خرید از علیاکسپرس در ایران؛ پرداخت، ارسال، گمرک و واسطه‌ها
علیاکسپرس مستقیم به ایران ارسال ندارد و کارت بانکی ایرانی هم در آن کار نمی‌کند، پس خرید از آن همیشه از راه یک واسطه است. سه راه خرید، قاعدهٔ گمرک بستهٔ پستی، هزینهٔ تمام‌شده و نشانههای کلاهبرداری را اینجا توضیح داده‌ایم.
فهرست مطالب۸ بخش
- علیاکسپرس به ایران ارسال دارد؟
- چرا با کارت ایرانی نمیشود از علیاکسپرس خرید کرد؟
- سه راه خرید از علیاکسپرس از ایران
- ۱. فروشگاه‌های واسطهٔ خرید
- ۲. فورواردر در کشور دیگر
- ۳. دوست یا خویشاوند در خارج
- کدام راه برای شما مناسب است؟
- گمرک بستهٔ پستی: تا چه مبلغی معاف است؟
- هزینهٔ تمام‌شده؛ یک مثال فرضی
- سفارش علیاکسپرس چقدر طول می‌کشد تا به ایران برسد؟
- حمایت از خریدار علیاکسپرس وقتی بسته اول به انبار می‌رسد
- کلاهبرداری در خرید از علیاکسپرس را چطور بشناسیم؟
- قبل از پرداخت به واسطه، این‌ها را چک کنید
علیاکسپرس (AliExpress) مستقیم به ایران ارسال ندارد و کارت بانکی ایرانی هم در صفحهٔ پرداختش کار نمی‌کند؛ پس خرید از علیاکسپرس از ایران همیشه یک واسطه لازم دارد. این واسطه یا فروشگاهی ایرانی است که به‌جای شما سفارش می‌دهد، یا یک فورواردر (شرکتی که بسته را در کشور دیگری تحویل می‌گیرد و برایتان می‌فرستد)، یا دوست و آشنایی که خارج از ایران زندگی میکند. در هر سه حالت، بسته مثل هر مرسولهٔ خارجی دیگری از گمرک ایران رد میشود.
فرق این سه راه را سه سؤال روشن میکند: چه کسی به علیاکسپرس پول می‌دهد، بسته اول کجا تحویل میشود و اگر کالا خراب رسید یا اصلاً نرسید، چه کسی پیگیری میکند. پایین‌تر هر راه را جدا توضیح داده‌ایم و جواب‌ها را در یک جدول کنار هم گذاشته‌ایم.
علیاکسپرس به ایران ارسال دارد؟
نه. پنجرهٔ انتخاب کشور مقصد در علیاکسپرس (Ship to) ۲۵۱ کشور و منطقه دارد و ایران یکی از آن‌ها نیست. ما ۶ آبان ۱۴۰۵ این فهرست را باز کردیم و «Ir» را تایپ کردیم؛ همان‌طور که در تصویر زیر پیداست، فقط عراق و ایرلند آمد.
ترکیه، امارات، عمان و ارمنستان در همین فهرست هستند. یعنی میشود بسته را به آدرسی در یکی از کشورهای نزدیک فرستاد و از آنجا به ایران آورد، و کار فورواردرها و واسطه‌ها هم همین است. اگر جایی خواندید که علیاکسپرس «مستقیم به ایران می‌فرستد»، حتی در متن معرفی صفحهٔ اول خود علیاکسپرس، ملاک همین فهرست مقصدهای صفحهٔ سفارش است، نه متن تبلیغاتی.
شرایط استفادهٔ علیاکسپرس هم می‌گوید خدماتش در هر کشور فرق میکند و می‌تواند دسترسی کاربران را محدود کند. از هر کاربر هم میخواهد قوانین کشور محل زندگی‌اش را رعایت کند و خودش مشمول محدودیت‌های اقتصادی بین‌المللی نباشد. حرف این شرایط برای شما ساده است: حساب، کارت و آدرسی که سفارش با آن ثبت میشود باید واقعاً مال خود سفارش‌دهنده باشد. حساب قرضی، آدرس ساختگی یا جا زدن خودتان بهعنوان ساکن کشوری دیگر، همان کارهایی است که حساب را می‌بندد و پول را گیر می‌اندازد.
