تتر چیست؟ صفر تا صد USDT، پشتوانه، کاربردها و ریسک‌ها

تتر (Tether) با نماد USDT رمزارزی است که قرار است همیشه یک دلار آمریکا بیرزد. شرکتی به همین اسم می‌گوید در ازای هر توکنی که منتشر می‌کند، دست‌کم یک دلار دارایی کنار گذاشته است. بیشتر این دارایی اوراق خزانه کوتاه‌مدت آمریکاست و بخش کوچک‌تری هم طلا، بیت‌کوین و وام است. به همین دلیل قیمت تتر برخلاف بیت‌کوین بالا و پایین نمی‌رود و تقریباً همیشه نزدیک یک دلار می‌ماند.

به این نوع رمزارز استیبل‌کوین (stablecoin) یا «رمزارز باثبات» می‌گویند و تتر قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین آن‌هاست. تتر روی بلاک‌چین‌های مختلفی مثل ترون، اتریوم، TON و سولانا جابه‌جا می‌شود و برای خیلی از ایرانی‌ها ساده‌ترین راه برای نگه‌داشتن پولی است که ارزشش به دلار گره خورده است.

ولی ثابت بودن قیمت به معنی بی‌خطر بودن نیست. ارزش تتر به اعتماد به یک شرکت خصوصی بستگی دارد، این شرکت می‌تواند موجودی هر آدرسی را از راه دور مسدود کند و ایران هم در شرایط استفاده‌اش جزو کشورهای ممنوع است. در ادامه از صفر توضیح می‌دهیم تتر چطور ساخته می‌شود، پشتوانه‌اش دقیقاً چیست، به چه کاری می‌آید و قبل از خریدنش باید از چه ریسک‌هایی خبر داشته باشید.

تتر در یک نگاه

• نماد: USDT. خود شرکت آن را USD₮ می‌نویسد و هر دو نوشتار یک توکن‌اند.
• ناشر: شرکت Tether که با صرافی بیت‌فینکس (Bitfinex) مالکان مشترکی دارد و از دی ۱۴۰۳ دفتر مرکزی‌اش را به السالوادور برده است.
• هدف قیمتی: یک تتر برابر یک دلار آمریکا.
• اندازه: طبق گزارش سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ تتر، در ۹ تیر ۱۴۰۵ حدود ۱۸۴٫۶ میلیارد دلار تتر در گردش بوده و تتر بیش از ۶۰ درصد بازار استیبل‌کوین‌ها را در دست داشته است. ارزش بازار لحظه‌ای تتر همین حالا ۱۸۴٬۰۷۰٬۸۱۱٬۰۵۴ دلار است.
• پشتوانه: ذخایری که خود شرکت نگه می‌دارد و هر سه ماه یک بار گزارشش را منتشر می‌کند.
• شبکه‌ها: ترون (TRC20)، اتریوم (ERC20)، TON، سولانا و چند شبکه دیگر. تتر هر شبکه فقط روی همان شبکه جابه‌جا می‌شود.
• کنترل متمرکز: شرکت می‌تواند توکن تازه بسازد، توکن را از گردش خارج کند و آدرس‌ها را مسدود کند.
• سود: نگه‌داشتن تتر سودی به شما نمی‌دهد. درآمد اوراقی که پشت تتر است به خود شرکت می‌رسد.

استیبل‌کوین چیست و تتر کجای این دسته است؟

بیشتر رمزارزها، مثل بیت‌کوین و اتر، قیمت شناور دارند و ممکن است در یک روز چند درصد بالا یا پایین بروند. این نوسان برای پرداخت، پس‌انداز کوتاه‌مدت یا حتی حساب‌وکتاب ساده دردسر است. استیبل‌کوین‌ها برای حل همین مشکل ساخته شده‌اند. استیبل‌کوین توکنی روی بلاک‌چین است که ارزشش به یک دارایی ثابت، معمولاً دلار، گره خورده است.

