ترون چیست؟ راهنمای کامل شبکه TRON و ارز TRX

ترون (TRON) یک بلاک‌چین مستقل است و TRX ارز اصلی آن. بیشتر مردم ترون را با تتر می‌شناسند، و بی‌دلیل هم نیست: حدود نیمی از کل تترهای دنیا روی همین شبکه است و هر وقت در صرافی شبکه TRC20 را انتخاب می‌کنید، تترتان روی ترون جابه‌جا می‌شود. TRX در این شبکه نقش سوخت را دارد. کارمزد تراکنش‌ها با آن پرداخت می‌شود، با استیک کردنش انرژی و پهنای باند می‌گیرید و با همان در انتخاب ۲۷ نماینده‌ای که بلاک‌ها را می‌سازند رأی می‌دهید.

در ادامه ترون را از اول تا آخر توضیح داده‌ایم: از تاریخچه و سازوکار شبکه تا کارمزد، استیک، عرضه TRX و ریسک‌هایش. اگر فقط می‌خواهید بدانید چرا برای فرستادن تتر TRC20 باید TRX داشته باشید، مستقیم بروید سراغ بخش «انرژی و پهنای باند».

ترون در یک نگاه

• نماد ارز: TRX که به آن «ترونیکس» (Tronix) هم می‌گویند. کوچک‌ترین واحدش «سان» (sun) است و هر TRX یک میلیون سان.
• بنیان‌گذار: جاستین سان (Justin Sun)، کارآفرین چینی.
• شروع شبکه اصلی: خرداد ۱۳۹۷. پیش از آن TRX یک توکن ERC-20 روی اتریوم بود.
• سازوکار اجماع: اثبات سهام نمایندگی‌شده (DPoS). دارندگان TRX با رأی‌شان ۲۷ «نماینده ارشد» انتخاب می‌کنند و همین ۲۷ نماینده به نوبت بلاک می‌سازند.
• زمان هر بلاک: ۳ ثانیه. تراکنش معمولاً حدود یک دقیقه بعد برگشت‌ناپذیر می‌شود.
• سقف عرضه: ندارد. با هر بلاک TRX تازه ساخته می‌شود و کارمزدها TRX می‌سوزانند. از تابستان ۱۴۰۱ مقدار سوخته بیشتر بوده و عرضه کم شده است.
• کارمزد: با «پهنای باند» و «انرژی» حساب می‌شود. اگر این منابع را نداشته باشید، به‌جایشان TRX سوزانده می‌شود.
• شکل آدرس: ۳۴ کاراکتر که با حرف T شروع می‌شود.
• مهم‌ترین کاربرد امروز: جابه‌جا کردن تتر (USDT) با شبکه TRC20.

عددهای زیر زنده‌اند و هر بار که صفحه را باز کنید به‌روز می‌شوند:

• قیمت لحظه‌ای هر TRX: ۰٫۳۳۴۸ دلار، حدود ۸۹٬۸۵۶ تومان
• تعداد TRX در گردش: ۹۴٫۹۸ میلیارد
• ارزش بازار کل TRX: ۳۱٬۹۲۱٬۸۳۹٬۸۰۹ دلار

ترون از کجا آمد؟

جاستین سان پروژه ترون را در سال ۱۳۹۶ راه انداخت و بنیاد ترون (TRON Foundation) در تیر همان سال در سنگاپور ثبت شد. ترون تابستان ۱۳۹۶ با فروش اولیه توکن (ICO) حدود ۷۰ میلیون دلار جمع کرد، کمی پیش از آنکه چین این نوع فروش را ممنوع کند (ویکی‌پدیا). طبق مستندات ترون، از ۱۰۰ میلیارد TRX اولیه حدود ۴۰ درصد در فروش عمومی فروخته شد، ۲۵٫۷ درصد به خریداران خصوصی و سرمایه‌گذاران اولیه رسید و ۳۴٫۳ درصد برای توسعه پروژه کنار گذاشته شد.