چرا با کارت ایرانی نمیشود از علیاکسپرس خرید کرد؟
علیاکسپرس پول را با کارت‌های بانکی بین‌المللی می‌گیرد، به‌علاوهٔ روش‌هایی که در کشور خریدار رایج است. کارت‌های بانکی ایران روی شبکهٔ شتاب کار می‌کنند و فقط برای خرید داخل کشورند، برای همین در صفحهٔ پرداخت علیاکسپرس کار نمی‌کنند. پس پول را همیشه کسی به علیاکسپرس می‌دهد که کارت خارجی دارد: واسطه، فورواردر یا آشنای شما.
پی‌پال هم گرهی باز نمی‌کند، چون ایران جزو کشورهایی نیست که پی‌پال در آن‌ها کار میکند.
کاری که از دست شما برمی‌آید، رساندن پول به همان کسی است که سفارش را ثبت میکند. اگر واسطه یا فورواردر تتر هم قبول میکند، یا آشنایی در خارج با کارت خودش برایتان خرید میکند، می‌توانید مبلغ را با تتر به کیف پول او بفرستید. قبل از ارسال، شبکه و آدرس را با گیرنده قطعی کنید؛ تراکنش تتر برگشت ندارد و اگر روی شبکهٔ اشتباه بفرستید، پس گرفتن پول دردسر دارد. قدم‌های کامل این کار در پرداخت بین‌المللی با تتر آمده و برای انتخاب شبکه، مقایسهٔ شبکه‌های انتقال تتر را ببینید.
خود تتر را می‌توانید با تومان از صفحهٔ خرید تتر در سواپ‌ولت بخرید. واریز و برداشت تومان احراز هویت سطح متوسط میخواهد و کارمزد برداشت هر شبکه در صفحهٔ کارمزدها آمده است.
سه راه خرید از علیاکسپرس از ایران
این سه راه مخصوص علیاکسپرس نیست و برای فروشگاه‌هایی مثل ترندیول هم به همین شکل کار میکند. هر کدام به درد یک جور خرید می‌خورد.
۱. فروشگاه‌های واسطهٔ خرید
برای بیشتر آدم‌ها ساده‌ترین راه همین است. لینک کالا را برای فروشگاه می‌فرستید، فروشگاه قیمت نهایی را به تومان می‌گوید، پول را می‌دهید و او سفارش را از حساب خودش ثبت میکند. بسته معمولاً اول به انبار خود واسطه در کشور دیگری می‌رسد و بعد همراه بسته‌های دیگر به ایران میآید و ترخیص میشود.
در این مسیر شما مشتری واسطه‌اید، نه مشتری علیاکسپرس. حساب علیاکسپرس، گفت‌وگو با فروشنده و درخواست بازپرداخت، همه دست واسطه است. پس قبل از پرداخت بپرسید اگر کالا خراب رسید یا نرسید، دقیقاً چه میکند و پول را چطور برمی‌گرداند.
۲. فورواردر در کشور دیگر
فورواردر آدرس انبارش را، مثلاً در ترکیه یا امارات، به شما می‌دهد. سفارش به این آدرس ثبت میشود و فورواردر بسته را تحویل می‌گیرد و با پست یا باربری به ایران می‌فرستد. شما کارت خارجی ندارید، پس یا خود فورواردر خدمت «خرید به‌جای شما» دارد، یا کسی که حساب و کارت خودش را دارد سفارش را ثبت میکند.
کار فورواردر تحویل گرفتن بسته، بسته‌بندی دوباره و فرستادنش طبق قوانین کشور خودش است. بیشتر فورواردرها فهرستی از کالاهایی دارند که نمی‌فرستند، مثل باتری یا مایعات. این فهرست را قبل از خرید بخوانید، نه وقتی بسته در انبار مانده است. این راه بیشتر وقتی می‌صرفد که از چند فروشگاه خرید کرده‌اید و می‌خواهید همه را یکجا بفرستید.
