خرید از ترندیول در ایران؛ ارسال، پرداخت لیر و گمرک

ترندیول (Trendyol)، تا جایی که خودش اعلام کرده، به ایران نمی‌فرستد و با کارت بانکی ایرانی هم نمی‌شود از آن خرید کرد. برای خرید از ترندیول، سفارش باید اول به آدرسی در ترکیه برسد و یک نفر در ترکیه پولش را به لیر بدهد. بعد بسته را یک آشنا، یک شرکت خرید و ارسال از ترکیه یا یک مسافر به ایران می‌آورد. پولی را هم که او در ترکیه می‌دهد می‌توانید با تتر به او برگردانید، به شرطی که تتر آنجا در یک پلتفرم مجاز به لیر تبدیل شود. در ادامه هر سه راه را می‌بینید و اینکه در هر کدام چه کسی جواب‌گوی بسته است؛ حساب یک سفارش نمونه و نشانه‌های کلاهبرداری هم پایین‌تر آمده است.

ترندیول چیست و چرا این‌قدر اسمش را می‌شنوید؟

ترندیول یکی از بزرگ‌ترین فروشگاه‌های اینترنتی ترکیه است. دمت موتلو (Demet Mutlu) آن را در سال ۲۰۱۰ میلادی راه انداخت و علی‌بابا در سال ۲۰۱۸ شریک راهبردی‌اش شد. از لباس و کفش گرفته تا لوازم خانه، لوازم آرایشی و کالای الکترونیکی در آن پیدا می‌شود.

خیلی‌ها دیر متوجه می‌شوند که ترندیول بیشتر به یک بازار بزرگ شبیه است تا یک فروشگاه. بخش بزرگی از کالاها را فروشنده‌های مستقل آنجا عرضه می‌کنند و مدیرعامل گروه ترندیول در آذر ۱۴۰۲ از ۳۰۰ هزار فروشنده حرف زده بود. پس اینکه خریدتان خوب از آب دربیاید، بیشتر از هر چیز به فروشنده بستگی دارد. پیش از سفارش ببینید کالا را چه کسی می‌فروشد و خریدارهای قبلی درباره‌اش چه نوشته‌اند.

خیلی از ایرانی‌ها ترندیول را از سفر استانبول می‌شناسند یا از صفحه‌های «خرید از ترکیه» در اینستاگرام. برندهای لباس ترک، سایز و رنگ‌های جورواجور و تخفیف‌های فصلی وسوسه‌تان می‌کند لینک یک کاپشن را برای کسی بفرستید و بپرسید: «این را برایم می‌آوری؟»

ترندیول به ایران ارسال دارد؟

نه. سایت اصلی ترندیول برای خریدار داخل ترکیه است؛ قیمت‌ها به لیر است و آدرس تحویل هم باید در ترکیه باشد.

ترندیول به کشورهای دیگر هم می‌فروشد، ولی تا جایی که خودش اعلام کرده، ایران جزو این کشورها نیست. در مهر ۱۳۹۹ سایتی برای فروش به کشورهای اروپایی راه انداخت. بهار ۱۴۰۲ به آذربایجان رسید و تابستان همان سال به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس. برای سال ۲۰۲۴ هم رومانی، یونان، مجارستان و چک را در برنامه داشت. در هیچ‌کدام از این خبرها اسمی از ایران نیامده است. راهنمای فروشندگان ترندیول هم بازار بین‌المللی‌اش را سه منطقه می‌داند: اروپای مرکزی و شرقی، کشورهای عربی خلیج فارس و آلمان و اتریش و سوئیس.

مشکل دوم پرداخت است. کارت‌های بانکی ایرانی در سایت‌های خارجی کار نمی‌کنند، پس در هر حالتی یک نفر در ترکیه باید پول سفارش را به لیر بدهد. سه راهی که در ادامه آمده، هر کدام جوابی به همین دو مشکل است.

سه راه رساندن سفارش ترندیول به ایران

در هر سه راه، سفارش اول به آدرسی در ترکیه می‌رود. فرقشان در این است که چه کسی بسته را تحویل می‌گیرد و اگر مشکلی پیش آمد، چه کسی جواب می‌دهد. در تصویر زیر، کادر زرد پایین هر ستون همین مسئولیت را نشان می‌دهد.

