انتقال تتر بدون کارمزد؛ تنها راه واقعاً رایگان و راه‌های کم‌هزینه بدون ترون و تون

انتقال تتر بدون کارمزد فقط یک راه دارد: انتقال داخلی، یعنی وقتی فرستنده و گیرنده هر دو در یک سرویس حساب دارند و تتر اصلاً روی بلاکچین نمی‌رود. در سواپ‌ولت، فرستادن تتر به مخاطبین تلگرام و کاربران دیگر سواپ‌ولت از همین نوع است و رایگان و آنی انجام می‌شود. هر روش دیگری که تتر را روی شبکه جابه‌جا کند کارمزد دارد. روش‌هایی هم که با اسم «بدون ترون»، «بدون تون» یا «گس‌لس» معرفی می‌شوند، کارمزد را فقط کمتر می‌کنند یا آن را به‌جای ترون یا تون (گرام) از خود تتر برمی‌دارند.

عددهای ۲۱ مهر ۱۴۰۵ این‌طور بود: یک انتقال تتر روی ترون، اگر هزینه‌اش با سوزاندن TRX پرداخت شود، حدود ۶٫۴ TRX خرج داشت و برای گیرنده‌ای که تا حالا تتر نگرفته حدود ۱۳ TRX. با انرژی اجاره‌ای همین انتقال به حدود ۲٫۲ تا ۲٫۶ TRX می‌رسید. در شبکه TON کارمزد را با گرام می‌دهید و هر انتقال تتر حدود ۰٫۰۰۱ گرام خرج داشت. روی BEP20، Polygon و Solana هم هزینه شبکه کمتر از دو دهم سنت بود.

انتقال تتر بدون کارمزد فقط با انتقال داخلی ممکن است

هر تراکنشی که روی بلاکچین ثبت می‌شود، برای شبکه هزینه پردازش دارد و شبکه این هزینه را از فرستنده می‌گیرد: در ترون با انرژی یا TRX، در TON با گرام و در BEP20 با BNB. هیچ ترفندی این هزینه را حذف نمی‌کند. فقط می‌شود عوض کرد که چه کسی و با چه ارزی آن را بدهد: خود شما، سرویسی واسط که پولش را به شکل تتر از شما پس می‌گیرد، یا صرافی‌ای که برداشت رایگان تبلیغ می‌کند.

در انتقال داخلی تتر هیچ تراکنشی به شبکه فرستاده نمی‌شود. سرویس فقط موجودی شما را در دفتر خودش کم و موجودی گیرنده را زیاد می‌کند، درست مثل جابه‌جایی پول بین دو حساب در یک بانک. شبکه‌ای در کار نیست که کارمزد بگیرد، و پول همان لحظه می‌رسد.

برای ارسال تتر بدون کارمزد در سواپ‌ولت، کافی است نام کاربری تلگرام یا شماره موبایل گیرنده را داشته باشید؛ آدرس، شبکه و Memo لازم نیست. مسیرش این است: «کیف پول»، بعد «برداشت» و «برداشت رمزارزی»، انتخاب تتر و در آخر «انتقال به مخاطبین». مراحل کامل در آموزش انتقال به مخاطبین آمده و اینکه گیرنده را چطور از فهرست مخاطبین گوشی‌تان پیدا کنید، در ارسال تتر به مخاطبین سواپ‌ولت. این روش دو شرط دارد: گیرنده باید حساب سواپ‌ولت داشته باشد، و انتقال بعد از تأیید برنمی‌گردد. پس اسم گیرنده را در صفحه تأیید با دقت نگاه کنید.

صرافی‌های دیگر هم معمولاً انتقال داخلی رایگان دارند، ولی هر کدام شرط خودش را دارد. مثلاً در صرافی تبدیل هر دو طرف باید احراز هویت پیشرفته کرده باشند و در صرافی بیت‌پین فرستنده باید احراز هویت کرده باشد. این انتقال‌ها فقط بین دو حساب در همان صرافی کار می‌کنند. اگر تتر را از یک صرافی به صرافی دیگری بفرستید، پول روی بلاکچین می‌رود و کارمزد برداشت می‌دهید.