راه‌های مختلفی برای ثابت نگه‌داشتن قیمت امتحان شده است:

تتر از نوع اول است. یعنی برخلاف بیت‌کوین، پشت آن یک شرکت مشخص ایستاده که هم توکن را منتشر می‌کند و هم دارایی‌های پشتوانه را نگه می‌دارد. همین تمرکز هم نقطه قوت تتر است و هم نقطه ضعفش. وقتی در اردیبهشت ۱۴۰۱ استیبل‌کوین الگوریتمی UST به صفر نزدیک شد، تتر هم چند روز زیر فشار رفت، ولی پشتوانه داشت و برگشت. این ماجرا را در بخش ریسک‌ها کامل‌تر گفته‌ایم.

تتر چطور ساخته و نابود می‌شود؟

تتر را کسی استخراج نمی‌کند. فقط خود شرکت می‌تواند توکن تازه بسازد و این کار را با چند کلید خصوصی انجام می‌دهد که باید همزمان امضا کنند. طبق پرسش‌های متداول تتر، توکن‌های تازه اول در خزانه شرکت می‌مانند و تا وقتی به دست مشتری نرسیده‌اند، جزو تتر در گردش حساب نمی‌شوند.

تتر دو بازار جدا از هم دارد و قیمتش را بدون شناختن فرق این دو نمی‌شود فهمید:

بازار اولیه فقط برای مشتری‌های تأییدشده شرکت تتر است؛ معمولاً صرافی‌ها، صندوق‌ها و شرکت‌های بزرگ. مشتری دلار بانکی واریز می‌کند و تتر تحویل می‌گیرد، یا تتر پس می‌دهد و دلار می‌گیرد. به پس دادن تتر و گرفتن دلار بازخرید (redemption) می‌گویند و تتری که پس داده می‌شود از گردش خارج می‌شود. طبق صفحه کارمزدهای تتر، حداقل مبلغ خرید یا بازخرید مستقیم ۱۰۰ هزار دلار است و احراز هویت هم هزینه دارد. ساکنان ایران هم طبق شرایط استفاده تتر اصلاً اجازه استفاده از این مسیر را ندارند.

بازار ثانویه همان جایی است که بقیه مردم تتر می‌خرند و می‌فروشند: صرافی‌ها، معامله‌های فرد به فرد و کیف پول‌ها. اینجا تتر بین خریدار و فروشنده دست‌به‌دست می‌شود و شرکت تتر هیچ نقشی ندارد. شما هم تتر را تقریباً همیشه در همین بازار می‌خرید و می‌فروشید.

چرا قیمت تتر نزدیک یک دلار می‌ماند؟

قیمت تتر در بازار ثانویه آزاد است، ولی بازار اولیه مثل فنری عمل می‌کند که قیمت را به یک دلار برمی‌گرداند. یک مثال فرضی ساده این را روشن می‌کند:

• اگر تتر در بازار به ۰٫۹۸ دلار برسد: یک مشتری تأییدشده یک میلیون تتر را به ۹۸۰ هزار دلار از بازار می‌خرد و به شرکت تتر پس می‌دهد. شرکت به ازای آن یک میلیون دلار پرداخت می‌کند و او ۲۰ هزار دلار، منهای کارمزدها، سود می‌کند. این خریدها قیمت را بالا می‌برد و تتر برگشتی هم از گردش خارج می‌شود.
• اگر تتر به ۱٫۰۲ دلار برسد: همان مشتری یک میلیون دلار به شرکت تتر می‌دهد، یک میلیون تتر تازه می‌گیرد و آن را ۱٫۰۲ میلیون دلار در بازار می‌فروشد. این فروش قیمت را پایین می‌آورد.

این سازوکار فقط وقتی کار می‌کند که مردم مطمئن باشند شرکت واقعاً یک دلار پس می‌دهد. اگر این اعتماد بلرزد، فنر شل می‌شود و قیمت ممکن است مدتی زیر یک دلار بماند. قیمت جهانی تتر همین حالا ۱ دلار است.