۱. یک دوست یا آشنا که در ترکیه زندگی می‌کند

اگر در ترکیه آشنایی دارید که کاملاً به او اعتماد می‌کنید، این ساده‌ترین راه است. او با حساب ترندیول خودش سفارش می‌دهد، آدرس خودش را می‌زند و با کارت خودش پول را می‌دهد. سفارش و فاکتور به اسم اوست و مرجوعی هم با خود او؛ اگر کفش کوچک بود یا رنگ کاپشن با عکس نمی‌خواند، اوست که باید پسش بفرستد.

برای اینکه کار برای هر دو طرف راحت باشد، لینک دقیق کالا را با سایز و رنگ بفرستید، نه اسکرین‌شات. از او بخواهید وقتی بسته رسید بازش کند و یک عکس برایتان بفرستد. تا کالا در ترکیه است می‌شود پسش داد؛ بعد از آن تقریباً راهی نیست. بعد هم بسته را یا یک مسافر می‌آورد یا یک شرکت ارسال.

سفارش هم باید با اطلاعات واقعی خود او ثبت شود، نه با اسم و شماره شما. حساب، کارت و آدرس مال اوست و ترندیول هم او را صاحب سفارش می‌شناسد.

۲. شرکت‌های خرید و ارسال از ترکیه

اگر در ترکیه کسی را ندارید، سراغ شرکت‌هایی بروید که برای ایرانی‌ها از ترکیه خرید می‌کنند. این شرکت‌ها معمولاً به یکی از دو شکل کار می‌کنند. در شکل اول لینک کالا را می‌دهید، شرکت قیمت نهایی را اعلام می‌کند و خودش سفارش می‌دهد. در شکل دوم، آدرس انبارش در ترکیه را به شما می‌دهد؛ بسته‌هایی را که به آن آدرس برسد جمع می‌کند، وزن می‌کند و یکجا به ایران می‌فرستد. در این شکل هنوز کسی باید پول ترندیول را به لیر بپردازد.

از وقتی بسته به انبار ترکیه رسید، نگهداری، حمل و ترخیصش در ایران با شرکت است. برای همین پیش از پرداخت این پنج سؤال را بپرسید و جوابش را کتبی بگیرید:

• هزینه ارسال از فروشنده تا انبار ترکیه با کیست؟
• حمل هر کیلو چقدر است؟
• وزن حجمی را حساب می‌کنند یا نه؟
• ترخیص در قیمت هست یا جداست؟
• اگر بسته گم شد یا آسیب دید، چه کسی خسارت می‌دهد؟

۳. مسافری که از ترکیه برمی‌گردد

برای یکی دو کالای سبک، اگر آشنایی در سفر ترکیه است، این راه معمولاً از همه کم‌خرج‌تر است. سفارش به آدرس مسافر در ترکیه می‌رود و او کالا را در چمدانش می‌گذارد. فقط حواستان باشد سفارش باید چند روز پیش از پرواز برسد؛ اگر دیر برسد، بسته در ترکیه جا می‌ماند.

مسئولیت این راه بیشتر از آن است که به نظر می‌رسد. در گمرک، مسافر باید جواب هر چیزی را که در چمدانش است بدهد. پس بسته باید باز شود و او فقط چیزی را بیاورد که خودش دیده و قبول کرده، آن هم به اندازه مصرف شخصی. هیچ‌وقت از کسی نخواهید بسته‌ای را که باز نکرده با خودش بیاورد.

کدام راه به کار شما می‌آید؟

جدول زیر کمک می‌کند با توجه به شرایطتان یکی از این سه راه را انتخاب کنید:

خرید از فروشگاه‌های خارجی دیگر هم کم‌وبیش همین منطق را دارد، ولی جزئیاتش در هر کشور فرق می‌کند. مثلاً در خرید از علی‌اکسپرس، بسته از چین می‌آید و حساب حمل و گمرکش جداست.

