نوشن (Notion) و Notion AI؛ کدام پلن ارزش پول دادن دارد؟

نوشن (Notion) را می‌شود رایگان استفاده کرد و برای بیشتر کارهای شخصی، از یادداشت روزانه و فهرست کارها تا برنامهٔ درسی و اطلاعات مشتری‌ها، همان پلن رایگان کافی است. چیزی که پول می‌خواهد Notion AI است. از اردیبهشت ۱۴۰۴ هوش مصنوعی نوشن بخشی از پلن‌های Business و Enterprise است و در Free و Plus فقط با تعداد محدودی پاسخ آزمایشی می‌توانید امتحانش کنید.

پس باید دید آن‌قدر جلسه، سند و اطلاعات پراکنده دارید که هوش مصنوعی داخل نوشن به هزینهٔ Business بیرزد یا نه. برای کسی که فقط برای خودش یادداشت می‌نویسد، معمولاً نه. برای تیمی که هر هفته چند ساعت دنبال صورت‌جلسه و فایل قدیمی می‌گردد، احتمالاً بله.

نوشن به چه دردی می‌خورد؟

در نوشن یادداشت، سند، فهرست کارها و جدول اطلاعاتتان را یک‌جا کنار هم نگه می‌دارید. هر صفحه از تکه‌هایی به اسم «بلاک» ساخته شده است؛ هر پاراگراف، چک‌باکس، عکس یا جدول یک بلاک است و می‌شود جابه‌جایش کرد یا داخل بلاک دیگری گذاشت.

اصل کار نوشن دیتابیس‌هایش است. دیتابیس در نوشن جدولی است که هر ردیفش خودش یک صفحه است و همان اطلاعات را می‌توانید به شکل جدول، تختهٔ کانبان (ستون‌هایی مثل «در حال انجام» و «تمام‌شده») یا تقویم ببینید.

مثلاً یک طراح فریلنسر پروژه‌ها، مهلت تحویل و وضعیت پرداخت هر مشتری را در یک دیتابیس نگه می‌دارد. یک دانشجوی ارشد منابع پایان‌نامه و خلاصهٔ هر مقاله را آنجا جمع می‌کند. یک تیم پنج‌نفره هم ویکی شرکت، صورت‌جلسه‌ها و کارهای هفته را همان‌جا نگه می‌دارد. برای هیچ‌کدام از این‌ها هوش مصنوعی لازم نیست.

پلن‌های نوشن چه فرقی با هم دارند؟

صفحهٔ قیمت‌گذاری نوشن چهار پلن دارد و خودش آن‌ها را دو دسته کرده است: Free و Plus در دستهٔ «امکانات پایه» هستند و Business و Enterprise در دستهٔ «فضای کاری با هوش مصنوعی». در تصویر زیر دکمهٔ پرداخت سالانه (Pay yearly) را با شمارهٔ ۱، آزمایش محدود Notion AI در پلن رایگان را با شمارهٔ ۲ و امکانات هوش مصنوعی Business را با شمارهٔ ۳ علامت زده‌ایم.

قیمت‌ها ماهانه و برای هر عضو حساب می‌شوند و صفحه آن‌ها را با فرض پرداخت سالانه نشان می‌دهد. روز ۶ آبان ۱۴۰۵ پلن Plus برای هر عضو ماهی ۱۰ دلار بود و Business ماهی ۲۰ دلار. اگر ماه‌به‌ماه بپردازید گران‌تر درمی‌آید؛ خود صفحه می‌گوید پرداخت سالانه تا ۲۰ درصد ارزان‌تر است. Enterprise قیمت مشخصی روی صفحه ندارد و برایش باید با بخش فروش نوشن تماس بگیرید.

• Free: اگر تنها کار می‌کنید، تعداد صفحه و بلاک محدودیتی ندارد. ولی اگر دو نفر یا بیشتر در یک فضای کاری باشید، تعداد بلاک‌ها سقف دارد. هر فایل آپلودی حداکثر ۵ مگابایت است و تاریخچهٔ تغییرات صفحه فقط ۷ روز می‌ماند.
• Plus: برای تیم‌های کوچک و کار حرفه‌ای است. می‌توانید فایل تا ۵ گیگابایت آپلود کنید، تاریخچهٔ صفحه ۳۰ روز می‌ماند و می‌شود از روی دیتابیس نمودار ساخت و فرم و سایت را با ظاهر دلخواه منتشر کرد. از هوش مصنوعی هم فقط همان نسخهٔ آزمایشی پلن رایگان را دارد.
• Business: همهٔ امکانات Plus را دارد و Notion AI کامل هم رویش می‌آید؛ یعنی Notion Agent، یادداشت هوشمند جلسه، جست‌وجو در اپ‌های وصل‌شده و حالت Research. تاریخچهٔ صفحه به ۹۰ روز می‌رسد و امکاناتی مثل ورود یکپارچه (SAML SSO) و تیم‌اسپیس خصوصی هم اضافه می‌شود.
• Enterprise: برای شرکت‌های بزرگ است و ابزارهای مدیریتی و امنیتی بیشتری دارد. در این پلن، ارائه‌دهنده‌های مدل، یعنی شرکت‌هایی که مدل‌های هوش مصنوعی را برای نوشن اجرا می‌کنند، هیچ داده‌ای نگه نمی‌دارند.