ترون در آن روزها بلاک‌چین خودش را نداشت و TRX یک توکن روی اتریوم بود. شبکه اصلی ترون خرداد ۱۳۹۷ راه افتاد و تیر همان سال موجودی‌ها از اتریوم به بلاک‌چین ترون منتقل شد. ترون اسم آن روز را «روز استقلال» گذاشت و همان موقع یک میلیارد TRX سوزاند (داده‌های عرضه TRX در ترون‌اسکن).

مرداد ۱۳۹۷ بنیاد ترون شرکت بیت‌تورنت (BitTorrent) را خرید؛ همان شرکتی که نرم‌افزار معروف اشتراک فایل را ساخته است. بعدها توکن BTT هم روی ترون ساخته شد. سال ۱۴۰۰ جاستین سان از مدیرعاملی بنیاد کنار رفت و اداره پروژه به TRON DAO رسید؛ سازمانی که قرار است به‌صورت جمعی تصمیم بگیرد. با این حال جاستین سان هنوز چهره اصلی ترون است و حرف‌ها و کارهایش روی قیمت TRX اثر می‌گذارد.

ترون در ابتدا خودش را بستری برای ساختن اینترنتی غیرمتمرکز، به‌خصوص برای سرگرمی و تولید محتوا، معرفی می‌کرد؛ ولی چیزی که بزرگش کرد تتر بود. وقتی کارمزد اتریوم بالا رفت، صرافی‌ها و کاربران برای جابه‌جا کردن تتر سراغ ترون آمدند و امروز ترون بیش از هر چیز شبکه تتر است.

ترون چطور کار می‌کند؟

در بیت‌کوین ماینرها با قدرت پردازش برای ساختن بلاک رقابت می‌کنند (در راهنمای بیت‌کوین توضیحش را داده‌ایم). ترون این کار را به رأی‌گیری سپرده است. هر کسی که TRX استیک کند، به ازای هر TRX یک واحد «قدرت رأی» (TRON Power) می‌گیرد و می‌تواند آن را به هر نامزدی که خواست بدهد.

رأی‌ها هر ۶ ساعت یک بار شمرده می‌شوند و ۲۷ نامزدی که بیشترین رأی را دارند، «نماینده ارشد» (Super Representative یا به اختصار SR) می‌شوند. نامزدهای رتبه ۲۸ تا ۱۲۷ «شریک» به حساب می‌آیند؛ بلاک نمی‌سازند ولی از پاداش رأی‌ها سهم می‌برند. هر حسابی می‌تواند نامزد شود، به شرط اینکه ۹٬۹۹۹ TRX بپردازد که سوزانده می‌شود (مستندات نماینده‌های ارشد).

هر ۳ ثانیه یک بلاک

۲۷ نماینده ارشد به نوبت بلاک می‌سازند. هر کدام در نوبتش یک بلاک می‌سازد و هر نوبت ۳ ثانیه است، پس یک دور کامل ۸۱ ثانیه طول می‌کشد. بلاک وقتی برگشت‌ناپذیر می‌شود که دست‌کم ۱۹ نماینده ارشد مختلف تا آن بلاک یا بعد از آن بلاک ساخته باشند. این کار معمولاً حدود یک دقیقه طول می‌کشد. وقتی صرافی برای واریز تتر TRC20 چند تأیید می‌خواهد، منتظر همین است. فرق «تأیید» و «نهایی شدن» را در مطلب تأیید تراکنش در بلاک‌چین کامل گفته‌ایم.

قواعد شبکه با رأی نماینده‌ها عوض می‌شود

نماینده‌های ارشد فقط بلاک نمی‌سازند. قیمت انرژی، پاداش هر بلاک و خیلی از قواعد دیگر ترون هم با پیشنهادهایی عوض می‌شود که خود آن‌ها به رأی می‌گذارند. مثلاً ۷ شهریور ۱۴۰۴ با تصویب پیشنهاد شماره ۱۰۴، قیمت هر واحد انرژی از ۲۱۰ به ۱۰۰ سان رسید و هزینه فرستادن تتر روی ترون نصف شد.

