مثقال طلا (GMITHQAL) واحد سنتی وزن طلا در ایران است؛ هر مثقال دقیقاً ۴٫۶۰۸۳ گرم وزن دارد و «مظنهی» روزانهی طلا که در بازار و رسانهها شنیده میشود، بر همین واحد و بر پایهی طلای آبشدهی ۱۷ عیار (۷۰۵) قیمتگذاری میشود، نه طلای خالص. قیمت لحظهای آن ۱۰۴٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان است، اما مثقال طلا در سواپولت خرید و فروش نمیشود و این نرخ صرفاً برای نمایش قیمت است.
مثقال طلا و مظنه چیست؟
مثقال واحدی سنتی و قدیمی برای سنجش طلا و نقره در ایران و بخشی از خاورمیانه است، از دورانهای پیش از رواج سیستم متریک بهجا مانده و هنوز هم زبان رسمی بازار طلا و جواهر ایران است. هر مثقال دقیقاً ۴٫۶۰۸۳ گرم طلا وزن دارد. عددی که هرروز با عنوان «مظنهی طلا» یا «مظنهی روز» در تلویزیون، تارنماهایی مثل tgju.org و صنف طلافروشان اعلام میشود، قیمت همین یک مثقال است.
چرا مظنه بر پایهی عیار ۱۷ (۷۰۵) است، نه طلای خالص؟
این نکته پرابهامترین بخش بازار طلای ایران است: مظنهی روزانه، قیمت یک مثقال طلای «آبشده» را نشان میدهد، یعنی طلایی که طلافروشان از ذوب زینتآلات کهنه به دست میآورند و استاندارد رایج آن در بازار عیار ۱۷ یا همان ۷۰۵ در هزار (یعنی ۷۰۵ قسمت از هزار قسمت طلای خالص) است، نه طلای خالص ۲۴ عیار و نه حتی طلای ۱۸ عیار (۷۵۰ در هزار) که در زیورآلات فروخته میشود. خیلی از خریداران مظنه را با ارزش طلای خالص یا حتی طلای ۱۸ عیار زیورآلات خودشان یکی میگیرند و این دقیقاً منشأ بیشتر سوءتفاهمها دربارهی «چرا قیمتی که در طلافروشی شنیدم با مظنه فرق دارد» است.
قیمت مثقال طلا در ایران چگونه تعیین میشود؟
پایهی نهایی قیمت مثقال طلا، مثل هر طلای دیگری، زنجیرهی انس جهانی (دلاری) × نرخ دلار آزاد ⇒ قیمت طلا در ایران است. ابتدا قیمت جهانی هر تروی اونس طلا (XAU/USD) به قیمت هر گرم طلای خالص تبدیل میشود، سپس در نرخ دلار آزاد بازار داخلی ضرب میشود تا قیمت هر گرم طلای خالص به تومان به دست آید؛ در آخر، همین رقم متناسب با وزن یک مثقال (۴٫۶۰۸۳ گرم) و عیار ۷۰۵ تعدیل میشود تا مظنهی روز شکل بگیرد. به همین دلیل مظنه میتواند در روزی که انس جهانی هیچ تغییری نکرده، فقط بهخاطر جابهجایی نرخ دلار آزاد بالا یا پایین برود.
چه عواملی بر قیمت مثقال طلا اثر میگذارد؟
- نوسان قیمت جهانی طلا (انس XAU/USD) در بازارهای بینالمللی
- نرخ دلار آزاد در بازار داخلی ایران
- میزان عرضه و تقاضای فیزیکی طلای آبشده در صنف طلافروشان
- هزینههای ذوب و پالایش طلای کهنه که بخشی از تفاوت قیمت خرید و فروش صرافان طلاست
رابطهی مثقال طلا با قیمت رمزارزها در ایران
نرخ تومانی هر رمزارز در سواپولت هم از همان نرخ دلار آزاد تأثیر میگیرد که مظنهی طلا را میسازد؛ قیمت جهانی دلاریِ رمزارز در نرخ روز دلار ضرب میشود تا عدد تومانی به دست آید. برای کسی که میخواهد داراییاش مستقیم با طلای جهانی (نه واحد سنتی مثقال) همراستا باشد، PAXG و XAUT دو توکن پشتوانهدار طلا هستند که هرکدام تقریباً معادل یک تروی اونس طلای فیزیکی ارزشگذاری میشوند و در سواپولت قابل خرید و فروشاند، بدون نیاز به تشخیص عیار یا ذوب. این داراییها ریسک ناشر/امین دارند و تحویل فیزیکی طلا در کار نیست. این مطلب توصیهی مالی نیست.
آیا میتوان مثقال طلا را در سواپولت خرید؟
خیر. مثقال طلا (GMITHQAL) در سواپولت خرید و فروش نمیشود؛ این نرخ صرفاً برای نمایش مظنهی روز طراحی شده و منبع آن tgju.org است. اگر میخواهید از نوسان قیمت طلا با یک دارایی قابل معامله بهره ببرید، PAXG و XAUT در سواپولت این امکان را با پشتوانهی طلای فیزیکی فراهم میکنند.
نکات مهم
مظنهی نمایشدادهشده یک نرخ مرجع بازار است و ممکن است با قیمت خرید یا فروش یک طلافروشی یا صراف خاص، بهخاطر اجرت، سود صنف یا مالیات، تفاوت داشته باشد. این صفحه هیچ پیشبینیای دربارهی جهت آیندهی قیمت طلا یا دلار ندارد.