قیمت استارک نت STRK

استارک نت (STRK) توکن حاکمیتی، کارمزد و استیکینگ شبکه‌ی استارک‌نت است؛ یک رول‌آپ اعتبارسنجی (ZK-rollup) لایه‌ی دوی اتریوم که با اثبات‌های ریاضی STARK و زبان برنامه‌نویسی کایرو کار می‌کند. قیمت لحظه‌ای هر استارک نت در سواپ‌ولت حدود ۱۰٬۵۰۱ تومان است و می‌توانید آن را با پرداخت تومانی خرید و فروش کنید.

استارک نت چیست و چگونه کار می‌کند؟

استارک‌ور (StarkWare)، شرکتی متخصص در رمزنگاری اثبات دانش صفر، از سال ۲۰۱۸ روی فناوری اثبات‌های STARK کار می‌کرد و در نوامبر ۲۰۲۱ نسخه‌ی آلفای مین‌نت استارک‌نت را روی اتریوم راه‌اندازی کرد. استارک‌نت یک رول‌آپ اعتبارسنجی (validity rollup) است: هزاران تراکنش را خارج از زنجیره‌ی اصلی اتریوم اجرا و در یک دسته جمع می‌کند، سپس یک اثبات ریاضی فشرده به نام اثبات STARK می‌سازد که صحت کل دسته را تضمین می‌کند و همان اثبات را برای تأیید نهایی روی اتریوم ثبت می‌کند.

برخلاف بسیاری از رول‌آپ‌های رقیب که از زبان آشنای اتریوم یعنی سالیدیتی استفاده می‌کنند، قراردادهای هوشمند استارک‌نت با زبان اختصاصی کایرو (Cairo) نوشته می‌شوند؛ زبانی تورینگ‌کامل که استارک‌ور مخصوص «محاسبات قابل‌اثبات» طراحی کرده و امکان تولید اثبات STARK برای محاسبات عمومی را فراهم می‌کند.

تفاوت استارک نت با رول‌آپ‌های خوش‌بینانه

نکته‌ی فنی مهم درباره‌ی استارک نت، تفاوت بنیادینش با رول‌آپ‌های خوش‌بینانه (optimistic rollup) مثل آربیتروم یا اپتیمیزم است. رول‌آپ‌های خوش‌بینانه فرض می‌کنند هر دسته تراکنش درست است، مگر آن‌که در یک بازه‌ی زمانی چالش (معمولاً چند روز) کسی با ارائه‌ی اثبات تقلب خلافش را ثابت کند؛ به همین دلیل نهایی‌شدن کامل برداشت دارایی از آن‌ها به اتریوم زمان‌بر است. استارک‌نت اما برای هر دسته یک اثبات ریاضی قطعی تولید می‌کند که صحتش پیش از ثبت روی اتریوم تأیید می‌شود، بدون نیاز به دوره‌ی انتظار یا فرض خوش‌بینانه. یعنی نهایی‌شدن تراکنش‌ها سریع‌تر است و امنیتش متکی به ریاضیات محض است، نه انگیزه‌ی اقتصادی ناظران بیرونی.

کاربرد توکن استارک نت

توکن STRK سه کاربرد اصلی در شبکه‌ی استارک نت دارد:

• پرداخت کارمزد تراکنش؛ از سپتامبر ۲۰۲۵ (نسخه‌ی ۰٫۱۴٫۰ شبکه) کارمزد تراکنش‌های استارک‌نت فقط با STRK قابل پرداخت است.
• استیکینگ؛ از نوامبر ۲۰۲۴ دارندگان STRK می‌توانند توکن خود را برای مشارکت در اجماع شبکه قفل کنند و پاداش دریافت کنند، گامی که استارک‌نت را به یکی از نخستین لایه‌دوهای دارای استیکینگ مجوزنیافته تبدیل کرد.
• حاکمیت؛ دارندگان STRK می‌توانند با قفل‌کردن توکن خود به‌نسبت یک‌به‌یک آن را به vSTRK (استارک رأی‌دهی) تبدیل کنند و در تصمیم‌های پروتکل رأی بدهند یا رأی خود را به دیگری واگذار کنند.