یک نکته مهم برای خواننده ایرانی: آنچه گفتیم درباره قیمت تتر به دلار است. قیمت تتر به تومان را عرضه و تقاضای بازار داخلی تعیین می‌کند و تقریباً همراه دلار بازار آزاد بالا و پایین می‌رود. این را در قیمت تتر در ایران چطور تعیین می‌شود؟ و چرا قیمت تتر با دلار فرق دارد؟ مفصل توضیح داده‌ایم.

پشتوانه تتر دقیقاً چیست؟

تتر می‌گوید هر توکنش صددرصد پشتوانه دارد، ولی این پشتوانه فقط اسکناس دلار نیست. خود شرکت در پرسش‌های متداولش نوشته ذخایرش شامل پول نقد، شبه‌نقد، دارایی‌های دیگر و وام‌هایی است که به دیگران داده، و بیت‌کوین و طلا را هم برای مقابله با تورم نگه می‌دارد.

تتر هر سه ماه یک بار گزارشی از دارایی‌ها و بدهی‌هایش منتشر می‌کند. آخرین گزارشی که تا امروز منتشر شده، وضعیت ۹ تیر ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد. طبق اطلاعیه خود تتر درباره این گزارش، کل دارایی‌ها حدود ۱۸۷٫۸ میلیارد دلار و بدهی‌ها حدود ۱۸۳٫۶ میلیارد دلار بوده است. تقریباً همه این بدهی، تترهایی است که در دست مردم است. پس دارایی‌ها حدود ۴٫۱ میلیارد دلار بیشتر از بدهی‌ها بوده است. تتر به این مبلغ «مازاد ذخایر» می‌گوید. در گزارش سه ماه قبل این رقم حدود ۸٫۲ میلیارد دلار بود و نصف شدنش در فصلی رخ داد که طلا و بیت‌کوین نوسان شدیدی داشتند.

ترکیب این دارایی‌ها، طبق گزارش‌هایی که فورک‌لاگ و کوین‌دسک از همین گزارش منتشر کردند، تقریباً این‌طور بوده است:

این ارقام وضعیت روز ۹ تیر ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد، نه امروز را. ارزش طلا و بیت‌کوین از آن روز تغییر کرده و گزارش بعدی ممکن است ترکیب دیگری نشان دهد. درصدها را ما از روی ارقام گزارش حساب کرده‌ایم و جمعشان به‌خاطر دارایی‌های کوچک‌تر به صد نمی‌رسد.

این مازاد تا کجا جلوی ضرر را می‌گیرد؟ یک حساب سرانگشتی

طلا و بیت‌کوین روی هم حدود ۲۴٫۶ میلیارد دلار از ذخایر بوده‌اند و مازاد ذخایر فقط حدود ۴٫۱ میلیارد دلار بوده است. یعنی اگر ارزش این دو دارایی با هم حدود ۱۷ درصد پایین بیاید و بقیه دارایی‌ها ثابت بمانند، مازاد ذخایر تقریباً تمام می‌شود. ریزش ۱۷ درصدی برای بیت‌کوین در چند هفته اتفاق عجیبی نیست، و طلا هم بی‌نوسان نیست.

این حساب نمی‌گوید تتر ورشکست می‌شود. بیشتر ذخایر در اوراق دولت آمریکاست که از امن‌ترین دارایی‌های دنیا حساب می‌شوند، شرکت هر فصل سود هم می‌کند و ترکیب ذخایرش ثابت نیست. فقط نشان می‌دهد ادعای «صددرصد پشتوانه» به قیمت دارایی‌هایی هم بستگی دارد که خودشان نوسان دارند. برای همین بهتر است گزارش‌های فصلی تتر را دنبال کنید، نه فقط تیتر «یک تتر برابر یک دلار» را.

گواهی ذخایر با حسابرسی کامل فرق دارد

سال‌ها انتقاد اصلی به تتر این بود که فقط گواهی ذخایر (attestation) منتشر می‌کند. در این گزارش‌ها که مؤسسه BDO تهیه می‌کند، حسابرس تأیید می‌کند ذخایر در یک روز مشخص چقدر بوده است. حسابرسی کامل (audit) کار بزرگ‌تری است و حساب‌ها، کنترل‌های داخلی و تراکنش‌های یک سال مالی را بررسی می‌کند.