Walt (ولت تلگرام سابق) هم انتقال بین کاربرانش را بیرون از بلاکچین انجام می‌دهد، ولی ایران را در فهرست مناطق محدودشده‌اش آورده است. اگر ساکن ایران هستید و می‌خواهید در تلگرام برای کسی تتر بفرستید، انتقال به مخاطبین سواپ‌ولت این محدودیت را ندارد.

کدام راه برای شما؟

کم‌هزینه‌ترین راه به این بستگی دارد که گیرنده کجاست و تتر شما کجاست. عددهای این جدول مربوط به ۲۱ مهر ۱۴۰۵ است:

«گیرنده تازه» یعنی آدرسی که تا حالا تتر TRC20 نگرفته است. عددهای ترون با قیمت همان روز انرژی و TRX حساب شده‌اند و با تغییر این دو عوض می‌شوند.

برای انتقال تتر چند ترون لازم است؟

اگر انرژی ندارید، برای هر انتقال تتر TRC20 حدود ۶٫۴ TRX و برای گیرنده تازه حدود ۱۳ TRX لازم است. اگر سهم رایگان پهنای باند آن روزتان هم تمام شده باشد، حدود ۰٫۳۵ TRX دیگر اضافه می‌شود. پس برای ارسال به آدرسی که نمی‌دانید قبلاً تتر گرفته یا نه، حدود ۱۴ TRX در کیف پول داشته باشید.

این عددها از کجا می‌آیند؟ فرستادن تتر روی ترون یعنی صدا زدن قرارداد هوشمند تتر، و این کار انرژی ترون مصرف می‌کند: ۶۴٬۲۸۵ واحد برای گیرنده‌ای که از قبل تتر دارد و ۱۳۰٬۲۸۵ واحد برای گیرنده تازه، چون قرارداد باید برای او ردیف موجودی تازه‌ای بسازد. از ۷ شهریور ۱۴۰۴، با تصویب پیشنهاد شماره ۱۰۴، هر واحد انرژی ۱۰۰ سان است (پارامترهای شبکه ترون) و هر TRX یک میلیون سان. حاصل‌ضرب این‌ها ۶٫۴۳ و ۱۳٫۰۳ TRX می‌شود. با قیمت TRX در ۲۱ مهر، یعنی حدود ۰٫۳۳ دلار، این دو عدد تقریباً ۲٫۱ و ۴٫۳ دلار می‌شوند.

جالب اینکه تقریباً کسی این مبلغ را واقعاً نمی‌سوزاند. از ۲۵ انتقال تتر TRC20 که ۲۱ مهر در Tronscan نگاه کردیم، در ۲۴ تا انرژی از استیک یا اجاره آمده بود، نه از سوزاندن TRX. اگر TRX ندارید، می‌توانید ترون را با تومان بخرید و به کیف پولتان بفرستید. ولی اگر فقط گاهی تتر می‌فرستید، اجاره انرژی که در بخش بعد آمده، از سوزاندن TRX ارزان‌تر تمام می‌شود.

انتقال تتر بدون ترون؛ کارمزد کمتر یا جابه‌جا می‌شود، صفر نمی‌شود

تتر بدون ترون هم جابه‌جا می‌شود، به شرطی که کسی انرژی لازم را برایتان فراهم کند. هر کدام از راه‌های زیر هزینه خودش را دارد.

اجاره انرژی ترون

سرویس‌هایی هستند که انرژی را برای مدت کوتاهی، معمولاً چند دقیقه تا یک ساعت، به آدرس شما قرض می‌دهند و پولش را با TRX، تتر یا حتی تومان می‌گیرند. در یکی از بازارهای باز اجاره انرژی (TronEnergy.market)، قیمت پیشنهادی ۲۱ مهر برای همین سفارش‌های کوتاه ۳۵ تا ۴۰ سان برای هر واحد انرژی بود. یعنی یک انتقال معمولی حدود ۲٫۲ تا ۲٫۶ TRX (۰٫۷۴ تا ۰٫۸۵ دلار) خرج داشت، حدود ۶۰ تا ۶۵ درصد کمتر از سوزاندن TRX. برای گیرنده تازه همین حساب به حدود ۴٫۶ تا ۵٫۲ TRX می‌رسید.

