ریپل (XRP) رمزارز بومی XRP Ledger است؛ دفترکلی برای تسویهی پرداختهای بینالمللی که هر تراکنش آن در سه تا پنج ثانیه نهایی میشود.
ریپل (XRP) رمزارز بومی شبکهی XRP Ledger است؛ دفترکلی که از سال ۲۰۱۲ برای تسویهی سریع و ارزان پرداختهای بینالمللی ساخته شد و هر تراکنش آن در حدود سه تا پنج ثانیه نهایی میشود. ارزش بازار ریپل حدود ۹۳٬۲۲۳٬۲۴۰٬۹۱۰ دلار است و در سواپولت میتوانید آن را لحظهای و با پرداخت تومانی خرید و فروش کنید.
نخستین نکتهای که باید روشن شود، تفاوت میان «ریپل» و «XRP» است. ریپل (Ripple) نام یک شرکت آمریکایی است که نرمافزار پرداخت برای بانکها و مؤسسات مالی میسازد، اما XRP یک رمزارز مستقل روی شبکهی XRP Ledger است که در سال ۲۰۱۲ توسط دیوید شوارتز، جد مککیلب و آرتور بریتو ساخته شد. شبکه بدون شرکت ریپل هم به کار خود ادامه میدهد، هرچند این شرکت بزرگترین توسعهدهنده و دارندهی XRP است. در فارسی معمولاً هر دو را «ریپل» مینامند و همین باعث اشتباه رایج میشود.
برخلاف بیتکوین که با «اثبات کار» و استخراج کار میکند و برخلاف شبکههایی که از «اثبات سهام» بهره میبرند، XRP Ledger سازوکار اجماع مخصوص خود را دارد: مجموعهای از اعتبارسنجهای مستقل (دانشگاهها، صرافیها، شرکتها و افراد) هر چند ثانیه یکبار بر سر ترتیب تراکنشها به توافق میرسند. در این شبکه هیچ ماینری وجود ندارد، مصرف انرژی ناچیز است و تراکنشها در چند ثانیه قطعی میشوند.
کارمزد هر تراکنش در این شبکه کسری ناچیز از یک سنت است و نکتهی جالب اینکه این کارمزد به هیچکس پرداخت نمیشود، بلکه برای همیشه سوزانده و از گردش خارج میشود. همین سازوکار هم شبکه را در برابر حملهی هرزنامهای مقاوم میکند و هم عرضهی XRP را بهآرامی کاهش میدهد.
هدف اصلی XRP این است که نقش «ارز پل» را میان دو پول ملی بازی کند: بهجای اینکه بانکها برای انتقال پول میان دو کشور حسابهای پیشپرداخت نگه دارند، مبلغ در یک سو به XRP تبدیل میشود، در چند ثانیه منتقل میشود و در سوی دیگر به پول مقصد بازمیگردد. مهمترین ویژگیهای این شبکه:
برخلاف بیتکوین، XRP استخراج نمیشود؛ کل ۱۰۰ میلیارد واحد آن در همان ابتدا و یکجا ساخته شد و از آن پس هیچ واحد تازهای تولید نمیشود. بخش بزرگی از این موجودی نزد شرکت ریپل و در قراردادهای امانی (Escrow) قفل شده است که ماهانه بخشی از آن آزاد و مقدار استفادهنشده دوباره قفل میشود. شاخصهای زندهی بازار XRP:
قیمت تومانی ریپل بهطور مستقیم تعیین نمیشود، بلکه از ضرب قیمت جهانی آن به دلار در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست میآید. بنابراین قیمت ریپل در ایران همزمان از دو نیرو اثر میگیرد: نوسان قیمت جهانی XRP و تغییر نرخ تتر-تومان در بازار داخلی. گاهی حتی وقتی قیمت جهانی ریپل بیتغییر مانده، بالا رفتن نرخ تتر باعث میشود قیمت تومانی آن رشد کند.
قیمت XRP بیش از بیشتر رمزارزها به اخبار حقوقی و پذیرش نهادی حساس است. مهمترین عوامل عبارتاند از: میزان استفادهی واقعی مؤسسات مالی از XRP برای نقدینگی درلحظه، تصمیمهای قانونگذاران آمریکا، آزادسازی ماهانهی موجودی امانی شرکت ریپل که عرضهی در دسترس بازار را افزایش میدهد، رقابت با استیبلکوینها و شبکههای پرداخت سنتی، و روند کلی بازار رمزارز. برای کاربر ایرانی، نرخ تتر به تومان هم عاملی مستقیم بر قیمت تومانی است.