همین طراحی هم سود دارد و هم هزینه. شبکه‌ای که فقط ۲۷ سازنده بلاک دارد، سریع است و می‌تواند قواعدش را راحت عوض کند. ولی در عوض، کنترل شبکه دست عده کمی است و اگر اکثریت همین ۲۷ نفر با هم کنار بیایند، می‌توانند قواعد را عوض کنند. در اتریوم تعداد اعتبارسنج‌ها خیلی بیشتر است و چنین هماهنگی‌ای سخت‌تر است.

TRX به چه دردی می‌خورد؟

مستندات ترون چهار کار برای TRX برمی‌شمارد:

1. پرداخت کارمزد. هر تراکنشی در ترون پهنای باند و گاهی انرژی لازم دارد. اگر این منابع را نداشته باشید، به‌جایشان TRX سوزانده می‌شود.
2. استیک. با استیک کردن TRX، یعنی قفل کردنش در شبکه، انرژی یا پهنای باند می‌گیرید و دیگر لازم نیست برای هر تراکنش TRX بسوزانید.
3. رأی دادن. هر TRX استیک‌شده یک واحد قدرت رأی می‌دهد. با آن به نماینده‌ها رأی می‌دهید و سهمی از پاداش بلاک‌ها می‌گیرید.
4. پشتوانه دیفای. در سرویس‌های مالی غیرمتمرکز ترون، مثل وام‌دهی JustLend و صرافی غیرمتمرکز SunSwap، TRX پشتوانه و ارز اصلی معاملات است. استیبل‌کوین USDD هم روی همین شبکه ساخته شده است.

برای کاربر معمولی کاربرد اول از همه مهم‌تر است: اگر تتر TRC20 را در کیف پول شخصی‌تان نگه می‌دارید، بدون TRX یا انرژی نمی‌توانید آن را جابه‌جا کنید.

انرژی و پهنای باند: کارمزد در ترون چطور حساب می‌شود؟

کارمزد ترون شکل خاصی دارد و خیلی از سؤال‌های کاربران از همین‌جا می‌آید. ترون برای هر تراکنش دو چیز حساب می‌کند (مدل منابع ترون):

• پهنای باند (Bandwidth): جایی است که تراکنش در بلاک می‌گیرد. هر تراکنشی، حتی یک انتقال ساده TRX، به اندازه حجمش به بایت پهنای باند مصرف می‌کند.
• انرژی (Energy): هزینه محاسبه‌ای است که قرارداد هوشمند انجام می‌دهد. فقط تراکنش‌هایی انرژی مصرف می‌کنند که یک قرارداد را صدا می‌زنند، مثل فرستادن تتر یا هر توکن TRC-20 دیگر.

هر حساب ترون در هر ۲۴ ساعت ۶۰۰ واحد پهنای باند رایگان دارد. انرژی رایگان در کار نیست. اگر انرژی یا پهنای باند لازم را نداشته باشید، شبکه به‌جایش از موجودی TRX شما می‌سوزاند. هر بایت پهنای باند ۱٬۰۰۰ سان (۰٫۰۰۱ TRX) و هر واحد انرژی ۱۰۰ سان (۰٫۰۰۰۱ TRX) خرج دارد. این دو عدد را پارامترهای فعلی شبکه نشان می‌دهند و نماینده‌ها می‌توانند با رأی عوضشان کنند.

چرا فرستادن TRX تقریباً رایگان است ولی فرستادن تتر نه؟

یک انتقال ساده TRX فقط چند صد بایت پهنای باند می‌خواهد و سهم رایگان روزانه معمولاً برای یکی دو انتقال کافی است. ولی فرستادن تتر یعنی صدا زدن قرارداد تتر، و این قرارداد انرژی زیادی مصرف می‌کند. طبق اندازه‌گیری خودمان در مهر ۱۴۰۵، یک انتقال تتر به آدرسی که از قبل تتر دارد ۶۴٬۲۸۵ واحد انرژی مصرف می‌کند و به آدرسی که تا حالا تتر نگرفته ۱۳۰٬۲۸۵ واحد.

