قیمت یرن‌‌فایننس YFI

یرن فایننس (Yearn Finance) پروتکلی در دیفای است که با «واریزهای هوشمند» (Vaults) بازدهی کاربران را میان چند پروتکل وام‌دهی و صرافی غیرمتمرکز به‌طور خودکار جابه‌جا و ترکیب می‌کند. توکن YFI، توکن حاکمیتی این پروتکل است و قیمت لحظه‌ای هر واحد آن در سواپ‌ولت حدود ۵۳۰٬۵۶۹٬۳۵۰ تومان است.

یرن فایننس چیست و چگونه کار می‌کند؟

یرن فایننس را آندره کرونیه (Andre Cronje) در تابستان ۲۰۲۰ راه‌اندازی کرد. هسته‌ی اصلی پروتکل، Vaultها هستند: کاربر یک دارایی مثل اتر یا یک استیبل‌کوین را در یک Vault واریز می‌کند و قراردادهای هوشمند پروتکل، آن دارایی را طبق «استراتژی»‌های از پیش‌تعریف‌شده میان چند پلتفرم دیفای (مثل صرافی‌های غیرمتمرکز و بازارهای وام‌دهی) جابه‌جا می‌کنند تا بیشترین بازدهی ممکن به‌دست آید، بدون آنکه کاربر خودش مدام موقعیت را جابه‌جا کند. هزینه‌ی گس این جابه‌جایی‌ها هم میان همه‌ی سپرده‌گذاران یک Vault تقسیم می‌شود، که برای مبالغ کوچک به‌صرفه‌تر از مدیریت دستی است.

لانچ توکن YFI یکی از شناخته‌شده‌ترین «لانچ‌های کاملاً عادلانه» (fair launch) در تاریخ دیفای است: هیچ توکنی از پیش برای تیم، بنیان‌گذار یا سرمایه‌گذاران کنار گذاشته نشد و توزیع اولیه فقط از طریق تأمین نقدینگی در چند استخر مشخص در هفته‌ی نخست انجام شد. همین ویژگی، یرن فایننس را از ابتدا به پروژه‌ای کاملاً اداره‌شده توسط جامعه تبدیل کرد.

کاربرد و ویژگی‌های یرن فایننس

توکن YFI صرفاً ابزار حاکمیت پروتکل است، نه سهمی مستقیم از سود Vaultها. مهم‌ترین ویژگی‌های یرن فایننس:

• حاکمیت کامل جامعه‌محور: دارندگان YFI درباره‌ی استراتژی‌های جدید، پارامترهای کارمزد و خزانه‌ی پروتکل رأی می‌دهند.
• مدل قفل‌کردن veYFI: کاربران می‌توانند YFI خود را تا چهار سال قفل کنند تا در ازای تعهد بلندمدت، سهم بیشتری از درآمد واقعی پروتکل و قدرت رأی بیشتری دریافت کنند.
• عرضه‌ی فوق‌کمیاب: برخلاف اغلب توکن‌های حاکمیتی دیفای، تعداد کل YFI در مقیاس چند ده‌هزار واحد است، نه میلیون‌ها یا میلیاردها.
• یکی از قدیمی‌ترین «پول‌های پروتکل‌محور» (protocol-owned strategies) در دیفای که سال‌ها آزمون بازار را پشت سر گذاشته.

عرضه و آمار یرن فایننس

عرضه‌ی YFI از ابتدا کوچک طراحی شده بود: ۳۰ هزار واحد در لانچ اولیه‌ی ۲۰۲۰، و در سال ۲۰۲۱ با رأی حاکمیتی جامعه حدود ۶٬۶۶۶ واحد دیگر ضرب شد؛ یک‌سوم آن به مشارکت‌کنندگان اصلی و دوسوم آن به خزانه‌ی پروتکل اختصاص یافت. آمار زنده‌ی بازار:

• رتبه‌ی بازار: ۲۸۴ در میان همه‌ی رمزارزها.
• ارزش بازار: حدود ۷۰٬۲۹۶٬۶۹۹ دلار، با وجود قیمت بسیار بالای هر واحد.
• عرضه‌ی کل: حدود ۳۶٫۶۵ هزار واحد، یکی از کم‌ترین عرضه‌های کل در میان رمزارزهای شناخته‌شده.
• قیمت لحظه‌ای: حدود ۲٬۰۰۹٫۷۴ دلار برای هر واحد.

قیمت یرن فایننس به تومان چگونه تعیین می‌شود؟

قیمت تومانی YFI هم از ضرب قیمت جهانی آن به دلار در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست می‌آید، اما نکته‌ی خاص یرن فایننس این‌جاست: چون عرضه‌ی کل آن تنها چند ده‌هزار واحد است، هر تغییر نسبتاً کوچک در تقاضا می‌تواند قیمت دلاری هر واحد را به‌شدت جابه‌جا کند؛ به همین دلیل YFI با وجود ارزش بازار نسبتاً محدود، یکی از گران‌ترین رمزارزها به ازای هر واحد است. نقدشوندگی روزانه‌ی YFI هم نسبت به ارزش بازارش محدودتر از بسیاری آلت‌کوین‌های بزرگ‌تر است، پس نوسان نرخ تتر-تومان در کنار همین کم‌عمقی بازار، هر دو روی قیمت تومانی آن در سواپ‌ولت اثر می‌گذارند.

چه عواملی بر قیمت یرن فایننس اثر می‌گذارد؟

مهم‌ترین عوامل مؤثر بر قیمت یرن فایننس عبارت‌اند از: میزان کل دارایی قفل‌شده (TVL) در Vaultهای پروتکل و بازدهی واقعی که این استراتژی‌ها برای سپرده‌گذاران می‌سازند، سهمی از YFI که در قالب veYFI برای مدت طولانی قفل شده و بنابراین از عرضه‌ی قابل‌معامله‌ی روزانه خارج است، رقابت با دیگر تجمیع‌کننده‌های بازدهی و پروتکل‌های وام‌دهی دیفای، و ریسک امنیتی قراردادهای هوشمند که در این حوزه همیشه مطرح است. برای کاربر ایرانی، نرخ تتر به تومان هم عاملی مستقیم بر قیمت تومانی نهایی است.

یک ریسک مستند: هک واریزهای DAI در سال ۲۰۲۱

یرن فایننس در طول فعالیتش با حداقل یک حادثه‌ی امنیتی جدی هم روبه‌رو بوده: در فوریه‌ی ۲۰۲۱ یکی از نسخه‌های قدیمی‌تر Vault دای (DAI) هدف حمله‌ای قرار گرفت که با استفاده از وام فوری (flash loan) قیمت دای در یک استخر را دستکاری کرد و حدود ۱۱ میلیون دلار از آن Vault خارج شد؛ واکنش سریع تیم امنیتی مانع گسترش خسارت به بخش بزرگ‌تر پروتکل شد. این حادثه یادآوری صادقانه‌ای است که تجمیع بازدهی در دیفای، هرچند خودکار و شفاف، همچنان ریسک قرارداد هوشمند دارد.