تتر بهتر است یا طلا؟ مقایسه برای حفظ ارزش پول

اگر می‌خواهید ارزش پولتان به دلار ثابت بماند و هر وقت خواستید سریع جابه‌جایش کنید، تتر به هدفتان نزدیک‌تر است. اگر برای چند سال پس‌انداز می‌کنید و می‌توانید نوسان قیمت را تحمل کنید، طلا گزینه جدی‌تری است. هر دو در برابر افت ارزش تومان از پول شما محافظت می‌کنند، چون قیمت تومانی هر دو با نرخ دلار بالا می‌رود. فرقشان این است که طلا یک نوسان اضافه هم دارد: قیمت جهانی خود طلا، که هم می‌تواند بالا برود و هم پایین بیاید.

این متن توصیه سرمایه‌گذاری نیست و هیچ‌کدام از این دو سود تضمین‌شده ندارد. اگر سؤال شما مقایسه تتر با اسکناس دلار است، مقاله تتر بهتر است یا دلار را بخوانید.

قیمت تومانی تتر و طلا از چه ساخته می‌شود؟

برای مقایسه درست، اول باید دید قیمت هر کدام به چه چیزی وابسته است.

• تتر (USDT) یک استیبل‌کوین است، یعنی توکنی که ناشرش هدفش را هم‌ارزی با یک دلار آمریکا اعلام کرده است. پس قیمت تومانی تتر تقریباً همان نرخ دلار در بازار آزاد است، با کمی فاصله که دلیلش را در مقاله تفاوت قیمت تتر و دلار توضیح داده‌ایم.
• طلا قیمت جهانی‌اش را به دلار و برای هر اونس می‌گیرند. اونس تروی واحد استاندارد فلزات گران‌بهاست و برابر ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم است. قیمت تومانی طلا تقریباً حاصل‌ضرب دو عدد است: قیمت دلاری اونس ضرب در نرخ دلار. برای سکه و بعضی انواع طلای داخلی یک جزء سوم هم اضافه می‌شود: «حباب»، یعنی فاصله قیمت بازار با ارزش طلای خالصی که داخلش هست.

یعنی کسی که طلا می‌خرد، در واقع هم روی دلار شرط بسته و هم روی قیمت جهانی طلا. کسی که تتر می‌خرد فقط روی دلار.

چهار سناریوی فرضی

فرض کنید امروز هر اونس طلا ۴٬۰۰۰ دلار و هر دلار ۱۰۰ هزار تومان است. با ۴۰۰ میلیون تومان می‌توانید یا ۴٬۰۰۰ تتر بخرید یا یک اونس طلا. حالا ببینید در چند حالت چه اتفاقی می‌افتد (هزینه خرید و فروش را فعلاً در نظر نگرفته‌ایم):

همه اعداد این جدول فرضی و گرد هستند و فقط منطق کار را نشان می‌دهند. چند نتیجه از آن می‌گیریم:

• وقتی فقط دلار حرکت می‌کند، تتر و طلا تقریباً یک‌جور رفتار می‌کنند.
• طلا فقط وقتی جلو می‌افتد که قیمت جهانی‌اش هم بالا برود. اگر پایین بیاید، ممکن است از تتر عقب بماند، حتی وقتی دلار گران شده است.
• هیچ‌کدام در برابر ارزان شدن دلار از شما محافظت نمی‌کند.

اگر طلای شما سکه باشد، سناریوی پنجمی هم هست: دلار و اونس ثابت بمانند ولی حباب سکه کم شود. در این حالت تتر ارزشش را حفظ می‌کند و سکه ضرر می‌دهد.

طلا را به چه شکلی می‌شود داشت؟

«طلا» یک گزینه نیست؛ چند شکل مختلف دارد که هزینه و ریسکشان خیلی با هم فرق می‌کند.

طلای زینتی

گردنبند و النگو علاوه بر خود طلا، اجرت ساخت و سود فروشنده هم دارد. موقع فروش این مبالغ برنمی‌گردد و معمولاً فقط ارزش طلای آن را می‌گیرید. برای همین طلای زینتی برای پس‌انداز کوتاه‌مدت گران درمی‌آید.

سکه و طلای آب‌شده

سکه اجرت کمتری دارد، اما حباب دارد و حبابش بالا و پایین می‌رود. طلای آب‌شده به قیمت طلای خالص نزدیک‌تر است، ولی باید از فروشنده معتبر و با عیار مشخص خرید. در هر دو مورد، نگهداری در خانه ریسک سرقت دارد و فروش معمولاً حضوری و در ساعت کاری بازار است.

طلای توکنی: XAUT و PAXG

طلای توکنی توکنی روی بلاکچین است که هر واحدش نماینده مقدار مشخصی طلای فیزیکی در یک خزانه است. دو نمونه معروفش:

• تتر گلد (XAUT). طبق گزارش Tether برای پایان فصل اول ۲۰۲۶، هر توکن نماینده یک اونس تروی طلا روی شمش‌های استاندارد لندن (London Good Delivery) است که در سوئیس نگهداری می‌شود. عرضه‌کننده‌اش شرکت TG Commodities است که Tether گزارش‌هایش را منتشر می‌کند.
• پکس گلد (PAXG). طبق صفحه رسمی Paxos، هر توکن نماینده یک اونس تروی طلا در خزانه‌های مورد تأیید LBMA در لندن است و طلا نزد Paxos Trust Company نگهداری می‌شود.

مزیت طلای توکنی این است که مثل رمزارز خرید و فروش می‌شود: در هر ساعتی، با مبلغ کم و بدون حمل فیزیکی. در سواپ‌ولت هم می‌توانید تتر گلد و پکس گلد را با تومان بخرید. قیمت آن‌ها قیمت یک اونس است، نه یک گرم؛ پیش از مقایسه با طلای داخلی این را در نظر بگیرید.