حواستان باشد که پلن را برای کل فضای کاری می‌خرید، نه برای یک نفر. اگر فضای کاری را Business کنید، باید برای تک‌تک اعضا پول بدهید. فقط مهمان‌ها (Guest)، یعنی آدم‌های بیرونی که به چند صفحهٔ مشخص دعوتشان کرده‌اید، رایگان‌اند.

Notion AI دقیقاً چه کار می‌کند؟

فرق اصلی Notion AI با یک چت‌بات معمولی این است که فضای کاری شما را می‌بیند. ChatGPT فقط از چیزی خبر دارد که برایش بفرستید، ولی Notion AI به صفحه‌ها و دیتابیس‌هایی که خودتان اجازهٔ دیدنشان را دارید دسترسی دارد. اگر Slack، Google Drive یا GitHub را هم وصل کنید، آنجا را هم می‌گردد. طبق راهنمای Notion AI این کارها از دستش برمی‌آید:

• Notion Agent: چتی داخل نوشن است که به جواب دادن بسنده نمی‌کند و خودش دست به کار می‌شود. مثلاً از یادداشت‌های پراکندهٔ یک ماه دیتابیس کارها را با ستون مسئول و مهلت می‌سازد، یا گزارش هفتگی را در صفحه‌ای تازه می‌نویسد. پیش از اجرا هم می‌توانید ببینید چه می‌خواهد بکند و تأییدش کنید.
• ویرایش متن و بلاک AI: متن را انتخاب می‌کنید و Edit with AI را می‌زنید تا غلط‌ها را بگیرد، متن را کوتاه یا بلند کند یا لحنش را عوض کند. با دستور `/AI Block` هم بلاکی می‌سازید که مثلاً هر بار با یک کلیک خلاصهٔ تازهٔ همان صفحه را بنویسد.
• پر کردن دیتابیس: ستون‌ها را خودکار پر می‌کند (Autofill)؛ مثلاً برای هر گزارش تماس با مشتری خلاصه و کلیدواژه می‌نویسد. فرمول‌های دیتابیس را هم برایتان می‌نویسد یا درستشان می‌کند.
• یادداشت جلسه (AI Meeting Notes): صحبت‌های جلسه را به متن تبدیل می‌کند و خلاصه و تصمیم‌ها را بیرون می‌کشد. این امکان هنوز در نسخهٔ بتاست.
• جست‌وجوی سازمانی (Enterprise Search) و حالت Research: جواب سؤالتان را از نوشن، اپ‌های وصل‌شده و وب پیدا می‌کند. حالت Research با همین منابع یک گزارش مفصل می‌نویسد.
• ترجمه، فایل و تصویر: کل صفحه را ترجمه می‌کند، فایل آپلودشده را می‌خواند و می‌تواند خروجی را به شکل فایل جدولی، PDF یا اسلاید تحویل بدهد. ساخت تصویر هم در Business و Enterprise هست، فعلاً با سقف ۱۰ تصویر در ۲۴ ساعت و ۳۰ تصویر در ۳۰ روز برای هر نفر.

کنار این‌ها Custom Agents هم هست: ایجنت‌هایی که کارهای تکراری تیم را انجام می‌دهند، بی‌آنکه کسی هر بار دستور بدهد. ایجنتی که خودتان می‌سازید اول از سهمیهٔ Select شما خرج می‌کند (در بخش بعد توضیحش داده‌ایم) و بعد از اعتبار جداگانه‌ای به اسم Notion credits که فضای کاری می‌خرد. قیمت Notion credits در صفحهٔ قیمت نوشن ۱۰ دلار برای هر ۱۰۰۰ اعتبار است.