با قیمت فعلی انرژی، این یعنی حدود ۶٫۴ TRX برای هر انتقال معمولی و حدود ۱۳ TRX برای گیرنده تازه. اگر سهم رایگان پهنای باند آن روز را قبلاً خرج کرده باشید، چند دهم TRX هم برای پهنای باند اضافه می‌شود. پس اگر از کیف پول شخصی تتر TRC20 می‌فرستید و انرژی ندارید، دست‌کم حدود ۷ TRX و برای گیرنده تازه حدود ۱۴ TRX در کیف پول نگه دارید. اینکه این مقدار به دلار چقدر می‌شود و چرا TRC20 دیگر ارزان‌ترین شبکه تتر نیست، در مطلب ارزان‌ترین شبکه برای انتقال تتر با داده یک سال کامل آمده است.

یک نکته دیگر: کیف پول برای هر تراکنشی که قرارداد هوشمند را صدا می‌زند، سقفی برای سوزاندن TRX تعیین می‌کند که به آن fee limit می‌گویند. اگر انرژی یا TRX کافی نداشته باشید یا این سقف کم باشد، تراکنش با خطای کمبود انرژی (OUT_OF_ENERGY) ناموفق می‌شود و کارمزدی که تا آن لحظه مصرف شده هم برنمی‌گردد. پس پیش از فرستادن تتر، موجودی TRX را چک کنید.

فعال‌سازی حساب: چرا آدرس تازه هزینه دارد؟

آدرسی که تازه در کیف پول ساخته‌اید، تا وقتی اولین TRX یا توکن TRC-10 به آن نرسیده، از دید شبکه وجود ندارد. طبق مستندات ترون، فرستنده اولین انتقال ۱ TRX کارمزد ساخت حساب می‌دهد و اگر پهنای باند کافی نداشته باشد، ۰٫۱ TRX دیگر هم سوزانده می‌شود.

نتیجه عملی‌اش این است: اگر در کیف پولی تازه فقط تتر دارید، اول باید مقداری TRX به آن آدرس برسد. همین TRX هم حساب را فعال می‌کند و هم کارمزد فرستادن تتر را می‌دهد.

مثال: TRX بسوزانیم یا استیک کنیم؟

کل شبکه ترون هر روز ۱۸۰ میلیارد واحد انرژی دارد و این مقدار بین همه کسانی که برای انرژی TRX استیک کرده‌اند، به نسبت سهمشان تقسیم می‌شود. ۱۴ مهر ۱۴۰۵ حدود ۱۸٫۷ میلیارد TRX برای انرژی استیک شده بود (منابع حساب‌ها در TronGrid). پس هر TRX استیک‌شده روزی حدود ۹٫۶ واحد انرژی می‌داد. انرژی مصرف‌شده هم ظرف ۲۴ ساعت کم‌کم دوباره پر می‌شود.

با همین عددها حساب کنیم:

این عددها با تغییر مقدار TRX استیک‌شده در کل شبکه و قیمت انرژی جابه‌جا می‌شوند. ولی نتیجه کلی همین است: برای کسی که ماهی چند بار تتر می‌فرستد، سوزاندن TRX ساده‌تر است. استیک فقط برای کسی به صرفه است که چند هزار TRX دارد و به‌هرحال می‌خواهد نگهش دارد؛ آن وقت هم انرژی رایگان می‌گیرد و هم پاداش رأی.

راه سومی هم هست: اجاره انرژی. با استیک ۲٫۰، کسی که TRX استیک کرده می‌تواند انرژی‌اش را به آدرس دیگری بسپارد و سرویس‌های زیادی این انرژی را ارزان‌تر از سوزاندن TRX اجاره می‌دهند. بعضی کیف پول‌ها هم این کار را خودکار انجام می‌دهند. اگر سراغ سرویس‌های اجاره می‌روید، فقط با سرویس‌های شناخته‌شده کار کنید و هیچ‌وقت عبارت بازیابی یا کلید خصوصی کیف پولتان را به آن‌ها ندهید.

