قیمت آروِیو AR

آروِیو (Arweave) شبکه‌ای غیرمتمرکز برای ذخیره‌ی دائمی داده است: کاربر یک‌بار هزینه‌ی آپلود را می‌پردازد و شبکه متعهد می‌شود آن داده را برای دهه‌ها، نه فقط تا پایان یک قرارداد اجاره، نگه دارد. قیمت لحظه‌ای هر آروِیو در سواپ‌ولت حدود ۸۶۸٬۵۵۶ تومان است و می‌توانید آن را با پرداخت تومانی خرید و فروش کنید.

آروِیو چیست و چگونه کار می‌کند؟

آروِیو را سم ویلیامز (Sam Williams) و ویلیام جونز (William Jones)، دو دانشجوی دکتری دانشگاه کنت در بریتانیا، در سال ۲۰۱۷ بنیان گذاشتند و مین‌نت آن در ژوئن ۲۰۱۸ راه‌اندازی شد. ایده‌ی اصلی پروژه، حل مسئله‌ای ساده اما نادیده‌گرفته‌شده در ذخیره‌سازی داده بود: سرویس‌های ابری معمول و حتی بیشتر شبکه‌های ذخیره‌ی غیرمتمرکز، مدل اجاره‌ای دارند؛ اگر پرداخت دوره‌ای قطع شود، داده هم از دست می‌رود. آروِیو در مقابل مدلی «پرداخت یک‌بار، نگهداری همیشگی» را پیشنهاد می‌دهد.

بلاک‌ویو و اثبات دسترسی (Proof of Access)

به‌جای زنجیره‌ی خطی معمول بلاک‌چین، آروِیو از ساختاری به نام «بلاک‌ویو» (blockweave) استفاده می‌کند: هر بلاک تازه علاوه‌بر اتصال به بلاک قبلی، به یک بلاک قدیمی‌تر و تصادفی هم متصل می‌شود. برای تولید بلاک جدید، ماینر باید بتواند داده‌ی همان بلاک تصادفی قدیمی را ارائه دهد؛ این سازوکار به نام «اثبات دسترسی» (Proof of Access) شناخته می‌شود. نتیجه‌ی عملی این طراحی این است که ماینرها به‌جای پاک‌کردن تاریخچه‌ی قدیمی برای صرفه‌جویی در فضا، انگیزه‌ی اقتصادی برای نگه‌داشتن هرچه بیشتر داده‌ی تاریخی شبکه پیدا می‌کنند؛ خود فرایند اجماع، همان فرایند تکرار و نگهداری داده است.

مدل صندوق دائمی (endowment) و پرداخت یک‌باره

وقتی کاربری داده‌ای را روی آروِیو آپلود می‌کند، هزینه‌ی پرداختی او به دو بخش تقسیم می‌شود: بخشی بلافاصله به ماینرهای فعلی شبکه پرداخت می‌شود و بخش بزرگ‌تری وارد یک «صندوق دائمی» یا endowment می‌شود. این صندوق طوری طراحی شده که با گذر زمان و کاهش هزینه‌ی فناوری ذخیره‌سازی، بتواند نگهداری همان داده را برای حدود ۲۰۰ سال آینده تأمین مالی کند، بدون آن‌که کاربر نیازی به پرداخت مجدد داشته باشد. این مدل اقتصادی، تفاوت اصلی آروِیو با اغلب پروژه‌های ذخیره‌سازی دیگر است که هزینه‌ی نگهداری را دوره‌ای از کاربر دریافت می‌کنند.

کاربرد و ویژگی‌های آروِیو

• میزبانی «پرمانب» (permaweb): وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌های غیرمتمرکزی که برای همیشه روی آروِیو ذخیره و در برابر سانسور مقاوم‌اند.
• ذخیره‌ی متادیتا و تصاویر NFT به‌شکل دائمی، به‌جای تکیه بر سرورهای متمرکز که ممکن است روزی از دسترس خارج شوند.
• بایگانی داده و اسناد تاریخی که نیاز به ماندگاری بلندمدت و غیرقابل‌تغییر دارند.
• دروازه‌های بازیابی (gateways) که داده‌های ذخیره‌شده روی آروِیو را از طریق آدرس‌های شبیه به وب معمولی در دسترس قرار می‌دهند.

عرضه و آمار آروِیو

بر اساس آمار زنده‌ی سواپ‌ولت، عرضه‌ی در گردش آروِیو تقریباً برابر با عرضه‌ی کل آن است؛ یعنی بخش عمده‌ی توکن‌های AR که قرار بوده منتشر شوند، هم‌اکنون در گردش‌اند. شاخص‌های زنده‌ی بازار:

• رتبه‌ی بازار: ۱۱۹ در میان همه‌ی رمزارزها.
• ارزش بازار: حدود ۲۰۲٬۹۴۸٬۲۲۳ دلار.
• عرضه‌ی در گردش: حدود ۶۵٫۶۵ میلیون واحد از عرضه‌ی کل ۶۵٫۶۵ میلیون واحد.
• قیمت لحظه‌ای: حدود ۳٫۲۹ دلار.

قیمت آروِیو به تومان چگونه تعیین می‌شود؟

قیمت تومانی آروِیو مستقیماً تعیین نمی‌شود، بلکه از ضرب قیمت جهانی AR به دلار در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست می‌آید. به همین دلیل قیمت آروِیو در ایران هم از نوسان جهانی خود توکن اثر می‌گیرد و هم از تغییر نرخ تتر-تومان در بازار داخلی؛ گاهی حتی با ثابت‌ماندن قیمت جهانی AR، بالارفتن نرخ تتر باعث رشد قیمت تومانی آن می‌شود.

چه عواملی بر قیمت آروِیو اثر می‌گذارد؟

قیمت آروِیو بیش از هر چیز به میزان تقاضای واقعی برای ذخیره‌ی دائمی داده گره خورده است. مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از: حجم داده‌ای که کاربران و پروژه‌ها روی شبکه آپلود می‌کنند و از این طریق وارد صندوق دائمی می‌شود، رشد یا رکود کاربردهایی مثل پرمانب و ذخیره‌ی متادیتای NFT، رقابت با شبکه‌های دیگر ذخیره‌ی غیرمتمرکز مثل فایل‌کوین، و نقدینگی نسبتاً محدود بازار AR که می‌تواند نوسان قیمت را در برابر معاملات بزرگ تشدید کند. برای کاربر ایرانی، نرخ تتر به تومان هم عاملی مستقیم بر قیمت تومانی است.