قیمت دی‌وای دی‌ایکس DYDX

دی‌وای‌دی‌ایکس (DYDX) توکن حاکمیتی و استیکینگ dYdX است؛ یکی از شناخته‌شده‌ترین صرافی‌های غیرمتمرکز معاملات آتی دائمی (perpetual futures) که از زیرساخت لایه‌دوی اتریوم به زنجیره‌ی اختصاصی خودش مبتنی بر کازموس مهاجرت کرده است. قیمت لحظه‌ای هر دی‌وای‌دی‌ایکس در سواپ‌ولت حدود ۲۴٬۷۱۰ تومان است.

دی‌وای‌دی‌ایکس چیست و چگونه کار می‌کند؟

dYdX را آنتونیو جولیانو، مهندس نرم‌افزار سابق کوین‌بیس، در سال ۲۰۱۷ بنیان‌گذاری کرد. dYdX یک صرافی غیرمتمرکز (DEX) است که معامله‌ی آتی دائمی (perpetual futures) با اهرم را بدون سپردن دارایی به یک واسطه‌ی متمرکز ممکن می‌کند؛ قراردادهای آتی دائمی برخلاف قراردادهای آتی سنتی تاریخ سررسید ندارند و از طریق نرخ تأمین مالی (funding rate) قیمتشان به قیمت لحظه‌ای دارایی پایه نزدیک نگه داشته می‌شود.

نسخه‌ی سوم dYdX (v3) در فوریه‌ی ۲۰۲۱ با همکاری استارک‌ور (StarkWare) روی موتور مقیاس‌پذیری StarkEx راه‌اندازی شد: دفتر سفارش و موتور تطبیق معاملات خارج از زنجیره و به‌صورت متمرکز اجرا می‌شد، هرچند تسویه و نگهداری دارایی کاربران روی زنجیره‌ی اتریوم انجام می‌گرفت. در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۳ dYdX نسخه‌ی چهارم (v4) را روی زنجیره‌ی اختصاصی خودش با نام dYdX Chain، مبتنی بر کازموس (Cosmos SDK)، به‌صورت مین‌نت راه‌اندازی کرد؛ در این نسخه حتی دفتر سفارش و موتور تطبیق هم میان اعتبارسنج‌های شبکه غیرمتمرکز شده و وابستگی به زیرساخت استارک‌ور به‌طور کامل قطع شده است.

کاربرد توکن دی‌وای‌دی‌ایکس

توکن DYDX در زنجیره‌ی اختصاصی dYdX سه کاربرد اصلی دارد:

• حاکمیت؛ دارندگان DYDX درباره‌ی پارامترهای پروتکل، از جمله بازارهای جدید و نرخ کارمزدها، رأی می‌دهند.
• استیکینگ؛ دارندگان می‌توانند DYDX خود را به اعتبارسنج‌های شبکه واگذار کنند تا در امنیت و اجماع dYdX Chain مشارکت کنند و در ازای آن بخشی از درآمد کارمزد معاملات و کارمزد شبکه را (که به‌صورت USDC توزیع می‌شود) دریافت کنند.
• مشارکت در امنیت اقتصادی زنجیره؛ چون dYdX Chain یک بلاک‌چین لایه‌یک مستقل است، امنیتش کاملاً به میزان DYDX استیک‌شده توسط اعتبارسنج‌ها وابسته است، نه به اتریوم یا زیرساخت شخص ثالث.

عرضه و آمار دی‌وای‌دی‌ایکس

شاخص‌های زنده‌ی بازار دی‌وای‌دی‌ایکس:

• رتبه‌ی بازار: ۱۹۵ در میان همه‌ی رمزارزها.
• ارزش بازار: حدود ۷۷٬۸۱۹٬۳۴۶ دلار.
• عرضه‌ی در گردش: حدود ۸۴۶٫۰۹ میلیون واحد.
• قیمت لحظه‌ای: حدود ۰٫۰۹۳۶ دلار.

قیمت دی‌وای‌دی‌ایکس به تومان چگونه تعیین می‌شود؟

قیمت تومانی دی‌وای‌دی‌ایکس هم مثل هر رمزارز دیگری از ضرب قیمت جهانی دلاری آن در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست می‌آید. اما قیمت جهانی دلاری خود DYDX مشخصا به حجم واقعی معاملات روی dYdX Chain وابسته است، چون بخشی از همین درآمد کارمزد مستقیماً به استیکرها می‌رسد و ارزش توکن را به عملکرد واقعی پروتکل گره می‌زند؛ رقابت با دیگر صرافی‌های غیرمتمرکز معاملات آتی و روند آزادسازی توکن‌های قفل‌شده که تا سال ۲۰۲۶ ادامه دارد هم بر آن اثر می‌گذارد. با رتبه‌ی بازار ۱۹۵، نقدشوندگی DYDX نسبت به بسیاری از آلت‌کوین‌های بزرگ‌تر محدودتر است و همین موضوع نوسان قیمتش را بیشتر می‌کند. برای خریدار ایرانی، تغییر نرخ تتر-تومان هم مستقل از این عوامل جهانی، قیمت تومانی نهایی را جابه‌جا می‌کند.

چه عواملی بر قیمت دی‌وای‌دی‌ایکس اثر می‌گذارد؟

مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر قیمت دی‌وای‌دی‌ایکس عبارت‌اند از: حجم معاملات آتی دائمی روی dYdX Chain و درآمد کارمزدی که از همان مسیر به استیکرها می‌رسد، رقابت فزاینده‌ی صرافی‌های غیرمتمرکز دیگر در بازار معاملات آتی که سهم بازار dYdX را به چالش می‌کشند، برنامه‌ی آزادسازی توکن‌های قفل‌شده‌ی تیم و سرمایه‌گذاران که تا سال ۲۰۲۶ ادامه دارد، میزان مشارکت در استیکینگ، و روند کلی بازار رمزارز و اشتهای معامله‌گران به معاملات اهرم‌دار. نرخ تتر به تومان هم عاملی جداگانه و مستقیم بر قیمت تومانی آن است.

مهاجرت dYdX از StarkEx به زنجیره‌ی اختصاصی

مهم‌ترین رویداد تاریخی دی‌وای‌دی‌ایکس، مهاجرت کامل آن از زیرساخت StarkEx (لایه‌دوی اتریوم) به زنجیره‌ی اختصاصی dYdX Chain در اکتبر ۲۰۲۳ بود. برای مدتی پس از این مهاجرت، دارندگان نسخه‌ی قدیمی توکن (ERC-20 روی اتریوم) امکان انتقال دارایی خود به زنجیره‌ی جدید را از طریق یک پل رسمی داشتند، اما این پل در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ برای همیشه بسته شد. طبق گزارش‌های منتشرشده، حدود ۴۵ هزار دارنده که دارایی خود را پیش از این تاریخ منتقل نکرده بودند، دیگر امکان تبدیل توکن قدیمی خود به نسخه‌ی بومی زنجیره‌ی جدید را ندارند. این رویداد یادآوری صادقانه‌ای است که حتی پروتکل‌های جاافتاده هم می‌توانند دستخوش تغییرات زیرساختی پرریسک شوند.