استیک ترون: چطور کار می‌کند و چقدر پاداش دارد؟

استیک ترون در کیف پول‌هایی مثل TronLink و تراست ولت چند قدم ساده است:

1. استیک: مقداری TRX را قفل می‌کنید و انتخاب می‌کنید انرژی بگیرید یا پهنای باند. در هر دو حالت به ازای هر TRX یک واحد قدرت رأی هم می‌گیرید.
2. رأی: قدرت رأی را به یک یا چند نماینده می‌دهید. تا رأی ندهید، پاداشی نمی‌گیرید.
3. برداشت پاداش: پاداش رأی خودکار به موجودی‌تان اضافه نمی‌شود. باید هر از گاهی در کیف پول آن را «Claim» کنید.
4. آزاد کردن: وقتی خواستید TRX را پس بگیرید، دستور آزاد کردن می‌دهید و ۱۴ روز بعد می‌توانید آن را به موجودی آزادتان برگردانید. در این ۱۴ روز TRX نه انرژی می‌دهد و نه قابل فروش است.

پاداش از دو جا می‌آید: با هر بلاک ۸ TRX به نماینده‌ای می‌رسد که آن را ساخته و ۱۲۸ TRX بین ۱۲۷ نامزد اول به نسبت رأی‌شان تقسیم می‌شود. هر نماینده بخشی از این پاداش را به‌عنوان کمیسیون برمی‌دارد و بقیه را به رأی‌دهنده‌هایش می‌دهد. کمیسیون پیش‌فرض ۲۰ درصد است (اقتصاد TRX در مستندات ترون).

تخمین ما از سود استیک

با ۲۸٬۸۰۰ بلاک در روز و ۱۳۶ TRX پاداش برای هر بلاک، سالی حدود ۱٫۴ میلیارد TRX پاداش ساخته می‌شود. در مهر ۱۴۰۵ روی هم حدود ۴۵ میلیارد TRX استیک شده بود که تقریباً نیمی از کل TRX است (منابع شبکه در TronGrid). اگر این پاداش بین همه آن‌ها تقسیم شود، به‌طور میانگین حدود ۳ درصد در سال می‌شود و بعد از کم شدن کمیسیون ۲۰ درصدی نماینده، حدود ۲٫۵ درصد می‌ماند. عدد واقعی شما به نماینده‌ای که انتخاب می‌کنید و تعداد کل رأی‌ها بستگی دارد.

این پاداش به TRX است، نه دلار. اگر قیمت TRX در یک سال ۲۰ درصد کم شود، ۲٫۵ درصد پاداش آن را جبران نمی‌کند. پس استیک را راهی برای گرفتن انرژی و سود کوچک روی TRX‌ای که به‌هرحال نگه می‌دارید ببینید، نه سرمایه‌گذاری بی‌ریسک.

عرضه TRX: سقف ندارد، ولی کم می‌شود

TRX سقف عرضه ندارد. با هر بلاک ۱۳۶ TRX تازه ساخته می‌شود؛ یعنی اگر هیچ نوبتی از دست نرود، روزی حدود ۳٫۹ میلیون TRX اضافه می‌شود. از آن طرف، هر TRX‌ای که برای کارمزد سوزانده می‌شود برای همیشه از گردش خارج می‌شود. اینکه عرضه در یک روز کم شود یا زیاد، به این بستگی دارد که کدام بیشتر بوده است.

طبق داده‌های ترون‌اسکن در ۱۴ مهر ۱۴۰۵، از ابتدا تا امروز حدود ۱۲٫۹ میلیارد TRX پاداش ساخته شده و حدود ۱۶٫۹ میلیارد TRX برای کارمزد سوخته است. نتیجه این حساب‌وکتاب حدود ۹۵ میلیارد TRX در گردش است که از ۱۰۰ میلیارد روز اول کمتر است. مستندات ترون می‌گوید عرضه تا تابستان ۱۴۰۱ بالا رفت و به حدود ۱۰۲ میلیارد رسید و از آن به بعد تقریباً همیشه رو به کاهش بوده است.

