قیمت زیرو ایکس ZRX

زیرو ایکس (ZRX) توکن حاکمیتی پروتکل ۰x است؛ لایه‌ای زیرساختی از سال ۲۰۱۷ که به اپلیکیشن‌ها و کیف‌پول‌های مختلف امکان می‌دهد نقدینگی چند صرافی غیرمتمرکز را در یک تراکنش واحد جمع کنند. قیمت لحظه‌ای هر ZRX در سواپ‌ولت حدود ۲۴٬۲۶۱ تومان است.

زیرو ایکس چیست و چگونه شکل گرفت؟

پروتکل ۰x توسط ویل وارن و امیر بندعلی در اکتبر ۲۰۱۶ بنیان‌گذاری شد و وایت‌پیپر آن در فوریه‌ی ۲۰۱۷ منتشر شد. تیم بنیان‌گذار در آگوست ۲۰۱۷ عرضه‌ی اولیه‌ی توکن (ICO) برگزار کرد و ۵۰۰ میلیون واحد ZRX را در کمتر از یک روز و با قیمت هر واحد ۰٫۰۷ دلار فروخت و در مجموع حدود ۲۴ میلیون دلار جذب کرد.

برخلاف بسیاری از رمزارزهایی که خودشان یک صرافی مصرف‌کننده‌محور هستند، ۰x در اصل یک لایه‌ی زیرساختی است: پروتکلی که سایر اپلیکیشن‌ها و کیف‌پول‌ها روی آن مبادله‌ی توکن می‌سازند، نه یک صرافی مستقل که کاربر مستقیماً با آن تعامل کند.

زیرو ایکس چگونه کار می‌کند؟

مکانیزم اصلی ۰x بر پایه‌ی تطبیق آف‌چین و تسویه‌ی آن‌چین استوار است: نهادهایی به نام relayer دفتر سفارش را خارج از بلاک‌چین نگه‌داری و سفارش‌ها را کشف می‌کنند، اما تسویه‌ی نهایی معامله روی بلاک‌چین اتریوم و از طریق قراردادهای هوشمند ۰x انجام می‌شود؛ این طراحی هزینه‌ی گس را نسبت به صرافی‌هایی که هر سفارش را کامل روی زنجیره پردازش می‌کنند، پایین نگه می‌دارد. محصول ۰x API که از این پروتکل ساخته شده، امروز نقدینگی بیش از ۱۳۰ منبع مختلف (از جمله Uniswap و Curve و بازارسازهای حرفه‌ای) را در یک تراکنش واحد ترکیب می‌کند و موتور پشت قابلیت سواپ در کیف‌پول‌هایی مثل MetaMask و Coinbase Wallet است. Matcha، اپلیکیشن مصرف‌کننده‌ی خود تیم ۰x که در سال ۲۰۲۰ عرضه شد، نمونه‌ی اصلی همین فناوری است.

کاربرد و ویژگی‌های توکن زیرو ایکس

توکن ZRX چند کارکرد مشخص دارد:

• مشارکت در حاکمیت پروتکل ۰x و رأی‌گیری درباره‌ی به‌روزرسانی‌های آن، به‌ویژه از نسخه‌ی چهارم پروتکل که سازوکار حاکمیت غیرمتمرکزتری را معرفی کرد.
• امکان استیک‌کردن در کنار بازارسازها برای دریافت سهمی از کارمزدهای پروتکل، سازوکاری که از نسخه‌ی سوم پروتکل معرفی شد.
• زیرساخت مشترکی که ده‌ها اپلیکیشن و کیف‌پول به‌جای ساخت موتور تطبیق سفارش از صفر، از آن استفاده می‌کنند.
• پیشینه‌ی طولانی از سال ۲۰۱۷ همراه با کاربرد عملی گسترده در صنعت، برخلاف بسیاری از توکن‌های تازه‌تر.

عرضه و آمار زیرو ایکس

سقف کل عرضه‌ی ZRX از همان زمان ICO روی ۱ میلیارد واحد ثابت مانده است؛ حدود نیمی از آن به سرمایه‌گذاران ICO فروخته شد و باقی میان تیم توسعه، صندوق توسعه‌ی بیرونی و مشاوران اولیه تقسیم شده است. شاخص‌های زنده‌ی بازار:

• رتبه‌ی بازار: ۱۹۵ در میان همه‌ی رمزارزها.
• ارزش بازار: حدود ۷۵٬۹۶۰٬۵۵۶ دلار.
• حجم معاملات ۲۴ ساعته‌ی اخیر: حدود ۴٬۱۸۱٬۱۳۸ دلار.
• عرضه‌ی در گردش: حدود ۸۴۸٫۴ میلیون واحد از سقف ثابت ۱ میلیارد واحد.

قیمت زیرو ایکس به تومان چگونه تعیین می‌شود؟

چون ۰x یک لایه‌ی زیرساختی است نه یک صرافی مستقل با کاربر نهایی مستقیم، قیمت جهانی ZRX عمدتاً با حجم واقعی تراکنش‌هایی که از طریق ۰x API و اپلیکیشن‌های متکی بر آن انجام می‌شود و با حال‌وهوای کلی بخش دیفای اتریوم هم‌سو حرکت می‌کند، نه با یک رویداد خبری خاص. رتبه‌ی بازار ۱۹۵ نشان می‌دهد در مقایسه با پروژه‌های بزرگ‌تر، حجم معاملاتش محدودتر است. قیمت تومانی هر ZRX هم از ضرب همین قیمت جهانی در نرخ روز تتر به تومان به دست می‌آید؛ یعنی حتی بدون هیچ خبر خاصی درباره‌ی ۰x، صرف تغییر نرخ تتر-تومان می‌تواند رقم تومانی آن را جابه‌جا کند.

چه عواملی بر قیمت زیرو ایکس اثر می‌گذارد؟

مهم‌ترین عوامل مؤثر بر قیمت ZRX عبارت‌اند از: میزان استفاده‌ی واقعی از ۰x API توسط کیف‌پول‌ها و اپلیکیشن‌های دیگر، رقابت با پروتکل‌های تجمیع نقدینگی دیگر مثل 1inch و Paraswap، روند کلی حجم معاملات صرافی‌های غیرمتمرکز روی اتریوم، و تصمیم‌های حاکمیتی دارندگان ZRX درباره‌ی آینده‌ی پروتکل و نحوه‌ی توزیع کارمزدها. برای کاربر ایرانی، نرخ تتر به تومان هم عاملی مستقیم و اضافه بر قیمت تومانی است.