این وضعیت در مرداد ۱۴۰۵ عوض شد. تتر اعلام کرد که KPMG آمریکا، یکی از چهار مؤسسه بزرگ حسابرسی دنیا، صورت‌های مالی سال ۲۰۲۵ میلادی شرکت را حسابرسی کرده و نظر مقبول (بدون شرط) داده است. طبق همین اطلاعیه، در پایان آن سال دارایی‌های ذخیره حدود ۶٫۸ میلیارد دلار از بدهی‌ها بیشتر بوده است. این قدم مهمی است، ولی حسابرسی وضعیت یک دوره گذشته را تأیید می‌کند و تضمینی برای امروز یا آینده نیست.

نظر مؤسسه‌های رتبه‌بندی

مؤسسه رتبه‌بندی S&P Global در ۵ آذر ۱۴۰۴ ارزیابی‌اش از توانایی تتر در حفظ قیمت یک دلار را از «محدود» به «ضعیف» پایین آورد. طبق گزارش دیکریپت، S&P دلیل این تصمیم را سهم بیت‌کوین در ذخایر، اطلاعات کم درباره امانت‌دارها و طرف‌های معامله تتر، نبود چارچوب نظارتی محکم و جدا نبودن دارایی‌ها از اموال شرکت در صورت ورشکستگی ناشر دانسته است. تتر با این ارزیابی به‌شدت مخالفت کرد. این ارزیابی پیش از اعلام نتیجه حسابرسی KPMG بود.

تاریخچه کوتاه و پرونده‌های حقوقی تتر

تتر سال ۲۰۱۴ راه افتاد. پروژه‌ای که بعداً تتر شد، اول با اسم ریل‌کوین (Realcoin) معرفی شد و اولین توکن‌هایش ۱۴ مهر ۱۳۹۳ روی شبکه بیت‌کوین) و با لایه‌ای به اسم Omni صادر شدند. از زمستان همان سال تتر در صرافی بیت‌فینکس قابل معامله شد.

در سال‌های بعد تتر به ارز اصلی معاملات در صرافی‌ها تبدیل شد. معامله‌گرها به جای اینکه هر بار پولشان را به دلار بانکی برگردانند، به تتر می‌رفتند. نسخه اتریومی (ERC20) و بعد نسخه ترونی (TRC20) هم آمد و TRC20 به خاطر کارمزد پایین، رایج‌ترین مسیر انتقال تتر برای کاربران ایرانی شد.

بی‌اعتمادی به تتر از همین دوره می‌آید. دو پرونده رسمی مهم را باید بشناسید:

• دادستانی نیویورک، ۵ اسفند ۱۳۹۹: طبق اطلاعیه دادستان کل نیویورک، ادعای تتر درباره پشتوانه کامل دلاری در همه زمان‌ها درست نبوده و تتر در دوره‌هایی ذخیره یک‌به‌یک نداشته است. همچنین بیت‌فینکس زیان حدود ۸۵۰ میلیون دلاری خود نزد یک واسطه پرداخت را پنهان کرده بود و تتر صدها میلیون دلار از حساب‌هایش را به بیت‌فینکس منتقل کرده بود. دو شرکت بدون پذیرش تخلف ۱۸٫۵ میلیون دلار پرداختند، فعالیت با ساکنان نیویورک برایشان ممنوع شد و متعهد شدند ترکیب دارایی‌های پشتوانه را به تفکیک منتشر کنند.
• کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC)، ۲۳ مهر ۱۴۰۰: طبق حکم این نهاد، تتر در یک دوره ۲۶ ماهه بین ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ فقط در ۲۷٫۶ درصد روزها ذخیره دلاری کافی برای همه توکن‌های در گردش داشته است. تتر در توافق با CFTC پرداخت ۴۱ میلیون دلار جریمه را پذیرفت.

این پرونده‌ها مربوط به چند سال پیش‌اند و از آن به بعد گزارش‌دهی تتر خیلی بیشتر شده است. ولی یادآوری می‌کنند که پشتوانه تتر به گزارش‌های خود شرکت و حسابرسانش بستگی دارد، نه به ضمانت یک بانک مرکزی یا بیمه سپرده.