انرژی «فوری» گران‌تر است. همان بازار برای تحویل آنی ۸۵ تا ۹۰ سان می‌خواست که فقط ۱۰ تا ۱۵ درصد از سوزاندن ارزان‌تر است. پس پیش از خرید انرژی، قیمت هر واحد را با ۱۰۰ سانی که شبکه برای سوزاندن می‌گیرد مقایسه کنید. اجاره درست فقط آدرس عمومی کیف پولتان را لازم دارد، همان آدرسی که با T شروع می‌شود. سرویسی که عبارت بازیابی یا کلید خصوصی بخواهد، کلاهبردار است.

GasFree؛ کارمزد با خود تتر

در GasFree، که کیف پول‌هایی مثل TronLink از آن پشتیبانی می‌کنند، یک سرویس‌دهنده کارمزد شبکه را می‌دهد و هزینه‌اش را با تتر از شما می‌گیرد. مستندات GasFree می‌گوید این هزینه با همان توکنی گرفته می‌شود که می‌فرستید، بار اول هزینه فعال‌سازی هم دارد و سرویس‌دهنده می‌تواند مبلغش را عوض کند. از ۱۱ تراکنشی که ۲۱ مهر روی قرارداد GasFree بررسی کردیم، در ۱۰ تا کارمزد ۱٫۵ تتر بود. یکی هم ۳ تتر داده بود که احتمالاً هزینه فعال‌سازی را هم شامل می‌شد.

پس برای فرستادن ۱۰۰ تتر، جدا از خود مبلغ، ۱٫۵ تتر هم از موجودی‌تان کم می‌شود. این از سوزاندن TRX ارزان‌تر است و از اجاره انرژی گران‌تر. GasFree یعنی «بدون نیاز به ترون»، نه «بدون کارمزد»؛ عدد دقیقش را پیش از تأیید در کیف پولتان ببینید.

استیک TRX

با استیک کردن، یعنی قفل کردن TRX در شبکه، هر روز مقداری انرژی می‌گیرید و دیگر برای هر انتقال چیزی نمی‌سوزانید. ولی مقدار لازم زیاد است. با داده‌های شبکه در ۲۱ مهر، هر TRX استیک‌شده روزانه حدود ۹٫۶ واحد انرژی می‌داد. پس برای فقط یک انتقال در روز باید حدود ۶٬۷۰۰ TRX، نزدیک ۲٬۲۰۰ دلار، قفل کنید و آزاد کردنش هم ۱۴ روز طول می‌کشد. این راه به درد کسی می‌خورد که هر روز تتر جابه‌جا می‌کند و این سرمایه را دارد، نه کسی که ماهی یکی دو بار ۱۰۰ تتر می‌فرستد.

کیف پول‌هایی که خودشان انرژی جور می‌کنند

بعضی کیف پول‌ها این کار را خودکار انجام می‌دهند. تراست ولت با Tronify انرژی اجاره می‌کند که پایین‌تر توضیحش داده‌ایم. کیپر (تون کیپر سابق) هم با قابلیت «باتری» ارسال تتر TRC20 را بدون TRX ممکن کرده است. سایت Keeper می‌گوید باتری روی TON و ترون کار می‌کند، و طبق تنظیمات عمومی همین سرویس، یک انتقال تتر روی ترون به‌طور میانگین حدود ۲۸۳ شارژ می‌برد که ۲۱ مهر نزدیک ۱ دلار می‌شد.

باتری تون کیپر را باید از قبل شارژ کنید؛ پس این هم کارمزد است، فقط از پیش پرداخت می‌شود.

