کلاهبرداری عاشقانه با کریپتو؛ «خوک‌کشی» چطور پیش می‌رود؟

کلاهبرداری عاشقانه در کریپتو، که به آن «خوک‌کشی» (Pig Butchering) هم می‌گویند، کلاهبرداری صبوری است. کسی که نمی‌شناسید با یک پیام «اشتباهی» یا در یک اپ دوست‌یابی سر صحبت را باز می‌کند، هفته‌ها با شما گرم می‌گیرد و هیچ پولی نمی‌خواهد. بعد کم‌کم پای یک «سرمایه‌گذاری» را وسط می‌کشد و شما را به سایت یا اپی می‌فرستد که موجودی‌تان را روزبه‌روز بزرگ‌تر نشان می‌دهد. وقتی بخواهید پول را بیرون بکشید، اول باید «مالیات» یا «کارمزد» بدهید، و بعد از آن هم چیزی برنمی‌گردد.

اسمش از همین روند آمده است: قربانی را مدتی «پروار» می‌کنند و آخر کار هر چه دارد می‌برند. نسخه کوتاه‌ترش را در ۱۰ کلاهبرداری رایج ارز دیجیتال گفته‌ایم. اینجا مرحله به مرحله جلو می‌رویم، می‌گوییم کجا می‌شود دست نگه داشت و اگر خودتان یا یکی از نزدیکان‌تان وسط ماجرا هستید، چه باید کرد.

این کلاهبرداری چقدر بزرگ است؟

آن طرف این پیام‌های گرم معمولاً یک آدم تنها ننشسته است. وزارت دادگستری آمریکا ۲۲ مهر ۱۴۰۴ کیفرخواستی را علیه رئیس گروه پرنس (Prince Group)، یک مجموعه تجاری در کامبوج، علنی کرد. طبق این کیفرخواست، کارگرانی را که قاچاق شده بودند در مجتمع‌هایی با دیوار بلند و سیم‌خاردار نگه می‌داشتند و با تهدید وادارشان می‌کردند در مقیاس صنعتی کلاهبرداری اینترنتی کنند. همان روز برای حدود ۱۲۷٬۲۷۱ بیت‌کوین، که آن موقع حدود ۱۵ میلیارد دلار می‌ارزید، شکایت مصادره هم ثبت شد. این‌ها هنوز اتهام‌اند و پرونده در دادگاه است. ولی همین پرونده نشان می‌دهد چه کسی ممکن است پشت گفت‌وگو باشد: کسی که از روی متن آماده با ده‌ها نفر هم‌زمان چت می‌کند.

آمارها هم همین را می‌گویند. طبق گزارش جرائم اینترنتی ۲۰۲۵ اف‌بی‌آی (FBI) که ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ منتشر شد، آمریکایی‌ها فقط در شکایت‌های ثبت‌شده مربوط به رمزارز بیش از ۱۱ میلیارد دلار ضرر گزارش کرده‌اند. نزدیک ۴۹ درصد از کل ضرر کلاهبرداری‌ها هم مال کلاهبرداری سرمایه‌گذاری است. شبکه مبارزه با جرائم مالی خزانه‌داری آمریکا (FinCEN) هم ۱۷ شهریور ۱۴۰۲ هشدار جداگانه‌ای فقط درباره همین کلاهبرداری برای بانک‌ها فرستاد. این عددها مال آمریکاست و برای ایران رقم رسمی مشابهی پیدا نکردیم، ولی این روش‌ها مرز نمی‌شناسند و پیام‌هایش به فارسی هم می‌رسد.

مرحله به مرحله: از «سلام» تا «مالیات»

FBI در هشدار ۲۳ اسفند ۱۴۰۱ روند را این‌طور خلاصه کرده است: کار با یک رابطه عاشقانه یا دوستانه شروع می‌شود و به سرمایه‌گذاری جعلی در رمزارز می‌رسد. در طرح زیر، رنگ قرمز هر کارت نشانه‌ای است که در آن مرحله می‌شود دید. ترتیب و طول مرحله‌ها در هر پرونده فرق می‌کند، ولی اسکلت کار همین است.