تتر روی چه شبکه‌هایی کار می‌کند؟

تتر یک توکن است، نه یک بلاک‌چین مستقل. شرکت تتر روی هر شبکه یک قرارداد هوشمند جداگانه دارد و آدرس رسمی هر کدام را در فهرست شبکه‌های پشتیبانی‌شده اعلام کرده است. رایج‌ترین‌ها برای کاربر ایرانی این‌ها هستند:

• TRC20 روی ترون: رایج‌ترین شبکه برای انتقال تتر در صرافی‌های ایرانی است و کارمزدش با TRX یا منابع شبکه ترون پرداخت می‌شود.
• ERC20 روی اتریوم: قدیمی‌ترین نسخه‌ای است که هنوز پرکاربرد است و در سرویس‌های بین‌المللی و دیفای (امور مالی غیرمتمرکز) رواج دارد. کارمزدش به اتر پرداخت می‌شود و معمولاً گران‌تر است.
• TON: تتری که در تلگرام و کیف پول‌های TON می‌بینید روی این شبکه است. درباره‌اش در تتر روی شبکه TON نوشته‌ایم.
• سولانا، پالیگان، آربیتروم و چند شبکه دیگر: هر کدام نسخه خودشان را دارند. در بعضی شبکه‌ها نسخه‌ای به اسم USDT0 رایج است که طبق سایت خودش یک‌به‌یک با تتر روی اتریوم پشتیبانی می‌شود.

مهم‌ترین قانون این است که مبدأ و مقصد باید روی یک شبکه باشند. تتر TRC20 را نمی‌شود به آدرس ERC20 فرستاد، حتی اگر اسم هر دو «تتر» باشد. اگر این را رعایت نکنید، ممکن است پول برنگردد. جزئیات این موضوع را در چند راهنمای جدا آورده‌ایم:

• فرق تتر TRC20 و ERC20
• بهترین شبکه برای انتقال تتر و کارمزد انتقال تتر در هر شبکه
• اگر شبکه انتقال تتر را اشتباه انتخاب کنیم چه می‌شود؟

شبکه‌ها همیشگی هم نیستند. تتر از ۱۰ شهریور ۱۴۰۴ پشتیبانی USDT را روی پنج شبکه قدیمی، یعنی Omni، Bitcoin Cash SLP، Kusama، EOS و Algorand، متوقف کرد و توکن‌های باقی‌مانده روی آن‌ها را مسدود کرد (اطلاعیه تتر). اگر کسی هنوز تتری روی این شبکه‌ها به شما پیشنهاد می‌دهد، با احتیاط برخورد کنید.

یک دام رایج دیگر هم هست: هر کسی می‌تواند توکنی با اسم و نماد USDT بسازد. تتر واقعی را از روی آدرس قرارداد می‌شناسند، نه از روی اسم. روش تشخیص را در تتر فیک چیست؟ گفته‌ایم.

تتر به چه کاری می‌آید؟

حفظ ارزش در برابر تورم تومان

برای خیلی از ایرانی‌ها مهم‌ترین کاربرد تتر همین است. پول را به چیزی تبدیل می‌کنند که ارزشش به دلار بسته است، بی‌آنکه اسکناس بخرند و جایی نگهش دارند. تتر را می‌شود با هر مبلغی خرید، در چند دقیقه دوباره به تومان تبدیل کرد و جابه‌جا کرد.

البته دو چیز را نباید فراموش کرد. اول اینکه تتر شما را از تورم تومان محافظت می‌کند، نه از تورم دلار؛ قدرت خرید یک دلار هم با گذشت زمان کم می‌شود. دوم اینکه سود تومانی خرید تتر فقط از بالا رفتن قیمت دلار در ایران می‌آید و هیچ تضمینی ندارد. مقایسه دقیق‌تر را در تتر بهتر است یا دلار؟ و تتر بهتر است یا طلا؟ آورده‌ایم.