پشت این کاهش بیشتر از هر چیز تتر است. طبق همان مستندات، انتقال استیبل‌کوین‌ها سهم بزرگی از انرژی و پهنای باند روزانه ترون را مصرف می‌کند و تتر بزرگ‌ترینِ آن‌هاست. پس کم شدن عرضه TRX قانونی ثابت نیست و به شلوغی شبکه گره خورده است. اگر انتقال تتر روی ترون کم شود، یا نماینده‌ها دوباره قیمت انرژی را پایین بیاورند، TRX کمتری می‌سوزد و ممکن است عرضه دوباره زیاد شود. پیشنهاد ۱۰۴ نمونه‌اش بود: با نصف شدن قیمت انرژی، هر انتقال تتر هم نصف قبل TRX می‌سوزاند.

ترون و تتر

ترون بزرگ‌ترین شبکه تتر دنیاست. طبق داده‌های شفافیت تتر در ۱۳ مهر ۱۴۰۵، حدود ۹۲٫۷ میلیارد USDT روی ترون در گردش بود و حدود ۸۶٫۵ میلیارد روی اتریوم. یعنی حدود ۵۰ درصد کل تترها روی ترون است و نزدیک ۴۷ درصد روی اتریوم؛ بقیه شبکه‌ها روی هم سهم کوچکی دارند.

این محبوبیت ریشه در گذشته دارد. سال‌ها پیش، وقتی اتریوم شلوغ و گران بود، ترون جایگزین ارزان و سریعش بود و صرافی‌ها، از جمله صرافی‌های ایرانی، TRC20 را شبکه پیش‌فرض تتر کردند. امروز اوضاع فرق کرده است. اگر کارمزد را با سوزاندن TRX بدهید، هر انتقال تتر روی ترون از اتریوم، BEP20 و Polygon گران‌تر تمام می‌شود. ولی عادت کاربران و پشتیبانی تقریباً همه صرافی‌ها باعث شده TRC20 هنوز رایج‌ترین شبکه تتر باشد.

چند نکته که هر کسی با تتر TRC20 کار می‌کند باید بداند:

• تتر TRC20 و ERC20 دو دارایی جدا روی دو شبکه جدا هستند. فرقشان را در تتر TRC20 چیست و چه تفاوتی با ERC20 دارد گفته‌ایم. اگر شبکه را اشتباه انتخاب کرده‌اید، این راهنما را ببینید.
• تتر واقعی روی ترون فقط یک قرارداد دارد: `TR7NHqjeKQxGTCi8q8ZY4pL8otSzgjLj6t`. هر کسی می‌تواند توکنی با اسم و نماد USDT روی ترون بسازد. راه تشخیص را در تتر فیک چیست ببینید.
• اگر تراکنش ناشناسی با مبلغ صفر یا خیلی کم دیدید، جدی‌اش بگیرید. کلاهبردارها روی ترون زیاد از حمله مسموم‌سازی آدرس استفاده می‌کنند: آدرسی شبیه آدرس‌های قبلی شما می‌سازند تا اشتباهی آن را کپی کنید.
• شرکت تتر می‌تواند USDT هر آدرسی را مسدود کند، چه روی ترون و چه روی شبکه‌های دیگر. توضیحش در تتر چیست آمده است.

توکن‌ها و قراردادهای هوشمند در ترون

ماشین مجازی ترون (TVM) از روی ماشین مجازی اتریوم ساخته شده و قراردادهایش با همان زبان Solidity نوشته می‌شوند. برای همین استاندارد TRC-20 در عمل همان ERC-20 اتریوم است و همان دستورهای موجودی، انتقال و اجازه برداشت را دارد. تتر، USDD و بیشتر توکن‌های ترون TRC-20 هستند.

ترون یک نوع توکن قدیمی‌تر هم دارد به اسم TRC-10. این توکن‌ها قرارداد هوشمند ندارند و خود شبکه آن‌ها را نگه می‌دارد. برای همین انتقالشان مثل TRX فقط پهنای باند می‌خواهد و انرژی مصرف نمی‌کند. ولی امکاناتشان محدودتر است و پروژه‌های جدید معمولاً TRC-20 را انتخاب می‌کنند.