انتقال تتر بدون تون (گرام) روی شبکه TON

روی TON کارمزد هر انتقالی، حتی انتقال تتر، با گرام پرداخت می‌شود (راهنمای Walt). گرام همان تون‌کوین است که ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ اسمش عوض شد. ولی مقدار این کارمزد خیلی کم است: در چهار ارسال معمولی تتر که ۲۱ مهر در Toncenter بررسی کردیم، هزینه فرستنده بین ۰٫۰۰۱۰۵ و ۰٫۰۰۱۳۲ گرام بود. با قیمت آن روز گرام، یعنی ۱٫۳۸ دلار، این کمتر از دو دهم سنت است. DeFi Account در Walt برای کارمزد دست‌کم ۱٫۰۵ گرام موجودی می‌خواهد؛ این حداقل موجودی است، نه کارمزد هر انتقال.

اگر گرام ندارید، دو راه دارید و در هر دو، کارمزد به شکل تتر یا شارژ از شما گرفته می‌شود:

• گس‌لس (Gasless): در کیف پول‌های نسخه W5، مثل کیپر، یک سرویس واسط کارمزد را با گرام خودش می‌دهد و هزینه‌اش را از موجودی تتر شما برمی‌دارد. مستندات TON می‌گوید این قابلیت را خود شبکه ندارد، برنامه‌ها اضافه‌اش کرده‌اند و قیمت استانداردی هم ندارد. مثالی که خود مستندات زده ۰٫۵ تتر است، یعنی صدها برابر پرداخت با گرام. سرویس واسط می‌تواند ارسال را عقب بیندازد یا اصلاً انجامش ندهد.
• باتری کیپر: شارژی است که از قبل با تتر، رمزارزهای دیگر یا کارت می‌خرید و کارمزد تراکنش‌ها از آن کم می‌شود. خود Keeper می‌گوید اگر گرام دارید، پرداخت کارمزد با گرام هنوز به‌صرفه‌ترین راه است.

پس اگر قرار است بیش از یکی دو بار روی TON تتر بفرستید، داشتن کمی گرام از هر دو راه ارزان‌تر است؛ خرید گرام با تومان هم در سواپ‌ولت ممکن است. ارسال تتر روی TON از داخل تلگرام هم نکته‌های خودش را دارد که در انتقال تتر در تلگرام توضیح داده‌ایم.

انتقال تتر به تون کیپر هم همین‌طور است: گرفتن تتر گرام نمی‌خواهد، ولی برای فرستادن دوباره‌اش کمی گرام یا شارژ باتری لازم دارید.

تراست ولت؛ FlexGas، Tronify و Gas Sponsorship

تراست ولت سه قابلیت دارد که اسمشان آدم را یاد «بدون کارمزد» می‌اندازد، ولی هیچ‌کدام کارمزد ارسال تتر را صفر نمی‌کند:

• FlexGas کارمزد شبکه را به‌جای BNB یا ETH با تتر، USDC یا TWT می‌گیرد. طبق تراست ولت این قابلیت روی BNB Smart Chain، اتریوم، Arbitrum، OP Mainnet و Base کار می‌کند و ترون و TON در فهرستش نیستند. ارزی که کارمزد را با آن می‌دهید هم باید روی همان آدرسی باشد که از آن می‌فرستید. کارمزد یک انتقال تتر روی BNB Smart Chain این روزها کسری از یک سنت است و با FlexGas به‌جای BNB از تترتان کم می‌شود.
• Tronify مخصوص ترون است. به گفته تراست ولت اگر اجاره انرژی از کارمزد عادی شبکه ارزان‌تر باشد، خودکار انرژی و پهنای باند اجاره می‌کند، هزینه‌اش را با TRX یا تتر می‌گیرد و جمع هزینه را پیش از تأیید نشان می‌دهد. تراست ولت صرفه‌جویی را «تا ۴۰ درصد» اعلام کرده، در حالی که اجاره مستقیم در بازار باز در ۲۱ مهر حدود ۶۰ تا ۶۵ درصد صرفه‌جویی داشت. Tronify راحت‌تر است، ولی لزوماً ارزان‌ترین راه نیست.
• Gas Sponsorship فقط برای سواپ است، نه ارسال. طبق تراست ولت وقتی موجودی ارز اصلی شبکه‌تان صفر است، کارمزد تا ۴ سواپ در روز را روی BNB Chain، Solana و اتریوم خودش می‌دهد.