واسطه خرید و فروش رمزارزهای دیگر

در بیشتر صرافی‌های دنیا قیمت بیت‌کوین، اتر و بقیه رمزارزها به تتر اعلام می‌شود. اگر بخواهید از یک رمزارز بیرون بیایید ولی هنوز نخواهید به تومان برگردید، تتر جای مناسبی برای نگه‌داشتن موقت پول است. وقتی بازار ریزش دارد، خیلی‌ها همین کار را می‌کنند.

پرداخت و انتقال پول به خارج

تتر روی بلاک‌چین ظرف چند دقیقه به هر جای دنیا می‌رسد، ساعت کاری و تعطیلی بانک نمی‌شناسد و حساب بانکی خارجی هم نمی‌خواهد. برای پرداخت به فریلنسر خارجی، دریافت درآمد یا فرستادن پول برای خانواده، خیلی‌ها از تتر استفاده می‌کنند. شرایط و محدودیت‌هایش را در راهنمای پرداخت بین‌المللی با تتر نوشته‌ایم.

خرید سرویس‌ها و گیفت‌کارت

با تتر می‌شود گیفت‌کارت، اشتراک سرویس‌های خارجی و هوش مصنوعی و چیزهای دیگر خرید. فهرست کاربردهای واقعی را در با تتر چه چیزهایی می‌توان خرید؟ آورده‌ایم.

چیزی که تتر به شما نمی‌دهد: سود

نگه‌داشتن تتر به‌خودی‌خود سودی ندارد. سود اوراق خزانه‌ای که پشتوانه تتر است به خود شرکت می‌رسد و تتر سود عملیاتی خالصش را فقط در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ حدود ۱٫۵ میلیارد دلار اعلام کرده است. اگر سرویسی برای نگه‌داشتن تتر سود پیشنهاد می‌دهد، آن سود از فعالیت همان سرویس است و ریسک خودش را دارد.

ریسک‌های تتر

هیچ‌کدام از این ریسک‌ها دلیل نمی‌شود که از تتر دوری کنید. ولی باید بدانید پولتان را به چه چیزی سپرده‌اید و کدام ریسک دست شماست و کدام نیست.

۱. ریسک ناشر و پشتوانه

ارزش تتر در نهایت به این بستگی دارد که شرکت تتر واقعاً دارایی کافی داشته باشد و بتواند آن را به‌موقع نقد کند. سابقه پرونده‌های نیویورک و CFTC، سهم دارایی‌های پرنوسان مثل بیت‌کوین و طلا، مازاد ذخایر کم و ارزیابی «ضعیف» S&P، همه به همین ریسک برمی‌گردند. از طرف دیگر، تتر تا امروز بحران‌های بزرگی را پشت سر گذاشته، بیشتر ذخایرش در اوراق دولت آمریکاست و حالا صورت‌های مالی حسابرسی‌شده هم دارد.

۲. جدا شدن موقت از یک دلار

قیمت تتر چند بار برای مدت کوتاهی از یک دلار فاصله گرفته است. در ۲۳ مهر ۱۳۹۷ نگرانی درباره اعتبار تتر و بیت‌فینکس قیمتش را برای مدت کوتاهی تا حدود ۰٫۸۸ دلار پایین آورد). در ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۱ و بعد از فروپاشی UST، تتر تا حدود ۰٫۹۵ دلار هم افت کرد. طبق گزارش فورچون، تتر در کمتر از دو هفته حدود ۱۰ میلیارد دلار بازخرید را پرداخت کرد و قیمت دوباره به یک دلار برگشت.

درس این ماجراها این است که در روزهای وحشت، کسی که مجبور است همان لحظه بفروشد ممکن است ضرر کند، حتی اگر تتر بعداً به یک دلار برگردد.