۳. دوست یا خویشاوند در خارج
اگر کسی را در یکی از کشورهای فهرست علیاکسپرس دارید، می‌تواند کالا را با حساب و کارت خودش به آدرس خودش سفارش بدهد و بعد با پست برایتان بفرستد یا موقع آمدن با خودش بیاورد. اینجا خرید واقعاً مال اوست. مرجوعی و اختلاف با فروشنده از حساب او پیگیری میشود و فرستادن بسته به ایران هم تابع قوانین کشور او و شرکت پستی است که انتخاب میکند. پولش را هم می‌توانید با تتر یا هر راهی که با هم توافق کرده‌اید به او برگردانید.
کدام راه برای شما مناسب است؟
واسطهٔ خرید | فورواردر | آشنا در خارج | |
|---|---|---|---|
سفارش با حساب چه کسی ثبت میشود | واسطه | فورواردر یا هر کسی که حساب و کارت خودش را دارد | آشنای شما |
بسته اول کجا تحویل میشود | انبار واسطه | انبار فورواردر | آدرس آشنا |
پیگیری کالای خراب یا نرسیده | واسطه | کسی که سفارش را ثبت کرده | آشنای شما |
شما به چه کسی پول می‌دهید | واسطه | فورواردر | آشنا |
مناسب برای | خرید اول، یکی دو کالای معمولی | چند خرید که یکجا فرستاده میشود | وقتی آشنای قابل‌اعتماد و حوصله‌دار دارید |
گمرک بستهٔ پستی: تا چه مبلغی معاف است؟
هر بسته‌ای که از خارج برسد از گمرک رد میشود. راهنماهای ترخیص پستی برای مرسولهٔ شخصی به مادهٔ ۳۹ آیین‌نامهٔ اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات استناد می‌کنند. به گفتهٔ این راهنماها، کالایی که جنبهٔ تجاری نداشته باشد و ورودش ممنوع نباشد، تا ارزش ۵۰ دلار به اسم هر نفر بدون حقوق گمرکی، سود بازرگانی و کارت بازرگانی ترخیص میشود. اگر ارزش کالا از ۵۰ دلار بیشتر باشد ولی هنوز مصرف شخصی حساب شود، با پرداخت حقوق و عوارض ترخیص میشود.
این قاعده را نتوانستیم با متن رسمی آیین‌نامه تطبیق بدهیم، چون سایت گمرک ایران موقع نوشتن این مطلب برای ما باز نشد. سقف‌ها ممکن است با مصوبه‌های تازه عوض شوند، پس پیش از یک خرید گران، رقم روز را از گمرک یا واسطه بپرسید.
شرط اصلی، تجاری نبودن کالاست. اگر مثلاً ده قاب گوشی یک‌شکل سفارش بدهید، گمرک می‌تواند بسته را تجاری حساب کند و آن‌وقت ترخیصش کارت بازرگانی و مجوزهای خودش را میخواهد. همین راهنماها از این ماده نقل می‌کنند که اگر ورود کالایی از راه پست به یک جریان تجاری تبدیل شود، وزارتخانهٔ مسئول می‌تواند جلوی ترخیصش را بگیرد. پس چند بستهٔ پشت‌سرهم از یک کالا به یک اسم ممکن است گیر کند.
اگر با واسطه خرید می‌کنید، ترخیص هم کار اوست. فقط بپرسید قیمتی که گفته هزینهٔ گمرک و ترخیص را هم دارد یا جدا حساب میشود.
هزینهٔ تمام‌شده؛ یک مثال فرضی
قیمتی که در علیاکسپرس می‌بینید فقط بخشی از هزینه است. فرض کنید یک هدفون ۳۰ دلاری را از راه فورواردر می‌خرید (همهٔ اعداد این مثال فرضی است):
- قیمت کالا در علیاکسپرس: ۳۰ دلار
- ارسال از فروشنده تا انبار فورواردر: ۴ دلار
- کارمزد فورواردر: ۶ دلار
- ارسال از انبار تا ایران: ۱۲ دلار
- جمع: ۵۲ دلار
یعنی ۲۲ دلار هزینهٔ جانبی، نزدیک به سه‌چهارم قیمت خود کالا. ارزش این هدفون ۳۰ دلار است و زیر سقف ۵۰ دلار می‌ماند. ولی اگر دو تا بخرید، ارزش کالا به ۶۰ دلار می‌رسد و حقوق ورودی هم به هزینه‌ها اضافه میشود.