اما طلای توکنی همان طلای توی دست شما نیست. سه نکته را بدانید:

• به ناشر اعتماد می‌کنید. ارزش توکن به این وابسته است که ناشر واقعاً طلا را نگه دارد و به تعهدش عمل کند.
• بازخرید با طلای فیزیکی برای کاربر عادی عملی نیست. بازخرید مستقیم فقط برای مشتریانی است که نزد خود ناشر حساب و احراز هویت دارند. Tether برای تتر، ایران را جزو حوزه‌های ممنوع آورده است. منطقی است فرض کنید بازخرید مستقیم طلای توکنی هم برای ساکن ایران در دسترس نیست. پس در عمل، راه نقد کردن طلای توکنی فروختن آن در بازار است، مثل تتر.
• اگر در صرافی نگهش دارید، کلید دست صرافی است. این درباره تتر هم صدق می‌کند.

مقایسه تتر و طلا در یک نگاه

کارمزد خرید و فروش در سواپ‌ولت ثابت نیست و ممکن است تغییر کند؛ رقم به‌روز را در صفحه کارمزدها ببینید.

ریسک‌هایی که کمتر درباره‌شان حرف زده می‌شود

ریسک تتر: ناشر و مسدودی

تتر ارزش مستقل ندارد و ارزشش به اعتماد به شرکت Tether و ذخایرش بستگی دارد. Tether در شرایط استفاده خود این حق را برای خودش نگه داشته که در موارد استفاده ممنوع توکن‌ها را مسدود کند. از آذر ۱۴۰۲ هم اعلام کرده است که آدرس‌های مرتبط با فهرست تحریم آمریکا را مسدود می‌کند. این ریسک و تاریخچه ذخایر Tether را در مقاله مقایسه تتر و دلار مفصل‌تر توضیح داده‌ایم.

ریسک طلا: نوسان و هزینه رفت‌وبرگشت

طلا بازده تضمین‌شده ندارد. قیمت دلاری‌اش ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها پایین‌تر از قیمتی بماند که شما خریده‌اید. طلای فیزیکی یک هزینه دیگر هم دارد: فاصله قیمت خرید و فروش، به‌علاوه اجرت و حباب. اگر زود بفروشید، همین فاصله ممکن است بخش زیادی از سود را بخورد.

حساب کنید طلای داخلی چقدر از قیمت جهانی فاصله دارد

یک محاسبه ساده کمک می‌کند بفهمید آیا طلای داخلی گران‌تر از ارزش ذاتی‌اش است. طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلای خالص دارد. پس:

ارزش ذاتی یک گرم طلای ۱۸ عیار ≈ قیمت تومانی یک اونس ÷ ۳۱٫۱ × ۰٫۷۵

با همان اعداد فرضی، اگر اونس ۴۰۰ میلیون تومان باشد، ارزش ذاتی هر گرم ۱۸ عیار حدود ۹ میلیون و ۶۴۵ هزار تومان می‌شود. اگر قیمت بازار خیلی بالاتر از این عدد باشد، بخشی از پولی که می‌دهید بابت خود طلا نیست. قیمت تومانی اونس را می‌توانید از قیمت XAUT یا PAXG ببینید. توکن‌ها هم ممکن است کمی با قیمت جهانی فاصله داشته باشند، پس این عدد تقریبی است.

کدام به کار شما می‌آید؟

به این سؤال‌ها جواب بدهید:

1. پول را تا کی لازم ندارید؟ اگر ممکن است در چند هفته یا چند ماه آینده لازمش داشته باشید، نوسان طلا و هزینه رفت‌وبرگشتش به ضرر شماست. در این حالت تتر مناسب‌تر است.
2. می‌توانید افت قیمت را تحمل کنید؟ اگر دیدن ۱۵ درصد افت ارزش پس‌اندازتان باعث می‌شود با ضرر بفروشید، طلا برایتان سخت است.
3. پول را برای چه کاری می‌خواهید؟ برای پرداخت خارجی، انتقال یا خرید رمزارز، تتر کاربردی‌تر است. برای پس‌انداز بلندمدت بدون مصرف مشخص، طلا منطقی‌تر است.
4. چقدر مهم است که به هیچ شرکتی وابسته نباشید؟ اگر خیلی مهم است، بخشی را به طلای فیزیکی در دست خودتان اختصاص دهید. نه تتر این ویژگی را دارد و نه طلای توکنی.

دو مثال فرضی:

• کسی که سه ماه دیگر باید هزینه یک دوره آنلاین خارجی را بپردازد، با تتر خیالش راحت‌تر است. ارزش پول به دلار ثابت می‌ماند و نوسان طلا ممکن است همان روز پرداخت علیه او باشد.
• کسی که هر ماه مقداری پس‌انداز می‌کند و قصد ندارد تا چند سال به آن دست بزند، می‌تواند بخشی را به طلا بدهد و نوسان کوتاه‌مدت را نادیده بگیرد.

خیلی‌ها هم هر دو را نگه می‌دارند: بخشی تتر برای پولی که ممکن است زود لازم شود و بخشی طلا برای پس‌انداز بلندمدت. تقسیم کردن پول بین چند دارایی و چند جای نگهداری ریسک هر کدام را کمتر می‌کند.

اگر تصمیمتان تتر است، آموزش خرید تتر با تومان مراحل را قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهد. یک نکته را از قبل بدانید: رمزارزی که در سواپ‌ولت با واریز تومانی می‌خرید، از جمله تتر و طلای توکنی، تا ۷۲ ساعت محدودیت برداشت دارد، مگر اعتبار برداشت آنی داشته باشید.