آرویو (AR) شبکهای غیرمتمرکز برای ذخیرهی دائمی داده است: کاربر یکبار هزینه میدهد و شبکه متعهد میشود داده را برای دههها نگه دارد.
آروِیو (Arweave) شبکهای غیرمتمرکز برای ذخیرهی دائمی داده است: کاربر یکبار هزینهی آپلود را میپردازد و شبکه متعهد میشود آن داده را برای دههها، نه فقط تا پایان یک قرارداد اجاره، نگه دارد. قیمت لحظهای هر آروِیو در سواپولت حدود ۱٬۰۴۵٬۱۰۳ تومان است و میتوانید آن را با پرداخت تومانی خرید و فروش کنید.
آروِیو را سم ویلیامز (Sam Williams) و ویلیام جونز (William Jones)، دو دانشجوی دکتری دانشگاه کنت در بریتانیا، در سال ۲۰۱۷ بنیان گذاشتند و میننت آن در ژوئن ۲۰۱۸ راهاندازی شد. ایدهی اصلی پروژه، حل مسئلهای ساده اما نادیدهگرفتهشده در ذخیرهسازی داده بود: سرویسهای ابری معمول و حتی بیشتر شبکههای ذخیرهی غیرمتمرکز، مدل اجارهای دارند؛ اگر پرداخت دورهای قطع شود، داده هم از دست میرود. آروِیو در مقابل مدلی «پرداخت یکبار، نگهداری همیشگی» را پیشنهاد میدهد.
بهجای زنجیرهی خطی معمول بلاکچین، آروِیو از ساختاری به نام «بلاکویو» (blockweave) استفاده میکند: هر بلاک تازه علاوهبر اتصال به بلاک قبلی، به یک بلاک قدیمیتر و تصادفی هم متصل میشود. برای تولید بلاک جدید، ماینر باید بتواند دادهی همان بلاک تصادفی قدیمی را ارائه دهد؛ این سازوکار به نام «اثبات دسترسی» (Proof of Access) شناخته میشود. نتیجهی عملی این طراحی این است که ماینرها بهجای پاککردن تاریخچهی قدیمی برای صرفهجویی در فضا، انگیزهی اقتصادی برای نگهداشتن هرچه بیشتر دادهی تاریخی شبکه پیدا میکنند؛ خود فرایند اجماع، همان فرایند تکرار و نگهداری داده است.
وقتی کاربری دادهای را روی آروِیو آپلود میکند، هزینهی پرداختی او به دو بخش تقسیم میشود: بخشی بلافاصله به ماینرهای فعلی شبکه پرداخت میشود و بخش بزرگتری وارد یک «صندوق دائمی» یا endowment میشود. این صندوق طوری طراحی شده که با گذر زمان و کاهش هزینهی فناوری ذخیرهسازی، بتواند نگهداری همان داده را برای حدود ۲۰۰ سال آینده تأمین مالی کند، بدون آنکه کاربر نیازی به پرداخت مجدد داشته باشد. این مدل اقتصادی، تفاوت اصلی آروِیو با اغلب پروژههای ذخیرهسازی دیگر است که هزینهی نگهداری را دورهای از کاربر دریافت میکنند.
بر اساس آمار زندهی سواپولت، عرضهی در گردش آروِیو تقریباً برابر با عرضهی کل آن است؛ یعنی بخش عمدهی توکنهای AR که قرار بوده منتشر شوند، هماکنون در گردشاند. شاخصهای زندهی بازار:
قیمت تومانی آروِیو مستقیماً تعیین نمیشود، بلکه از ضرب قیمت جهانی AR به دلار در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست میآید. به همین دلیل قیمت آروِیو در ایران هم از نوسان جهانی خود توکن اثر میگیرد و هم از تغییر نرخ تتر-تومان در بازار داخلی؛ گاهی حتی با ثابتماندن قیمت جهانی AR، بالارفتن نرخ تتر باعث رشد قیمت تومانی آن میشود.
قیمت آروِیو بیش از هر چیز به میزان تقاضای واقعی برای ذخیرهی دائمی داده گره خورده است. مهمترین عوامل عبارتاند از: حجم دادهای که کاربران و پروژهها روی شبکه آپلود میکنند و از این طریق وارد صندوق دائمی میشود، رشد یا رکود کاربردهایی مثل پرمانب و ذخیرهی متادیتای NFT، رقابت با شبکههای دیگر ذخیرهی غیرمتمرکز مثل فایلکوین، و نقدینگی نسبتاً محدود بازار AR که میتواند نوسان قیمت را در برابر معاملات بزرگ تشدید کند. برای کاربر ایرانی، نرخ تتر به تومان هم عاملی مستقیم بر قیمت تومانی است.
آروِیو شبکهای غیرمتمرکز برای ذخیرهی دائمی داده است که در سال ۲۰۱۷ توسط سم ویلیامز و ویلیام جونز بنیانگذاری شد و میننت آن در ژوئن ۲۰۱۸ راهاندازی شد. کاربر یکبار هزینهی آپلود را میپردازد و شبکه متعهد میشود آن داده را برای مدتی بسیار طولانی نگه دارد.
قیمت لحظهای هر آروِیو هماکنون حدود ۱٬۰۴۵٬۱۰۳ تومان (معادل ۴٫۴۷ دلار) است و ارزش بازار آن به حدود ۲۸۵٬۴۷۲٬۷۵۲ دلار میرسد. این نرخ در سواپولت لحظهای بهروزرسانی میشود و پیش از تأیید خرید، قیمت نهایی به شما نمایش داده میشود.
قیمت تومانی آروِیو از ضرب قیمت جهانی آن به دلار در نرخ روز تتر به تومان به دست میآید. به همین دلیل هم نوسان جهانی AR و هم تغییر نرخ تتر-تومان بر قیمت تومانی آن اثر میگذارد.
بلاکویو ساختار دادهای آروِیو است که هر بلاک را هم به بلاک قبلی و هم به یک بلاک تصادفی قدیمیتر متصل میکند. ماینرها برای تولید بلاک جدید باید دادهی همان بلاک تصادفی را داشته باشند؛ به همین دلیل انگیزه دارند تاریخچهی کامل شبکه را نگه دارند، نه فقط بخشی از آن را.
بخشی از هزینهی آپلود هر فایل وارد صندوقی به نام endowment میشود. این صندوق طوری طراحی شده که با کاهش هزینهی فناوری ذخیرهسازی در طول زمان، بتواند نگهداری داده را برای حدود ۲۰۰ سال آینده بدون نیاز به پرداخت مجدد کاربر تأمین مالی کند.
عرضهی در گردش آروِیو هماکنون حدود ۶۵٫۶۵ میلیون واحد است و تقریباً برابر با عرضهی کل آن؛ یعنی بخش عمدهی توکنهای AR که قرار بوده منتشر شوند، اکنون در گردشاند.