عرضه و آمار استارک نت

بر اساس طرح توکونومیک استارک نت، سقف عرضه‌ی اولیه‌ی حدود ۱۰ میلیارد واحد STRK تعیین شده که بخش قابل‌توجهی از آن هنوز طبق برنامه‌ی زمان‌بندی‌شده‌ی چندساله‌ی تیم و سرمایه‌گذاران اولیه قفل است و به‌مرور آزاد می‌شود. شاخص‌های زنده‌ی بازار:

• رتبه‌ی بازار: ۱۰۳ در میان همه‌ی رمزارزها.
• ارزش بازار: حدود ۲۹۹٬۸۰۷٬۰۹۵ دلار.
• عرضه‌ی در گردش: حدود ۷٫۶۶ میلیارد واحد.
• قیمت لحظه‌ای: حدود ۰٫۰۳۹۷۸ دلار.

قیمت استارک نت به تومان چگونه تعیین می‌شود؟

قیمت تومانی استارک نت هم مثل هر رمزارز دیگری از ضرب قیمت جهانی دلاری آن در نرخ روز تتر (USDT) به تومان به دست می‌آید. اما آن‌چه قیمت جهانی دلاری خود STRK را تعیین می‌کند، مشخصا به میزان استفاده‌ی واقعی از شبکه‌ی استارک نت (تعداد تراکنش، دارایی قفل‌شده در قراردادهای هوشمند آن)، جذابیت بازده استیکینگ، و روند آزادسازی تدریجی توکن‌های قفل‌شده‌ی تیم و سرمایه‌گذاران گره خورده است؛ هرچه عرضه‌ی در گردش سریع‌تر رشد کند، فشار فروش بیشتری هم محتمل می‌شود. نقدشوندگی STRK با رتبه‌ی ۱۰۳ در حد قابل‌قبولی است، اما مثل هر آلت‌کوین لایه‌دو نوسان قیمتش بیشتر از دارایی‌های بزرگ‌تری مثل بیت‌کوین است. برای خریدار ایرانی، تغییر نرخ تتر-تومان هم مستقل از این عوامل جهانی، قیمت تومانی نهایی را جابه‌جا می‌کند.

چه عواملی بر قیمت استارک نت اثر می‌گذارد؟

مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر قیمت استارک نت عبارت‌اند از: رشد یا رکود اکوسیستم اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز روی استارک‌نت و دارایی قفل‌شده در آن‌ها، برنامه‌ی آزادسازی توکن‌های قفل‌شده‌ی تیم و سرمایه‌گذاران که تا سال‌های آینده ادامه دارد، میزان مشارکت در استیکینگ و نرخ بازده‌ی آن، رقابت فشرده‌ی استارک نت با دیگر لایه‌دوهای اتریوم مثل آربیتروم، اپتیمیزم و zkSync بر سر جذب کاربر و توسعه‌دهنده، و در نهایت روند کلی بازار رمزارز. نرخ تتر به تومان هم عاملی جداگانه و مستقیم بر قیمت تومانی آن است.

سابقه‌ی عرضه‌ی استارک نت

توکن STRK در ۲۰ فوریه‌ی ۲۰۲۴ با یکی از بزرگ‌ترین ایردراپ‌های همان سال معرفی شد: بیش از ۷۰۰ میلیون واحد STRK میان حدود ۱٫۳ میلیون آدرس توزیع شد، شامل کاربران و توسعه‌دهندگان استارک‌نت، برخی سازندگان و استیکرهای اتریوم، و توسعه‌دهندگان متن‌باز غیرمرتبط با وب۳. کمتر از یک سال بعد، در نوامبر همان سال، استیکینگ STRK فعال شد و مسیر تدریجی شبکه به‌سمت تمرکززدایی کامل آغاز شد.