اعتبار Notion AI چطور خرج می‌شود؟

روز ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۴ که نوشن هوش مصنوعی را به پلن‌های Business و Enterprise اضافه کرد، گفت استفاده از آن «نامحدود» است. حالا دیگر این‌طور نیست. طبق راهنمای اعتبارهای نوشن، فضاهای کاری تازه از ۲۷ مهر ۱۴۰۵ با سیستم اعتبار (credit) کار می‌کنند و فضاهای کاری قدیمی هم از ۱۱ آبان ۱۴۰۵ به همین سیستم می‌روند. در این سیستم هر عضو هر ماه دو سهمیهٔ جدا می‌گیرد:

• ۱۵۰۰ اعتبار Standard برای کارهایی است که مدلشان را خود نوشن انتخاب می‌کند (حالت Auto)، مثل چت با Notion Agent، نوشتن و ترجمه، بلاک‌های AI و فرمول‌ها. یادداشت جلسه هم از ۱۰ آذر ۱۴۰۵ از همین سهمیه کم می‌کند.
• ۵۰۰ اعتبار Select برای وقتی است که خودتان مدل را انتخاب می‌کنید یا با یک Custom Agent که خودتان ساخته‌اید کار می‌کنید.

این اعتبارها را نمی‌شود به نفر دیگری داد و باقی‌ماندهٔ هر ماه هم به ماه بعد نمی‌رود. وقتی یکی از دو سهمیه تمام شود، کارهای همان نوع تا شروع دورهٔ بعد متوقف می‌شوند، مگر اینکه مدیر فضای کاری اجازه بدهد از Notion credits خرج کنید. مصرفتان را در Settings → Notion AI → Usage ببینید.

حالا ببینیم ۱۵۰۰ اعتبار چقدر کار است. طبق تخمین خود نوشن، یک کار ساده مثل مرتب کردن یک ایمیل حدود ۵ اعتبار می‌برد و یک کار متوسط مثل نوشتن گزارش کاری حدود ۱۰ اعتبار. کار پیچیده‌ای مثل ساختن دیتابیس یا بازنویسی برنامهٔ فصلی حدود ۲۵ اعتبار مصرف می‌کند و یک جلسهٔ یک‌ساعته حدود ۱۰ اعتبار. در این مثال فرضی، ماه کاری یک مدیر پروژه این‌طور حساب می‌شود:

پس اگر هر روز کاری حدود هشت کار به Notion AI بسپارید که بیشترشان کوچک‌اند و هفته‌ای حدود پنج جلسه هم داشته باشید، سهمیهٔ Standard ماهتان تقریباً تمام می‌شود. این عددها تقریبی‌اند و هر کار واقعی، بسته به طول و پیچیدگی‌اش، کمتر یا بیشتر اعتبار می‌برد. اگر به‌جای Auto خودتان یک مدل قوی انتخاب کنید، کار از سهمیهٔ ۵۰۰تایی Select کم می‌شود. به گفتهٔ نوشن، با Auto اعتبارتان تا ده برابر بیشتر دوام می‌آورد.

Notion AI با اطلاعات شما چه می‌کند؟

صفحهٔ قیمت نوشن می‌گوید تا خودتان اجازه ندهید، از داده‌هایتان برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی استفاده نمی‌کند. وقتی کاری از Notion AI می‌خواهید، نوشن محتوای لازم را برای ارائه‌دهنده‌های مدل می‌فرستد و طبق قراردادشان، این شرکت‌ها نباید با دادهٔ مشتری مدل آموزش بدهند. در Enterprise ارائه‌دهنده‌ها داده را اصلاً نگه نمی‌دارند، ولی جدول مقایسهٔ پلن‌ها برای Business نگهداری ۳۰‌روزه نوشته است.

مالک فضای کاری از Settings → Notion AI می‌تواند جست‌وجوی وب را خاموش کند یا تنظیم کند که Notion AI پیش از باز کردن هر سایتی اجازه بگیرد. اگر با مشتری قرارداد محرمانگی دارید، پیش از سپردن اسناد او به هر هوش مصنوعی‌ای، شرط‌های همان قرارداد را دوباره بخوانید.

چه کسی واقعاً باید برای Notion AI پول بدهد؟

کار بیشتر آدم‌ها با پلن رایگان یا Plus راه می‌افتد و Business فقط در چند وضعیت مشخص می‌ارزد. در جدول زیر، ردیفی را پیدا کنید که به نیاز اصلی‌تان نزدیک‌تر است:

فرض کنید تیمی پنج‌نفره دارید و فقط یک نفرش نوشتن و گزارش‌ها را انجام می‌دهد. با قیمت‌های ۶ آبان ۱۴۰۵ و پرداخت سالانه، Plus برای این تیم ماهی ۵ × ۱۰ = ۵۰ دلار است و Business ماهی ۵ × ۲۰ = ۱۰۰ دلار. یعنی ماهی ۵۰ دلار بیشتر می‌دهید، آن هم برای هوش مصنوعی‌ای که چهار نفر از پنج نفر سراغش نمی‌روند.