۱. پیام اشتباهی یا آشنایی اینترنتی

شروعش معمولاً بی‌آزار است. در واتس‌اپ یا تلگرام پیامی می‌آید که «سلام، فردا جلسه ساعت چند بود؟» و وقتی می‌گویید اشتباه گرفته، با کلی عذرخواهی و ادب گفت‌وگو ادامه پیدا می‌کند. گاهی هم از یک اپ دوست‌یابی، یک دایرکت اینستاگرام یا پیامی در شبکه‌های کاری شروع می‌شود. عکس‌های پروفایل معمولاً مال آدمی خوش‌قیافه و موفق است با زندگی مرفه: سفر، رستوران، دفتر کار شیک.

اگر آشنایی در یک اپ شروع شده باشد، طرف زود پیشنهاد می‌دهد گفت‌وگو را به واتس‌اپ یا تلگرام ببرید، جایی که دیگر دست سیستم گزارش تخلف آن اپ به او نمی‌رسد.

۲. هفته‌ها اعتمادسازی

خوک‌کشی در همین مرحله با کلاهبرداری‌های عجول فرق پیدا می‌کند. هر روز صبح‌به‌خیر می‌گوید، از روزتان می‌پرسد، ناراحتی‌تان را جدی می‌گیرد و هیچ پولی نمی‌خواهد. برای کسی که تنهاست، تازه جدا شده یا دور از خانواده زندگی می‌کند، این توجه خیلی واقعی است، و دقیقاً برای همین جواب می‌دهد.

ولی تقریباً هیچ‌وقت او را درست نمی‌بینید. تماس تصویری یا هر بار به بهانه‌ای عقب می‌افتد، یا چند ثانیه با تصویر بد وصل و قطع می‌شود. قرار حضوری هم همیشه می‌ماند برای «بعد از این پروژه».

۳. حرف سرمایه‌گذاری، انگار اتفاقی

حرف پول معمولاً مستقیم پیش کشیده نمی‌شود. طرف وسط حرف‌هایش از سودی که امروز کرده می‌گوید، عکس صفحه حسابش را می‌فرستد و تعریف می‌کند که یک عمو، دایی یا استاد دارد که «سیگنال‌های داخلی» می‌دهد. شما خودتان کنجکاو می‌شوید، و او همین را می‌خواهد.

بعد سایت یا اپی معرفی می‌کند که شبیه یک صرافی واقعی است: نمودار دارد، سفارش خرید و فروش دارد و بخش پشتیبانی دارد. به گفته FBI، در نسخه‌های تازه‌تر اسم کار را «استخراج نقدینگی» یا بازی‌های «بازی کن و درآمد داشته باش» گذاشته‌اند. اپ معمولاً در فروشگاه رسمی نیست و لینک نصبش را خود او می‌فرستد.

۴. پروار کردن: موجودی‌ای که فقط بالا می‌رود

برای واریز از شما می‌خواهد از یک صرافی واقعی تتر (USDT) بخرید و به آدرسی بفرستید که سایت به‌عنوان «آدرس واریز» نشان می‌دهد. از اینجا به بعد پول شما در کیف پول کلاهبردار است و چیزی که در پنل می‌بینید، فقط عددی است که خودشان در سایتشان می‌نویسند.

گاهی می‌گذارند یک برداشت کوچک واقعاً انجام شود تا خیالتان راحت شود. بعد سودها بزرگ‌تر می‌شود، «فرصت‌های محدود» پیش می‌آید و فشار برای واریز بیشتر شروع می‌شود: فروش طلا، شکستن سپرده، وام گرفتن، قرض از دوستان. FBI هم همین را گفته است: قربانی را قدم به قدم راهنمایی می‌کنند، سود جعلی نشانش می‌دهند و تشویقش می‌کنند پول بیشتری بگذارد.

۵. قفل برداشت: «مالیات» و «کارمزد»

وقتی می‌خواهید پول را بیرون بکشید، داستان عوض می‌شود. به گفته FBI، به قربانی می‌گویند برای برداشت باید کارمزد یا مالیات بدهد، و حتی اگر بدهد هم پولش برنمی‌گردد. گاهی اسمش را «ودیعه ضمانت»، «جریمه پول‌شویی»، «ارتقای سطح حساب» یا «امتیاز اعتبار پایین» می‌گذارند. هر بار که پرداخت کنید، مانع تازه‌ای سبز می‌شود.

