگر رمزتان لو رفت، کسی نتواند فقط با رمز وارد شود.
• رمز را به کسی ندهید: اگر می‌خواهید با خانواده از Pro استفاده کنید، گروه خانوادگی گوگل برای همین است. مدیر پلن می‌تواند آن را با حداکثر پنج نفر دیگر شریک شود و هر کس با حساب خودش وارد می‌شود.
• اطلاعات محرمانه را در چت ننویسید: به گفتهٔ گوگل، بازبین‌های انسانی بخشی از گفت‌وگوها را می‌خوانند تا سرویس بهتر شود و گفت‌وگوی بازبینی‌شده تا سه سال می‌ماند، حتی اگر تاریخچه‌تان را پاک کنید. رمز عبور، شمارهٔ کارت، کلید خصوصی (private key) یا عبارت بازیابی کیف پول را هیچ‌وقت به جمنای ندهید.
• Keep Activity را تنظیم کنید: اگر نمی‌خواهید گفت‌وگوهای بعدی‌تان برای بهتر کردن مدل‌ها بازبینی شوند، Keep Activity را خاموش کنید یا از چت موقت (temporary chat) استفاده کنید. گوگل حتی این گفت‌وگوها را هم ۷۲ ساعت با حسابتان نگه می‌دارد تا بتواند جواب بدهد و از سرویس محافظت کند. وقتی Keep Activity روشن است، تاریخچه خودبه‌خود بعد از ۱۸ ماه پاک می‌شود؛ می‌توانید این مدت را ۳ یا ۳۶ ماه کنید یا پاک شدن خودکار را خاموش کنید.