یعنی با تراست ولت می‌شود بدون TRX، BNB یا ETH تتر فرستاد، ولی کارمزد سر جایش است و فقط با تتر یا از راه انرژی اجاره‌ای گرفته می‌شود. دو صفحه راهنمای خود تراست ولت فهرست شبکه‌های FlexGas را کمی متفاوت نوشته‌اند؛ پیش از ارسال، گزینه‌های بخش Network fee را در صفحه تأیید ببینید.

کمترین کارمزد انتقال تتر؛ هزینه خام هر شبکه

اگر از کیف پول شخصی می‌فرستید و مقصد چند شبکه را قبول دارد، فرق شبکه‌ها خیلی بیشتر از فرق روش‌های ترون است. نمودار زیر هزینه شبکه برای فرستادن ۱۰۰ تتر را با هر روش و شبکه در ۲۱ مهر ۱۴۰۵ کنار هم گذاشته است. مقیاسش لگاریتمی است تا عددهای خیلی کوچک هم دیده شوند.

روی BEP20، Polygon، Arbitrum، Solana و TON یک انتقال تتر بین ۰٫۰۰۰۵ و ۰٫۰۰۲ دلار خرج داشت، یعنی حداکثر حدود دو دهم سنت، و روی اتریوم حدود یک سنت. ترون با هر روشی، از اجاره انرژی تا سوزاندن TRX، صدها برابر گران‌تر بود. دو نکته را هم در نظر بگیرید. در Solana اگر گیرنده هنوز حساب توکن تتر نداشته باشد، حدود ۰٫۰۰۲ SOL (حدود ۰٫۲ دلار) سپرده برای ساختن آن لازم است. گس اتریوم و BSC هم در روزهای شلوغ چند برابر می‌شود و آن روز گس اتریوم خیلی پایین بود.

روی هر کدام از این شبکه‌ها کمی از ارز اصلی همان شبکه هم لازم دارید، مثلاً BNB برای BEP20 یا POL برای Polygon، مگر کیف پولتان قابلیتی مثل FlexGas داشته باشد و کارمزد را با تتر بگیرد. داده یک‌ساله ترون و اتریوم و روش حساب کردن هزینه هر شبکه در مطلب ارزان‌ترین شبکه انتقال تتر آمده است.

چرا کارمزد برداشت صرافی‌ها چند صد برابر هزینه شبکه است؟

وقتی از صرافی برداشت می‌کنید، هزینه شبکه را مستقیم نمی‌دهید؛ کارمزد برداشتی می‌دهید که خود صرافی برای هر شبکه تعیین کرده و از خود تتر کم می‌شود. این عدد معمولاً خیلی بیشتر از هزینه خام شبکه است.

در ۲۱ مهر ۱۴۰۵ ارزان‌ترین کارمزد برداشت تتر در چند صرافی ایرانی، طبق اطلاعات عمومی خودشان، بین ۰٫۵ و ۰٫۸ تتر بود. همان انتقال روی BEP20 یا TON برای شبکه کسری از یک سنت خرج داشت.

کارمزد برداشت قیمت کل کار برداشت است، نه فقط گس یک تراکنش. صرافی باید روی هر شبکه ارز کارمزد نگه دارد، تترهایی را که کاربران به آدرس‌های جداگانه واریز کرده‌اند هر از چندی در یک کیف پول جمع کند که خودش کارمزد دارد، و عددی ثابت بگذارد که در روزهای گران شدن شبکه هم زیان نکند. هزینه نگهداری امن کیف پول‌ها هم روی همین عدد می‌آید. سهم هر کدام را هر صرافی خودش تعیین می‌کند.

تبلیغ «برداشت تتر رایگان» هم یعنی صرافی این کارمزد را خودش می‌دهد؛ شبکه همچنان کارمزدش را می‌گیرد. این طرح‌ها معمولاً شرطی مثل سطح حساب، سقف تعداد برداشت یا تاریخ پایان دارند. پیش از اینکه رویشان حساب کنید، همین‌ها را در صفحه خود طرح ببینید.