محکش ساده است. هیچ صرافی واقعی‌ای موجودی شما را گروگان نمی‌گیرد تا پول جداگانه‌ای برایش واریز کنید؛ کارمزد برداشت در صرافی واقعی از همان مبلغ برداشت کم می‌شود. سایتی که می‌گوید ۱٬۴۰۰ تتر دارید ولی نمی‌تواند ۲۸۰ تترش را بابت مالیات کم کند و بقیه را بفرستد، آن ۱٬۴۰۰ تتر را هیچ‌وقت نداشته است.

مثال فرضی: فرض کنید طی چند هفته ۵۰۰ تتر واریز کرده‌اید و پنل موجودی‌تان را ۱٬۴۰۰ تتر نشان می‌دهد. برای برداشت، «۲۰ درصد مالیات» یعنی ۲۸۰ تتر می‌خواهند. اگر بپردازید، ضرر واقعی‌تان از ۵۰۰ به ۷۸۰ تتر می‌رسد و ۱٬۴۰۰ تتر همچنان فقط عددی روی صفحه است. قدم بعدی‌شان هم معمولاً یک مانع تازه است.

۶. دور دوم: کلاهبردار «بازیابی»

قطع شدن ارتباط پایان ماجرا نیست. FBI در هشدار ۲۲ مرداد ۱۴۰۴ گفته دفترهای حقوقی و «شرکت‌های بازیابی رمزارز» جعلی سراغ کسانی می‌روند که قبلاً در کلاهبرداری رمزارزی پول از دست داده‌اند. گاهی مبلغ و تاریخ ضرر قبلی را می‌دانند، خودشان را به نهادهای دولتی وصل نشان می‌دهند و برای «پس گرفتن» پول، پیش‌پرداخت می‌خواهند.

اینکه جزئیات ضررتان را می‌دانند، باید شک‌تان را بیشتر کند. تراکنشی که در بلاک‌چین تأیید شده، با هیچ نرم‌افزار یا «هکی» برنمی‌گردد. کسی که برای پس گرفتن پول از شما پول یا عبارت بازیابی می‌خواهد، شما را دوباره هدف گرفته است.

پیش از هر واریز، این شش سؤال را بپرسید

اگر کسی که فقط آنلاین می‌شناسید شما را به سرمایه‌گذاری دعوت کرده، این جدول را جلوی خودتان بگذارید. حتی یک «بله» در ستون اول کافی است که دست نگه دارید.

دو نشانه دیگر هم معمولاً کنار این‌ها دیده می‌شود: اصرار به اینکه «به خانواده‌ات نگو، نمی‌فهمند»، و دلخوری یا قهر وقتی شک می‌کنید. آدمی که واقعاً به شما اهمیت می‌دهد، از سؤال پرسیدنتان نمی‌رنجد.

اگر خودتان وسط ماجرا هستید

اگر این متن را می‌خوانید و دل‌تان شور می‌زند، تقصیر شما نیست. این گروه‌ها با متن‌های آماده و تیم‌های بزرگ کار می‌کنند و آدم‌های تحصیل‌کرده و باهوش زیادی گرفتارشان شده‌اند. الان مهم این است که ضرر بیشتر نشود:

1. دیگر هیچ پولی نفرستید، نه برای مالیات، نه برای «باز کردن حساب»، نه برای وکیل و شرکت بازیابی.
2. مدرک‌ها را نگه دارید: اسم کاربری و شماره طرف، آدرس سایت، آدرس کیف پولی که به آن واریز کرده‌اید، شناسه تراکنش‌ها و اسکرین‌شات گفت‌وگوها. شناسه تراکنش (TXID) را در تاریخچه برداشت صرافی یا کیف پولتان پیدا می‌کنید و با مرورگر بلاک‌چین می‌توانید ببینید پول به کجا رفته است.
3. حساب‌هایتان را محکم کنید. اگر اپی نصب کرده‌اید که خودشان فرستاده بودند، پاکش کنید. اگر رمز، کد تأیید یا عبارت بازیابی به دستشان رسیده، رمزها را عوض کنید و دارایی را به کیف پول تازه ببرید. شناسایی دوعاملی را هم روشن کنید.
4. به پشتیبانی صرافی‌ای که از آن برداشت کرده‌اید خبر بدهید و آدرس مقصد و شناسه تراکنش را بفرستید. پول با این کار برنمی‌گردد، ولی پرونده‌تان کامل‌تر می‌شود.
5. گزارش رسمی بدهید.

