قیمت استلار XLM

استلار (XLM) یک شبکه‌ی بلاک‌چین متن‌باز است که برای انتقال ارزان، سریع و بین‌المللی پول و صدور دارایی‌های دیجیتال طراحی شده است. برخلاف بیت‌کوین و اتریوم، از پروتکل اجماع اختصاصی خودش به‌نام Stellar Consensus Protocol استفاده می‌کند. قیمت لحظه‌ای هر استلار در سواپ‌ولت حدود ۳۹٬۵۷۳٫۴ تومان است و می‌توانید آن را با تومان خرید و فروش کنید.

استلار چیست و چگونه کار می‌کند؟

استلار در سال ۲۰۱۴ توسط جد مک‌کالب (Jed McCaleb)، که پیش‌تر یکی از بنیان‌گذاران ریپل (Ripple) بود، و جویس کیم (Joyce Kim) بنیان‌گذاری شد. توسعه‌ی آن را نهادی غیرانتفاعی به‌نام بنیاد توسعه‌ی استلار (Stellar Development Foundation) بر عهده دارد. مک‌کالب پس از اختلاف‌نظر با هم‌بنیان‌گذاران ریپل در سال ۲۰۱۳ آن مجموعه را ترک کرد و استلار را با هدفی مشابه اما مسیر فنی متفاوت راه‌اندازی کرد؛ به همین دلیل XLM و XRP اغلب با هم اشتباه گرفته می‌شوند، هرچند دو شبکه‌ی کاملاً مستقل با تیم و توکونومیک متفاوت‌اند.

از نظر فنی، استلار به‌جای اثبات کار یا اثبات سهام از پروتکل اجماع استلار (SCP) استفاده می‌کند؛ سازوکاری بر پایه‌ی توافق بیزانسی فدرال (Federated Byzantine Agreement) که در آن هر گره‌ی اعتبارسنج به‌جای رقابت محاسباتی یا قفل‌کردن دارایی، فهرستی از گره‌های مورد اعتماد خودش (quorum slice) را تعیین می‌کند و اجماع از تلاقی این حلقه‌های اعتماد شکل می‌گیرد. طراح اصلی این پروتکل، دیوید مازیرز، استاد دانشگاه استنفورد و دانشمند ارشد بنیاد استلار است. این مکانیزم تراکنش‌ها را در چند ثانیه و با کارمزدی تقریباً ناچیز نهایی می‌کند.

کاربرد و ویژگی‌های استلار

هدف اصلی استلار تسهیل پرداخت‌های بین‌مرزی و صدور دارایی‌های دیجیتال روی یک زیرساخت باز است، نه رقابت مستقیم با پلتفرم‌های قرارداد هوشمند عمومی. مهم‌ترین ویژگی‌های آن:

• صرافی غیرمتمرکز داخلی (DEX) که مستقیماً در پروتکل تعبیه شده و امکان مبادله‌ی هر دارایی صادرشده روی شبکه را بدون واسطه فراهم می‌کند.
• سازوکار anchor برای صدور دارایی‌های دنیای واقعی روی زنجیره؛ استیبل‌کوین‌هایی مانند USDC (از سال ۲۰۲۱) و EURC، هر دو صادرشده‌ی Circle، از همین مسیر روی استلار در دسترس‌اند.
• از فوریه‌ی ۲۰۲۴ و با راه‌اندازی سوروبان (Soroban)، استلار قابلیت قرارداد هوشمند نوشته‌شده به زبان راست و اجراشده روی ماشین مجازی وب‌اسمبلی را هم به شبکه‌ی اصلی خود اضافه کرده است.
• کارمزد تراکنش و زمان تأیید به‌طور محسوسی پایین‌تر از شبکه‌هایی مانند اتریوم است، ویژگی‌ای که استلار را برای انتقال‌های خرد و پرتکرار مناسب می‌کند.

عرضه و آمار استلار

طبق طرح توکونومیک استلار، در ابتدای راه‌اندازی شبکه ۱۰۰ میلیارد واحد XLM ضرب شد، اما بنیاد استلار در نوامبر ۲۰۱۹ با تصمیمی مهم حدود ۵۵ میلیارد واحد از این عرضه را برای همیشه سوزاند و هم‌زمان سازوکار تورم سالانه‌ی یک‌درصدی شبکه را هم حذف کرد؛ از آن زمان عرضه‌ی کل استلار در حدود ۵۰ میلیارد واحد ثابت مانده است. شاخص‌های زنده‌ی بازار:

• رتبه‌ی بازار: ۱۶ در میان همه‌ی رمزارزها.
• ارزش بازار: حدود ۵٬۲۰۰٬۰۹۷٬۵۱۹ دلار.
• عرضه‌ی در گردش: حدود ۳۵٫۳۷ میلیارد واحد.
• قیمت لحظه‌ای: حدود ۰٫۱۴۹۹ دلار.

قیمت استلار به تومان چگونه تعیین می‌شود؟

قیمت تومانی استلار به‌صورت مستقیم در هیچ بازاری تعیین نمی‌شود؛ از ضرب قیمت جهانی XLM به دلار در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست می‌آید. به همین دلیل قیمت استلار در ایران هم‌زمان از دو نیرو اثر می‌گیرد: نوسان جهانی خود توکن، و تغییرات نرخ تتر-تومان در بازار داخلی. گاهی حتی با ثابت‌ماندن قیمت دلاری استلار، بالارفتن نرخ تتر باعث افزایش قیمت تومانی آن می‌شود.

چه عواملی بر قیمت استلار اثر می‌گذارد؟

مهم‌ترین محرک‌های قیمت استلار عبارت‌اند از: میزان استفاده‌ی واقعی از شبکه برای انتقال پول و صدور استیبل‌کوین‌هایی مثل USDC و EURC، رشد اکوسیستم سوروبان و برنامه‌های غیرمتمرکز ساخته‌شده روی آن، رقابت با شبکه‌های دیگر متمرکز بر پرداخت و توکنیزه‌سازی دارایی، و روند کلی بازار رمزارز. برای کاربر ایرانی، نرخ تتر به تومان هم عاملی مستقیم و روزانه بر قیمت تومانی XLM است.

استلار و ریپل (XRP): چرا این‌قدر با هم اشتباه گرفته می‌شوند؟

چون جد مک‌کالب در ساخت هر دو شبکه نقش داشته، XLM و XRP در ذهن بسیاری از کاربران به هم گره خورده‌اند، اما از نظر فنی و کسب‌وکاری دو مسیر جدا را دنبال می‌کنند. ریپل (XRP Ledger) عمدتاً حول شرکت خصوصی ریپل لبز و همکاری با نهادهای مالی برای تسویه‌ی بین‌بانکی شکل گرفته، درحالی‌که استلار را نهادی غیرانتفاعی اداره می‌کند و تمرکز آن بیشتر روی دسترسی باز افراد و کسب‌وکارهای کوچک به زیرساخت پرداخت است، نه فقط مشتریان بانکی. حتی الگوریتم اجماع دو شبکه، با اینکه هر دو از خانواده‌ی توافق بیزانسی فدرال‌اند، پیاده‌سازی و تاریخچه‌ی توسعه‌ی متفاوتی دارند. از نظر توکونومیک هم عرضه‌ی XLM (حدود ۵۰ میلیارد واحد پس از سوزاندن سال ۲۰۱۹) و XRP دو مسیر کاملاً مستقل داشته‌اند.