در سواپ‌ولت هم شبکه را موقع برداشت انتخاب می‌کنید و کارمزد پیش از تأیید نمایش داده می‌شود. عدد فعلی هر شبکه را در صفحه کارمزدها ببینید. ولی انتقال به مخاطبین برداشت حساب نمی‌شود و کارمزدی ندارد.

باورهای غلط درباره انتقال تتر بدون کارمزد

در صفحه‌های فارسی درباره این موضوع، چند عدد و توصیه قدیمی یا غلط زیاد تکرار می‌شود. پیش از اینکه بر اساسشان تصمیم بگیرید، با وضعیت ۲۱ مهر ۱۴۰۵ مقایسه‌شان کنید:

چهار هشدار پیش از انتقال تتر روی بلاکچین

کلمه «رایگان» طعمه رایج کلاهبرداری‌های تتر است و انتقال روی بلاکچین هم برگشت ندارد. پیش از هر انتقال بیرونی این چهار مورد را چک کنید:

• تتر فلش و تتر فیک: موجودی‌ای که برای «آزاد شدن» کارمزد می‌خواهد، یا توکنی که آدرس قراردادش با قرارداد رسمی تتر فرق دارد، تتر واقعی نیست. روش تشخیصش را در تتر فیک و تتر فلش ببینید.
• «انرژی رایگان» و تغییر مجوز حساب: در ترون یک امضا می‌تواند مجوز حساب (Permission) را عوض کند و کنترل کیف پول را به کلاهبردار بدهد. بعد از آن پول به آدرستان می‌آید، ولی نمی‌توانید آن را جابه‌جا کنید (هشدار imToken). صفحه‌هایی که انرژی یا ترون رایگان و خیلی ارزان وعده می‌دهند، یکی از طعمه‌های همین ترفندند. تراکنشی را که مجوز حساب را تغییر می‌دهد امضا نکنید و برای اجاره انرژی هم هیچ‌وقت عبارت بازیابی ندهید.
• شبکه اشتباه: ارزان بودن یک شبکه فقط وقتی به کار می‌آید که مقصد آن را قبول کند. پیش از واریز به صرافی، شبکه فعال را در صفحه واریز همان صرافی ببینید. در ۲۱ مهر ۱۴۰۵ از چهار صرافی بزرگ ایرانی که شبکه‌هایشان را بررسی کردیم، دو صرافی تتر را فقط روی BEP20 (BSC) می‌پذیرفتند و یکی واریز TRC20 را بسته بود. تتری که روی شبکه بسته‌شده بفرستید خودکار به حسابتان نمی‌نشیند و برگرداندنش، اگر شدنی باشد، وقت و هزینه می‌برد (اگر شبکه را اشتباه بزنیم چه می‌شود).
• بلوکه شدن تتر: Tether می‌تواند تتر هر آدرسی را مسدود کند و در سال ۱۴۰۵ چند بار تترهای مرتبط با ایران را روی ترون مسدود کرده است. اینکه چه آدرس‌هایی در خطرند و چطور ریسک را کم کنید، در چرا تتر بلوکه می‌شود آمده است.

اگر گیرنده مخاطب تلگرام شماست یا در سواپ‌ولت حساب دارد، انتقال را از داخل سواپ‌ولت بسازید تا رایگان و آنی برسد؛ در تلگرام هم همین کار را با مینی‌اپ سواپ‌ولت از ربات @SwapWalletBot انجام می‌دهید. اگر مقصد کیف پول یا صرافی دیگری است، موقع برداشت ارزان‌ترین شبکه‌ای را بزنید که مقصد قبول می‌کند و پیش از تأیید، کارمزد را در فرم برداشت ببینید. اگر هنوز تتر ندارید، خرید تتر با تومان هم در همان حساب ممکن است؛ فقط پیش از اولین واریز تومانی یک بار احراز هویت سطح متوسط لازم است.