آدرس ترون چه شکلی است؟

آدرس ترون ۳۴ کاراکتر دارد و همیشه با حرف بزرگ T شروع می‌شود، مثل `TR7NHqjeKQxGTCi8q8ZY4pL8otSzgjLj6t` که آدرس قرارداد تتر است. ترون از همان نوع کلید رمزنگاری بیت‌کوین و اتریوم استفاده می‌کند. اگر یک کلید را هم در ترون و هم در اتریوم به کار ببرید، هر دو آدرس از همان ۲۰ بایت ساخته می‌شوند و فقط شکل نمایششان فرق دارد (مستندات حساب در ترون). با این حال آدرس ترون و اتریوم جای هم کار نمی‌کنند و نباید TRX یا تتر TRC20 را به آدرسی بفرستید که با 0x شروع می‌شود. اگر می‌خواهید بیشتر درباره ساختار آدرس‌ها بدانید، آدرس کیف پول چیست را بخوانید.

کیف پول ترون

برای نگه داشتن TRX و تتر TRC20 دو راه دارید:

• کیف پول شخصی: کلید خصوصی دست خودتان است. TronLink کیف پولی است که خود مستندات ترون معرفی می‌کند و برای استیک و رأی امکانات کامل دارد. کیف پول‌های چندارزی مثل تراست ولت هم ترون را پشتیبانی می‌کنند. در کیف پول شخصی، کارمزد را خودتان با TRX یا انرژی می‌دهید و اگر عبارت بازیابی را گم کنید، کسی نمی‌تواند کمکتان کند.
• حساب صرافی یا کیف پول امانی: صرافی دارایی را برایتان نگه می‌دارد. برای برداشت، صرافی کارمزد ثابتی از خود همان ارز کم می‌کند و لازم نیست TRX جداگانه داشته باشید.

فرق این دو را در کیف پول ارز دیجیتال چیست و درباره کلیدها در کلید خصوصی و کلید عمومی مفصل توضیح داده‌ایم. اگر در تراست ولت تتر TRC20 دارید و می‌خواهید آن را به صرافی بفرستید، این راهنما قدم‌به‌قدم کمکتان می‌کند.

ترون در کنار اتریوم

ترون و اتریوم از نظر فنی شباهت زیادی دارند، ولی در چند انتخاب مهم راهشان از هم جدا شده است:

در ترون کارمزد قابل پیش‌بینی است: انتقال تتر امروز و فردا تقریباً یک مقدار TRX می‌سوزاند، چه شبکه شلوغ باشد چه خلوت. در اتریوم کارمزد با شلوغی تغییر می‌کند، ولی این روزها بیشتر وقت‌ها پایین است. دلیلش را در چرا کارمزد اتریوم زیاد می‌شود گفته‌ایم. اگر به سولانا هم علاقه دارید، سولانا چیست را ببینید.

ریسک‌ها و نقطه‌ضعف‌های ترون

تمرکز قدرت

همان‌طور که گفتیم، ۲۷ نماینده بلاک‌ها را می‌سازند و قواعد شبکه را عوض می‌کنند. چون قدرت رأی به مقدار TRX بستگی دارد، دارندگان بزرگ TRX روی انتخاب نماینده‌ها اثر زیادی دارند. ترون از این نظر خیلی متمرکزتر از بیت‌کوین و اتریوم است.

جاستین سان و پرونده‌های حقوقی

فروردین ۱۴۰۲ کمیسیون بورس آمریکا (SEC) از جاستین سان و شرکت‌هایش شکایت کرد. به گفته SEC، آن‌ها TRX و BTT را بدون ثبت به‌عنوان اوراق بهادار فروخته بودند و با معاملات صوری، حجم معاملات TRX را بیشتر از واقع نشان داده بودند. اسفند ۱۴۰۴ دو طرف به توافق رسیدند: یکی از شرکت‌های جاستین سان ۱۰ میلیون دلار جریمه می‌دهد و اتهام‌های خود او کنار گذاشته می‌شود. جاستین سان و شرکت‌هایش در این توافق اتهام‌ها را نه پذیرفتند و نه رد کردند، و توافق برای قطعی شدن به تأیید دادگاه نیاز داشت (گزارش رویترز در Insurance Journal).