۳. مسدود شدن آدرس؛ مهم‌ترین ریسک برای کاربر ایرانی

برخلاف بیت‌کوین، شرکت تتر می‌تواند تتر هر آدرسی را از راه دور قفل کند. حتی اگر کلید خصوصی کیف پول دست خودتان باشد، تتر قفل‌شده نه منتقل می‌شود و نه فروخته می‌شود. چند واقعیت را کنار هم بگذارید:

• در شرایط استفاده تتر، ایران جزو «حوزه‌های ممنوع» است و ساکنانش از خدمات مستقیم شرکت محروم‌اند. همان متن به تتر اجازه می‌دهد در موارد استفاده ممنوع، توکن‌ها را مسدود کند.
• تتر از ۱۸ آذر ۱۴۰۲ اعلام کرده است که آدرس‌های مرتبط با فهرست تحریم وزارت خزانه‌داری آمریکا (SDN) را داوطلبانه مسدود می‌کند.
• وزارت خزانه‌داری آمریکا در ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ چهار صرافی ایرانی را تحریم کرد.
• طبق اطلاعیه ۶ مهر ۱۴۰۵ تتر، فقط در سال ۲۰۲۶ حدود ۵۵۰ میلیون دلار تتر مرتبط با ایران مسدود شده است. بیش از ۳۴۴ میلیون دلار آن در بهار ۱۴۰۵ روی دو آدرس بود که آمریکا آن‌ها را به بانک مرکزی ایران نسبت داد. بیش از ۱۳۰ میلیون دلار هم در تابستان روی چهار آدرس ترون مسدود شد. تتر می‌گوید در کل بیش از ۵ میلیارد دلار دارایی را در همکاری با نهادهای قضایی و انتظامی مسدود کرده است.

این مسدودی‌ها تا امروز بیشتر سراغ آدرس‌هایی رفته‌اند که نهادهای آمریکایی شناسایی کرده‌اند، نه کیف پول کاربران عادی. با این حال، اگر تتر شما روی آدرس صرافی یا سرویسی باشد که تحریم شود، یا مستقیم از چنین آدرسی به شما برسد، ریسک بیشتری دارد. چند عادت ساده ریسک را کمتر می‌کند: از مبدأهای ناشناس تتر نگیرید، همه دارایی‌تان را یک جا نگه ندارید، بعد از هر خبر مهم تحریمی اطلاعیه‌های صرافی‌تان را بخوانید و برای انتخاب صرافی نکات خرید تتر بعد از تحریم‌ها را ببینید.

بعضی‌ها برای فرار از این ریسک به تتر شبکه BEP20 روی بایننس اسمارت چین پناه می‌برند. ولی تتر در همان شرایط استفاده می‌گوید نسخه‌های پل‌شده «تتر» حساب نمی‌شوند. این کار ریسک را حذف نمی‌کند؛ فقط آن را از یک شرکت به شرکت دیگری منتقل می‌کند.

۴. ریسک قانون‌گذاری

دولت‌ها حالا برای استیبل‌کوین‌ها قانون می‌نویسند و USDT همه‌جا مجوز ندارد:

• اروپا: طبق قانون MiCA، سازمان بازارهای مالی اروپا (ESMA) خواست که ارائه‌دهندگان خدمات رمزارز تا ۱۱ فروردین ۱۴۰۴ خدماتشان را برای استیبل‌کوین‌های بدون مجوز متوقف کنند. USDT این مجوز را ندارد و صرافی‌های فعال در اروپا ناچار شدند آن را برای کاربران اروپایی محدود کنند. مثلاً بایننس اعلام کرد که تا همان تاریخ جفت‌معامله‌های USDT را برای کاربران منطقه اقتصادی اروپا حذف می‌کند.
• آمریکا: بعد از تصویب قانون استیبل‌کوین آمریکا (GENIUS Act) در تیر ۱۴۰۴، تتر در ۷ بهمن ۱۴۰۴ توکن جداگانه‌ای به اسم USAT را برای بازار آمریکا عرضه کرد. ناشر USAT بانک آمریکایی Anchorage Digital است. خود تتر در اطلاعیه عرضه USAT نوشته USDT همچنان در سطح جهانی کار می‌کند و در مسیر تطبیق با این قانون است. USAT و USDT دو توکن جدا با ذخایر جدا هستند.