به پلیس فتا از سایت policefata.ir یا با شماره ۰۹۶۳۸۰ گزارش بدهید. اگر کلاهبردار از راه تلگرام سراغتان آمده، روی پروفایلش گزینه Report را هم بزنید. بعد از گزارش، منتظر پیام‌هایی باشید که می‌گویند «از طرف پلیس» یا «از طرف صرافی» پیگیر پرونده‌تان هستند و هزینه می‌خواهند؛ این همان دور دوم است.

وقتی یکی از عزیزان‌تان گیر افتاده

سخت‌ترین قسمت معمولاً این است که خود آدم درگیر باور نمی‌کند سرش کلاه رفته. FBI از سال ۲۰۲۴ برنامه‌ای به اسم «عملیات لِوِل‌آپ» (Operation Level Up) راه انداخته که به کسانی که همین حالا قربانی کلاهبرداری سرمایه‌گذاری رمزارزی‌اند خبر می‌دهد، و طبق همان گزارش ۲۰۲۵ تا حالا به بیش از ۸ هزار نفر هشدار داده است. اینکه چنین برنامه‌ای لازم شده، نشان می‌دهد خیلی‌ها تا کسی از بیرون نگوید، متوجه نمی‌شوند.

اگر پدر، مادر، خواهر یا دوستتان این روزها از «یک آشنای خارج از کشور» و «سود عالی» حرف می‌زند، این‌ها کمک می‌کند:

• با سؤال شروع کنید، نه با حکم: «تا حالا تصویری حرف زده‌اید؟»، «اگر الان بخواهی همه پولت را برداری، چه می‌شود؟» جمله «تو گول خوردی» معمولاً او را به دفاع از رابطه وامی‌دارد، و کلاهبردار هم از قبل گفته «خانواده‌ات حسودی می‌کنند».
• یک آزمایش بی‌خطر پیشنهاد کنید: کل موجودی را درخواست برداشت کند، بی‌آنکه یک ریال جداگانه بپردازد. اگر سایت پول اضافه خواست، خودش جواب سؤال را داده است.
• عکس‌ها را با هم بررسی کنید. جست‌وجوی معکوس تصویر در گوگل یا یاندکس گاهی نشان می‌دهد عکس‌های پروفایل مال آدم دیگری است.
• احساسش را جدی بگیرید. او فقط پول از دست نداده؛ رابطه‌ای را از دست داده که برایش واقعی بوده. شرم و تنهایی ممکن است دوباره او را سراغ همان آدم یا کلاهبردار «بازیابی» ببرد.
• قهر نکنید و به جایش جلوی ضرر بیشتر را بگیرید. اگر هنوز قانع نشده، دست‌کم قول بگیرید تا دوباره با هم حرف نزده‌اید، پول تازه‌ای نفرستد و قرض نگیرد.

اگر از شما پول قرض خواست تا «مالیات برداشت» را بدهد، همان لحظه‌ای است که باید با مهربانی ولی محکم «نه» بگویید.

صرافی کجای این ماجراست؟

کلاهبردار معمولاً صرافی‌ای ندارد که مستقیم به آن تومان بدهید. از شما می‌خواهد در یک صرافی واقعی، مثلاً همین سواپ‌ولت، تتر بخرید و به آدرسی که او داده برداشت کنید. صرافی در این میان فقط راه ورود است و پول در لحظه برداشت از دست شما خارج می‌شود. پس هر بار کسی آدرس برداشت را برایتان فرستاد و گفت «بزن، بعد سودش را می‌بینی»، اول از خودتان بپرسید این آدرس مال کیست.

پشتیبانی سواپ‌ولت هیچ‌وقت در پیام خصوصی سراغتان نمی‌آید تا برای «آزاد کردن» حساب یا پول پیش‌پرداخت بخواهد. اگر پیامی با این مضمون به اسم سواپ‌ولت یا هر صرافی دیگری گرفتید، با آن مثل همان کلاهبردار دوم رفتار کنید.