پرداخت به لیر: پول آشنایتان در ترکیه را چطور بدهید؟

ترندیول به لیر می‌فروشد و پولش را هم به لیر می‌گیرد، پس با تتر نمی‌شود مستقیم از آن خرید کرد. از ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ هم بانک مرکزی ترکیه اجازه نمی‌دهد رمزارز در پرداخت‌ها به کار برود، نه مستقیم و نه غیرمستقیم. برای همین تتر باید اول در ترکیه به لیر تبدیل شود:

1. با تومان تتر بخرید. مراحلش را در خرید تتر با تومان نوشته‌ایم.
2. آشنایتان آدرس واریز تتر و شبکه آن را از حساب خودش در یک پلتفرم رمزارز مجاز در ترکیه به شما بدهد. فهرست پلتفرم‌هایی که فعالیتشان را به هیئت بازار سرمایه ترکیه (SPK) اعلام کرده‌اند روی سایت همین نهاد هست، ولی بودن در این فهرست هنوز به معنای مجوز قطعی نیست.
3. اول مبلغ کمی بفرستید و وقتی رسید، بقیه را. برای انتخاب شبکه راهنمای انتخاب شبکه انتقال تتر را بخوانید و کارمزد برداشت هر شبکه را در صفحه کارمزدهای سواپ‌ولت ببینید.
4. او تتر را در همان پلتفرم به لیر می‌فروشد، لیر را به حساب بانکی‌اش می‌برد و پول سفارش را با کارت خودش می‌دهد.

اگر تتر را تازه با تومان خریده‌اید، کار را چند روز زودتر شروع کنید، چون برداشت رمزارزی که با تومان خریده شده ممکن است تا ۷۲ ساعت محدود باشد، مگر در سقف اعتبار برداشت فوری. قوانین ترکیه، سقف‌های برداشت و ریسک فروشنده‌های نقدی را در انتقال پول به ترکیه با تتر کامل توضیح داده‌ایم. اگر با شرکتی کار می‌کنید که قیمت نهایی را به تومان می‌گیرد، این بخش به کارتان نمی‌آید.

هر تتر چند لیر است؟

نرخ تتر به لیر هر روز عوض می‌شود و همین عدد معلوم می‌کند یک سفارش لیری چند تتر خرج برمی‌دارد. در نمودار زیر، خط آبی نشان می‌دهد در دو سال گذشته با هر تتر چند لیر می‌شد گرفت.

در بایننس (Binance)، کندل روزانه ۸ آبان ۱۴۰۳ با ۳۴٫۳۵ لیر برای هر تتر بسته شد، ۶ آبان ۱۴۰۴ با ۴۲٫۰۷ لیر و ۵ آبان ۱۴۰۵ با ۴۹٫۶۲ لیر. یعنی در این دو سال با هر تتر حدود ۴۴ درصد لیر بیشتر می‌شد گرفت. این عدد چیزی درباره آینده نمی‌گوید؛ فقط یادتان می‌اندازد که حساب سفارش را روز پرداخت بکنید، نه روزی که سبد را پر کردید. قیمت لیر به تومان را هم در صفحه لیر ترکیه ببینید.

یک سفارش ۳٬۰۰۰ لیری از ترندیول چقدر تمام می‌شود؟

فرض کنید یک کاپشن و یک جفت کفش در سبد گذاشته‌اید و جمعشان ۳٬۰۰۰ لیر شده است. آشنایتان در ترکیه پول را می‌دهد و یک شرکت ارسال بسته را به ایران می‌آورد. نرخ تبدیل از کندل روزانه ۵ آبان ۱۴۰۵ بایننس آمده و بقیه عددها فرضی‌اند:

کارمزد شبکه برای فرستادن تتر به این جمع اضافه می‌شود؛ هزینه ترخیص هم، اگر در قیمت شرکت نباشد. ولی نکته اصلی این مثال سهم حمل است: ۲۸ تتر از ۹۱ تتر، یعنی نزدیک به یک‌سوم کل پول، فقط خرج جابه‌جایی شد. برای همین این راه برای کالای سبک و نسبتاً گران منطقی‌تر است تا کالای سنگین و ارزان. اگر فروشنده برای ارسال داخل ترکیه هم پول بگیرد، آن را به لیر به سطر اول اضافه کنید.

