توکن سیرکل (CRCLX) سهام توکنیزهشدهی شرکت سیرکل، ناشر استیبلکوین USDC، روی شبکهی سولاناست با پشتوانهی ۱:۱ از سهام واقعی.
توکن سیرکل (CRCLX) یک «سهام توکنیزهشده» (xStock) است که قیمت سهام شرکت آمریکایی سیرکل (Circle Internet Group، نماد CRCL در بورس نیویورک) را دنبال میکند و بهشکل توکنی روی شبکهی سولانا معامله میشود. سیرکل ناشر USDC، یکی از بزرگترین استیبلکوینهای دلاری جهان، است؛ توکن CRCLX در سواپولت با قیمت لحظهای ۲۱٬۶۴۱٬۰۱۵ تومان و پرداخت مستقیم تومانی قابل خرید است.
CRCLX نمایندهی اقتصادیِ سهم شرکت سیرکل بهشکل یک توکن دیجیتال است. سیرکل (Circle Internet Group) شرکتی آمریکایی است که در سال ۲۰۱۳ توسط جرمی آلر و شان نویل بنیانگذاری شد و از سال ۲۰۱۸ استیبلکوین USDC را منتشر میکند؛ دارایی دیجیتالی که ارزش هر واحد آن به دلار آمریکا میخکوب شده و امروز یکی از پرکاربردترین استیبلکوینهای جهان در صرافیها و پرداختهای زنجیرهای است. سیرکل در سال ۲۰۲۵ با عرضهی اولیه در بورس نیویورک (نماد CRCL) عمومی شد. نکتهی مهم: CRCLX سهام شرکت سیرکل را دنبال میکند، نه خودِ USDC؛ برخلاف USDC که قیمتی ثابت و نزدیک به یک دلار دارد، قیمت CRCLX مانند هر سهام دیگری نوسان میکند و میتواند بهشدت بالا یا پایین برود.
xStock برندی از شرکت سوئیسیِ بکد فایننس (Backed Finance) است که سهام آمریکایی را توکنیزه میکند: یک نهاد نظارتشده سهام واقعی سیرکل را میخرد و نزد کارگزارِ امین در سوئیس نگه میدارد، سپس بهازای هر سهم یک توکن CRCLX بهشکل توکن استاندارد SPL روی شبکهی سولانا صادر میشود؛ این پشتوانهی ۱:۱ با گزارشهای اثبات ذخیره (proof-of-reserve) قابل راستیآزمایی است. چون CRCLX روی بلاکچین است، برخلاف بورس نیویورک که ساعت کاری محدود دارد، بهصورت ۲۴ ساعته و هفت روز هفته معامله میشود. دارندهی توکن «دارندهی اقتصادی» است، نه سهامدار ثبتشده؛ یعنی از تغییر قیمت سهم بهرهمند یا متضرر میشود، اما حق رأی در مجامع سیرکل و مالکیت حقوقیِ مستقیم سهم را ندارد.
آمار زیر مربوط به خودِ توکن روی زنجیرهی سولاناست، نه ارزش کل شرکت سیرکل در بورس نیویورک؛ عرضهی توکن ثابت نیست و متناسب با سهام پشتوانه تغییر میکند:
قیمت تومانیِ CRCLX از ضرب قیمت دلاریِ سهم سیرکل در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست میآید؛ پس دو نیرو قیمت تومانی را جابهجا میکند: تغییر قیمت جهانی سهم سیرکل، و تغییر نرخ تتر-تومان در بازار ایران. چون CRCLX ۲۴/۷ معامله میشود ولی بورس نیویورک ساعت کاری و تعطیلی آخر هفته دارد، در ساعاتی که بورس بسته است ممکن است قیمت توکن اندکی از قیمت مرجع سهم فاصله بگیرد و با بازگشایی بازار دوباره همتراز شود.
قیمت سهم سیرکل بیش از هر چیز به سرنوشت استیبلکوین USDC گره خورده است. بخش بزرگی از درآمد سیرکل از سود سپردههای کوتاهمدت خزانهداری آمریکا و نقد و سپردهبانکیای میآید که پشتوانهی USDC را تشکیل میدهند؛ یعنی هرچه USDC در گردش بیشتر باشد و نرخ بهرهی آمریکا بالاتر باشد، درآمد سیرکل هم بیشتر میشود و برعکس، افت نرخ بهره میتواند این درآمد را کم کند. عوامل دیگر: رشد یا افت گردش USDC، شدت رقابت با استیبلکوینهای دیگر (مثل تتر)، مقررات جدید حوزهی استیبلکوین در آمریکا، و فضای کلی بازار رمزارز. برای خریدار ایرانی، نرخ تتر-تومان هم عاملی مستقل است که مستقیم روی قیمت تومانی اثر میگذارد.
CRCLX یک سهام توکنیزهشده (xStock) است که قیمت سهام شرکت سیرکل (Circle Internet Group، ناشر استیبلکوین USDC) را دنبال میکند و بهشکل توکن رمزارزی روی شبکهی سولانا معامله میشود. هر واحد آن با پشتوانهی ۱:۱ از سهام واقعی نزد یک نهاد امین پشتیبانی میشود و در سواپولت با تومان قابل خرید است.
نه. USDC استیبلکوینی است که سیرکل منتشر میکند و ارزش آن به دلار میخکوب شده و تقریباً ثابت میماند. CRCLX چیز دیگری است: توکنی که قیمت سهام شرکت سیرکل در بورس نیویورک (نماد CRCL) را دنبال میکند و مانند هر سهم دیگری نوسان دارد و میتواند بهشدت بالا یا پایین برود. این دو را نباید با هم اشتباه گرفت.
قیمت تومانیِ CRCLX از ضرب قیمت دلاریِ سهم سیرکل در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست میآید. پس هم تغییر قیمت جهانی سهم و هم تغییر نرخ تتر-تومان روی قیمت تومانی اثر میگذارند.
در مدل xStock، اگر شرکت مادر سود نقدی تقسیم کند، ناشر (بکد فایننس) آن را معمولاً بهصورت USDC روی سولانا و پس از کسر مالیات تکلیفی به دارندگان توکن پرداخت میکند؛ اما دارنده سهامدار ثبتشده نیست و حق رأی ندارد. نکتهی عملی دربارهی سیرکل: این شرکت بهتازگی (سال ۲۰۲۵) عمومی شده و هنوز سیاست سود تقسیمیِ منظم و ثابتی اعلام نکرده است؛ بنابراین در عمل بازدهِ این دارایی عمدتاً از رشد یا افت قیمت سهم میآید، نه از سود تقسیمی.
قیمت لحظهای هر توکن CRCLX حدود ۲۱٬۶۴۱٬۰۱۵ تومان (معادل ۹۲٫۵۷ دلار) است. این عدد زنده است و با تغییر قیمت جهانی سهم سیرکل و نرخ تتر-تومان بهروزرسانی میشود.