مهمترین رویداد تاریخ XRP یک دعوای حقوقی بود: در دسامبر ۲۰۲۰ کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) از شرکت ریپل شکایت کرد با این ادعا که فروش XRP، عرضهی اوراق بهادار ثبتنشده بوده است. در ژوئیهی ۲۰۲۳ قاضی پرونده رأی داد که فروش XRP به سرمایهگذاران نهادی ناقض قانون بوده، اما فروش آن روی صرافیها به کاربران عادی عرضهی اوراق بهادار به شمار نمیرود. در نهایت جریمهای ۱۲۵ میلیون دلاری برای شرکت تعیین شد و در سال ۲۰۲۵ هر دو طرف از درخواست تجدیدنظر خود صرفنظر کردند و پرونده پس از نزدیک به پنج سال بسته شد.
این پرونده برای کاربران اهمیت دارد چون سالها بر قیمت و پذیرش XRP سایه انداخته بود؛ پایان آن ابهام حقوقی این دارایی در آمریکا را تا حد زیادی برطرف کرد، هرچند به معنای حذف ریسکهای دیگر بازار نیست.
XRP داراییای پرنوسان است و بخش مهمی از ارزش آن به پذیرش نهادی و اخبار شرکت ریپل گره خورده است؛ یعنی میتواند با یک خبر جهش کند و با خبری دیگر افت شدید داشته باشد. تنها بخشی از سرمایه را وارد کنید که تحمل ریسک آن را دارید و تصمیم را بر پایهی تحقیق شخصی بگیرید. این مطلب توصیهی مالی نیست. در سواپولت نگهداری امن دارایی بر عهدهی مجموعه است و نیازی به مدیریت کلید خصوصی و کیفپول شخصی ندارید.
ریپل رمزارز بومی شبکهی XRP Ledger است؛ دفترکلی که در سال ۲۰۱۲ برای تسویهی سریع و کمهزینهی پرداختهای بینالمللی راهاندازی شد. تراکنشهای آن در حدود سه تا پنج ثانیه نهایی میشوند و کارمزدشان کسری ناچیز از یک سنت است.
ریپل (Ripple) نام شرکتی است که نرمافزار پرداخت برای بانکها و مؤسسات مالی میسازد، اما XRP رمزارز مستقلی روی شبکهی XRP Ledger است. شبکه مستقل از شرکت کار میکند، هرچند ریپل بزرگترین توسعهدهنده و دارندهی XRP است. در فارسی معمولاً هر دو را «ریپل» مینامند.
قیمت لحظهای هر ریپل هماکنون حدود ۳۵۸٬۲۱۹ تومان (معادل ۱٫۵۳ دلار) است و ارزش بازار آن به حدود ۹۳٬۲۲۳٬۲۴۰٬۹۱۰ دلار میرسد. این نرخ در سواپولت لحظهای بهروزرسانی میشود و پیش از تأیید خرید، قیمت نهایی به شما نمایش داده میشود.
قیمت تومانی ریپل از ضرب قیمت جهانی آن به دلار در نرخ روز تتر به تومان به دست میآید. به همین دلیل هم نوسان جهانی XRP و هم تغییر نرخ تتر-تومان بر قیمت تومانی آن اثر میگذارد.
خیر. کل ۱۰۰ میلیارد واحد XRP در همان ابتدا یکجا ساخته شد و هیچ واحد تازهای تولید نمیشود. شبکه بهجای استخراج از سازوکار اجماع اعتبارسنجهای مستقل استفاده میکند و کارمزد هر تراکنش هم سوزانده میشود، بنابراین عرضهی XRP بهآرامی کاهش مییابد.
کمیسیون بورس آمریکا در دسامبر ۲۰۲۰ از شرکت ریپل شکایت کرد. در سال ۲۰۲۳ دادگاه رأی داد فروش XRP روی صرافیها به کاربران عادی عرضهی اوراق بهادار نیست، اما فروش نهادی آن ناقض قانون بوده و جریمهای ۱۲۵ میلیون دلاری تعیین شد. در سال ۲۰۲۵ هر دو طرف از تجدیدنظر صرفنظر کردند و پرونده بسته شد.