وزن، گمرک و مرجوعی؛ هزینه‌هایی که دیر به چشم می‌آیند

وزن حجمی. برای بسته‌های سبک ولی جاگیر، مثل جعبه کفش یا بالش، شرکت‌های حمل وزنی را هم از روی ابعاد بسته حساب می‌کنند و اگر این عدد از وزن واقعی بیشتر شد، پول را بر اساس همان می‌گیرند. اگر کالا برای استفاده خودتان است، بپرسید می‌شود بسته‌بندی اضافه‌اش را برداشت یا نه.

گمرک ایران. هر بسته‌ای که از خارج می‌آید از گمرک می‌گذرد و اینکه حقوق گمرکی بخورد یا نه، به نوع کالا، تعداد و ارزشش بستگی دارد. اگر با شرکت ارسال کار می‌کنید، از اول بپرسید ترخیص در قیمت هست یا نه؛ اگر با مسافر، بیشتر از مصرف شخصی نفرستید. برای دارو، مکمل و لوازم آرایشی هم پیش از خرید از شرکت بپرسید این دسته‌ها را قبول می‌کند یا نه.

مرجوعی. مهلت مرجوعی را از صفحه همان کالا یا راهنمای ترندیول ببینید، ولی یادتان باشد این مهلت فقط تا وقتی به کار می‌آید که کالا در ترکیه است. وقتی بسته به ایران رسید، پس فرستادنش آن‌قدر خرج و دردسر دارد که معمولاً نمی‌ارزد. پس سایز و رنگ را همان‌جا در ترکیه چک کنید.

کلاهبرداری در خرید از ترندیول: نشانه‌ها و چک‌لیست پیش از پرداخت

خیلی از ضررها از صفحه‌ها و کانال‌هایی شروع می‌شود که «خرید از ترکیه با قیمت خود ترکیه» را تبلیغ می‌کنند. این نشانه‌ها را جدی بگیرید:

• همه پول را از قبل، به کارت شخصی و بدون فاکتور می‌خواهند. کسب‌وکار واقعی قیمت نهایی را کتبی می‌دهد و معلوم است با چه کسی طرفید. اگر شرکت سایت دارد، نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) آن را چک کنید.
• نرخ لیرشان خیلی پایین‌تر از بازار است. نرخ پیشنهادی را با قیمت روز لیر ترکیه مقایسه کنید؛ نرخی که خیلی ارزان‌تر از بازار باشد معمولاً طعمه است.
• کد رهگیری‌ای که می‌دهند پیدا نمی‌شود. شماره سفارش ترندیول و کد رهگیری شرکت حمل در ترکیه را بخواهید. اسکرین‌شات بی‌شماره چیزی را ثابت نمی‌کند.
• بعد از پرداخت هزینه تازه درمی‌آورند. پیام «بسته در گمرک مانده، فلان مقدار تتر بفرستید تا آزاد شود» ترفند آشنایی است، مخصوصاً وقتی قبلاً گفته بودند ترخیص در قیمت هست.
• لینک تخفیف عجیبی در پیامک یا تلگرام برایتان می‌آید. پیش از اینکه هر اطلاعاتی وارد کنید، آدرس صفحه را نگاه کنید؛ سایت ترندیول روی دامنه trendyol.com است.

پیش از اولین پرداخت به هر واسطه‌ای، این چک‌لیست را مرور کنید:

• قیمت نهایی را کتبی گرفته‌اید و کالا، ارسال داخل ترکیه، حمل بر اساس وزن، ترخیص و بیمه همه در آن آمده است.
• می‌دانید بسته در ترکیه دست چه کسی است و چه کسی آن را باز و چک می‌کند.
• اولین سفارش را کوچک گذاشته‌اید تا شرکت را امتحان کنید.
• پول را به حسابی می‌ریزید که اسم صاحبش با اسم کسب‌وکار جور درمی‌آید.
• اگر تتر می‌فرستید، آدرس و شبکه را از خود گیرنده گرفته‌اید و اول مبلغ کمی فرستاده‌اید.

ترفندهای رایج کلاهبرداری با تتر و رمزارز را در رایج‌ترین کلاهبرداری‌های ارز دیجیتال جمع کرده‌ایم. اگر قرار است پیش از پرداخت با گیرنده خارجی سر شبکه، مبلغ و رسید توافق کنید، پرداخت بین‌المللی با تتر هم به کارتان می‌آید.