یک محک ساده هم دارید: اگر هر عضو تیم هفته‌ای چند ساعت دنبال یک تصمیم قدیمی، یک فایل یا خلاصهٔ یک جلسه می‌گردد، Business احتمالاً پول خودش را درمی‌آورد. ولی اگر کارتان بیشتر نوشتن و ویرایش متن است، یک دستیار جدا کافی است.

جایگزین Notion AI: نوشن رایگان و یک دستیار جدا

اگر فقط یک هوش مصنوعی خوب برای نوشتن، خلاصه کردن، ترجمه و فکر کردن می‌خواهید، لازم نیست حتماً داخل نوشن باشد. می‌توانید نوشن را روی پلن رایگان یا Plus نگه دارید و کنارش از ChatGPT، Claude یا Gemini کمک بگیرید. مقایسهٔ ChatGPT، Gemini و Claude کمکتان می‌کند ببینید کدام بیشتر به کارتان می‌آید.

MCP این دو راه را به هم نزدیک‌تر کرده است. Notion MCP روی سرورهای خود نوشن اجرا می‌شود. اگر دستیاری مثل Claude را با حساب نوشن خودتان به آن وصل کنید، می‌تواند صفحه‌ها را بگردد و بخواند و حتی صفحه و دیتابیس تازه بسازد؛ البته فقط در صفحه‌هایی که خودتان به آن‌ها دسترسی دارید. طبق راهنمای اعتبارهای نوشن، کار معمولی اپ‌های وصل‌شده چیزی از سهمیهٔ Notion AI کم نمی‌کند. فقط اگر از راه API یا اپ وصل‌شده یک ایجنت نوشن را اجرا کنید، Notion credits خرج می‌شود. اگر MCP برایتان تازه است، اول MCP چیست را بخوانید و بعد سراغ بخش Notion در بهترین سرورهای MCP بروید.

در عوض، کارهایی را از دست می‌دهید که فقط داخل خود نوشن انجام می‌شوند؛ مثل یادداشت خودکار جلسه، پر شدن خودکار ستون‌های دیتابیس و جست‌وجو در Slack و Drive از داخل نوشن. اگر این‌ها برایتان مهم نیست، دستیار جدا انتخاب منطقی‌تری است.

اشتراک ChatGPT و Claude را می‌توانید از فروشگاه سواپ‌ولت بخرید. اشتراک روی حساب و ایمیل خودتان فعال می‌شود، پس گفت‌وگوها و فایل‌هایتان فقط دست خودتان است.

پرداخت نوشن از ایران و مراقبت از فضای کاری

نوشن هزینهٔ پلن‌ها را با کارت‌های اعتباری و دبیت بین‌المللی می‌گیرد و کارت‌های بانکی ایرانی آنجا کار نمی‌کنند. پلن رایگان که اصلاً پرداختی نمی‌خواهد و برای خیلی‌ها همان کافی است. اگر دوستی بیرون از ایران پلن پولی را با کارت خودش برایتان بخرد، باید بداند چه مسئولیتی را قبول می‌کند:

• کارت او روش پرداخت فضای کاری شما می‌شود. اشتراک، چه ماهانه چه سالانه، خودکار تمدید می‌شود و هزینه‌اش از همان کارت برداشت می‌شود، تا وقتی کسی از Settings → Billing لغوش کند.
• اگر عضو تازه‌ای به فضای کاری اضافه کنید، سهم آن عضو برای باقی‌ماندهٔ دورهٔ پرداخت هم از همان کارت کم می‌شود.
• اگر پرداخت انجام نشود، نوشن در یک ماه تا ۸ بار دوباره امتحان می‌کند. بعد از آن دسترسی فضای کاری مدتی محدود می‌شود و آخر سر به پلن Free برمی‌گردد.

برای پایداری حساب، فضای کاری را با ایمیل خودتان بسازید و مالک (Owner) آن خودتان باشید، رمز حساب را به کسی ندهید و هر چند وقت یک بار از صفحه‌های مهم خروجی (Export) بگیرید. هیچ‌کس نمی‌تواند برای سرویسی خارجی ضمانت صددرصد بدهد، ولی با این عادت‌ها اگر روزی دسترسی‌تان به مشکل بخورد، دست‌کم نسخه‌ای از اطلاعاتتان پیش خودتان است. در مقایسهٔ اکانت شخصی و اشتراکی ChatGPT توضیح داده‌ایم چرا حساب شخصی از حساب اشتراکی امن‌تر است؛ همین منطق دربارهٔ نوشن هم صدق می‌کند.