این قوانین فعلاً اثر مستقیمی بر کاربر ایرانی ندارند. ولی اگر روزی صرافی یا سرویسی که استفاده می‌کنید مشمول یکی از این قوانین شود، ممکن است پشتیبانی‌اش از تتر عوض شود.

۵. ریسک‌هایی که دست خود شماست

بیشتر پولی که کاربران عادی از دست می‌دهند، ربطی به خود تتر ندارد و نتیجه اشتباه خود کاربر یا کلاهبرداری است:

• شبکه اشتباه یا آدرس اشتباه در انتقال.
• تتر جعلی و تتر فلش: توکن‌هایی با اسم USDT که ارزشی ندارند.
• [مسموم‌سازی آدرس](https://swapwallet.app/blog/address-poisoning): کلاهبردار آدرسی شبیه آدرس شما به تاریخچه کیف پولتان می‌فرستد تا موقع کپی کردن اشتباه کنید.
• نگهداری بی‌دقت: گم کردن عبارت بازیابی کیف پول شخصی، یا نگه‌داشتن پول در سرویسی که به آن اعتماد ندارید.

خلاصه ریسک‌ها در یک جدول

تتر یا USDC؟

USDC یکی دیگر از استیبل‌کوین‌های بزرگ دلاری است که شرکت آمریکایی Circle منتشر می‌کند. هر دو قرار است یک دلار بیرزند، ولی چند فرق مهم دارند:

برای کاربر ایرانی، USDC امنیت بیشتری در برابر مسدودی ندارد؛ Circle هم شرکت آمریکایی است و تابع همان قوانین تحریم است. مزیت اصلی تتر در ایران نقدشوندگی است: تقریباً همه صرافی‌ها و فروشنده‌ها آن را می‌پذیرند.

آیا تتر برای شما مناسب است؟

قبل از خرید، این چند سؤال را از خودتان بپرسید:

1. پول را برای چه کاری می‌خواهید؟ برای پس‌انداز کوتاه‌مدت و میان‌مدت دلاری، پرداخت خارجی یا معامله رمزارز، تتر ابزار مناسبی است. برای پولی که باید در هر شرایطی از دسترس دیگران دور بماند، تتر بهترین انتخاب نیست.
2. چه سهمی از دارایی‌تان را می‌خواهید تتر کنید؟ بهتر است همه پس‌انداز را در یک دارایی یا یک ناشر نگه ندارید.
3. کجا نگهش می‌دارید؟ در صرافی، کلید دست صرافی است و در کیف پول شخصی، مسئولیت کامل با خود شماست. فرقشان را در کیف پول ارز دیجیتال چیست؟ و ویژگی‌های یک کیف پول تتر خوب گفته‌ایم.
4. روی کدام شبکه کار می‌کنید؟ شبکه را مقصد تعیین می‌کند، نه شما. همیشه پیش از ارسال بپرسید مقصد کدام شبکه را می‌پذیرد.
5. تتر را از کجا می‌خرید؟ از جایی بخرید که سابقه روشن دارد و ریسک تحریمش کمتر است.

خرید و نگهداری تتر در سواپ‌ولت

در سواپ‌ولت می‌توانید با تومان تتر بخرید، آن را به رمزارزهای دیگر تبدیل کنید یا به کیف پول و صرافی دیگری بفرستید. برای خرید با تومان باید احراز هویت کرده باشید. قدم‌به‌قدم خرید را در آموزش خرید تتر در سواپ‌ولت آورده‌ایم.

موجودی تتر شما در سواپ‌ولت به شبکه خاصی بسته نیست. شبکه را فقط وقتی انتخاب می‌کنید که بخواهید تتر را به یک آدرس بیرونی برداشت کنید. انتقال به کاربر دیگر سواپ‌ولت هم داخلی انجام می‌شود و روی بلاک‌چین نمی‌رود؛ فرق این دو را در انتقال داخلی در برابر انتقال بلاکچینی توضیح داده‌ایم. کارمزد خرید، تبدیل و برداشت را همیشه در صفحه کارمزدها ببینید، چون عددشان ثابت نیست. اولین انتقال به بیرون را هم با مبلغ کم امتحان کنید.