پیش از این هم ترون بی‌حاشیه نبود. زمستان ۱۳۹۶ مدیرعامل Protocol Labs گفت بخش‌هایی از وایت‌پیپر ترون بدون ذکر منبع از اسناد IPFS و Filecoin کپی شده است (ویکی‌پدیا). این سابقه برای قضاوت درباره پروژه مهم است، چون TRX هنوز به تصمیم‌ها و شهرت جاستین سان وابسته است.

استفاده مجرمانه و مسدود شدن دارایی

همان چیزهایی که ترون را برای جابه‌جا کردن تتر محبوب کرده، آن را به کانال مورد علاقه پول‌شوها هم تبدیل کرده است. دفتر مواد مخدر و جرم سازمان ملل (UNODC) و روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارش‌هایی که از سال ۱۴۰۲ به بعد منتشر کرده‌اند، ترون را یکی از اصلی‌ترین مسیرهای پول کثیف رمزارزی دانسته‌اند. در پاسخ، ترون و تتر شهریور ۱۴۰۳ همراه شرکت TRM Labs واحدی برای مقابله با جرائم مالی راه انداختند که کارش پیدا کردن و مسدود کردن تترهای مرتبط با جرم روی ترون است (ویکی‌پدیا).

برای شما نتیجه عملی‌اش این است که تتر را از منبع ناشناس یا مشکوک نگیرید. تتری که از آدرسی آلوده به دستتان برسد، ممکن است باعث مسدود شدن آدرس شما هم بشود.

نوسان قیمت

TRX مثل هر رمزارز دیگری می‌تواند در مدت کوتاهی بخش بزرگی از ارزشش را از دست بدهد. اینکه کاربرد اصلی ترون جابه‌جایی تتر است، تضمین نمی‌کند که قیمت TRX بالا برود. فقط پولی را به TRX تبدیل کنید که برای مدتی به آن نیاز ندارید و از دست دادنش زندگی‌تان را به هم نمی‌ریزد.

خرید و برداشت ترون در سواپ‌ولت

در سواپ‌ولت می‌توانید با تومان ترون بخرید، آن را بفروشید یا به رمزارزهای دیگر تبدیلش کنید و روی شبکه ترون برداشت کنید. قیمت لحظه‌ای و اطلاعات بازار TRX را در صفحه ترون ببینید. برای خرید با تومان باید احراز هویت سطح متوسط را انجام داده باشید. واریز رمزارز، تبدیل رمزارزها به هم و برداشت رمزارز بدون احراز هویت هم ممکن است، البته حساب‌های احراز هویت‌نشده سقف برداشت دارند. قدم‌های خرید را در راهنمای خرید رمزارز در سواپ‌ولت ببینید.

تتر را هم می‌توانید روی شبکه TRC20 برداشت کنید. در برداشت از سواپ‌ولت، کارمزد از خود تتر کم می‌شود و لازم نیست TRX داشته باشید. کارمزد برداشت TRX و تتر روی هر شبکه همیشه در صفحه کارمزدها به‌روز است. اگر هم برای کاربر دیگری از سواپ‌ولت می‌فرستید، انتقال داخلی است و اصلاً روی بلاک‌چین نمی‌رود؛ فرقش را در انتقال داخلی در برابر انتقال بلاک‌چینی گفته‌ایم.

پیش از برداشت TRX این چند مورد را چک کنید:

1. آدرس مقصد ترونی است؟ باید با T شروع شود و ۳۴ کاراکتر باشد. آدرس را کپی کنید، تایپ نکنید، و چند کاراکتر اول و آخرش را با آدرس کیف پول مقصد مقایسه کنید.
2. شبکه درست را انتخاب کرده‌اید؟ اگر صرافی مقصد برای TRX چند شبکه نشان می‌دهد، شبکه ترون (TRON یا TRX) را انتخاب کنید.
3. مقصد کیف پول شخصی است؟ آدرس تازه مشکلی ندارد، چون اولین TRX که به آن برسد حسابش را فعال می‌کند. اگر بعداً می‌خواهید از همان کیف پول تتر TRC20 بفرستید، کمی TRX برای کارمزد در آن نگه دارید.

اگر بعد از برداشت تراکنش را می‌خواهید پیگیری کنید، TXID چیست را ببینید.