پس برای کالای ارزان، همین هزینه‌های ثابت می‌تواند کل خرید را بی‌صرفه کند. هزینهٔ ارسال بین‌المللی هم معمولاً به وزن و حجم بسته بستگی دارد و کالای سبک و کوچک بیشتر می‌صرفد. واسطه‌ها اغلب همهٔ این‌ها را در یک عدد تومانی می‌گویند. ریز قیمت را بخواهید تا ببینید دلار را به چه نرخی حساب کرده‌اند، و قیمت تمام‌شده را با نمونهٔ داخلی همان کالا مقایسه کنید.
سفارش علیاکسپرس چقدر طول می‌کشد تا به ایران برسد؟
علیاکسپرس برای هر سفارش یک بازهٔ تحویل تضمینی در صفحهٔ جزئیات سفارش نشان می‌دهد. این تاریخ فقط تا آدرسی است که سفارش به آن ثبت شده، یعنی تا انبار واسطه یا فورواردر یا خانهٔ آشنایتان.
بعد از آن، بسته سه مرحلهٔ دیگر در پیش دارد. اول در انبار آماده میشود و گاهی منتظر می‌ماند تا با بسته‌های دیگر یکجا برود. بعد به ایران فرستاده میشود و آخر سر از گمرک ترخیص میشود. برای همین به تاریخ صفحهٔ علیاکسپرس دل نبندید و زمان واقعی را مکتوب از واسطه یا فورواردر بپرسید.
حمایت از خریدار علیاکسپرس وقتی بسته اول به انبار می‌رسد
برنامهٔ حمایت از خریدار علیاکسپرس (Buyer Protection) دو حالت را پوشش می‌دهد. یکی وقتی است که کالا در بازهٔ تحویل تضمینیِ صفحهٔ سفارش نرسد یا در راه گم شود. دیگری وقتی است که کالا با توضیحات و عکس‌ها جور نباشد یا خراب و ناقص برسد؛ برای این حالت از روز تحویل ۱۵ روز فرصت دارید.
حواستان باشد «تحویل» اینجا یعنی رسیدن بسته به آدرس سفارش، نه به دست شما. این ۱۵ روز از وقتی شروع میشود که بسته به انبار فورواردر یا واسطه می‌رسد و ممکن است پیش از رسیدن بسته به شهر شما تمام شود. برای همین:
- اگر فورواردر خدمت باز کردن بسته و عکس گرفتن از کالا دارد، برای کالای گران یا حساس از آن استفاده کنید.
- با واسطه، شکایت باید از حساب خود او ثبت شود؛ قبل از خرید بپرسید بعد از رسیدن بسته به انبار، کالا را چک میکند یا نه.
- اگر آشنایتان خرید کرده، از او بخواهید بسته را همان روزهای اول باز کند و ببیند.
کلاهبرداری در خرید از علیاکسپرس را چطور بشناسیم؟
سایت رسمی علیاکسپرس aliexpress.com است. هر سایتی که اسم و لوگوی علیاکسپرس را دارد ولی دامنه‌اش چیز دیگری است، در بهترین حالت یک فروشگاه واسطه است، نه خود علیاکسپرس. اگر چنین سایتی خودش را «نمایندهٔ رسمی» علیاکسپرس معرفی کرد یا قول «ارسال مستقیم به ایران» داد، شک کنید؛ ارسال مستقیم با فهرست مقصدهای خود علیاکسپرس جور درنمی‌آید.
این نشانه‌ها را هم جدی بگیرید:
- قیمتی که از جمع قیمت کالا و هزینهٔ ارسال هم پایین‌تر است.
- پیجی در اینستاگرام یا کانالی در تلگرام که کل پول را جلوتر به کارت شخصی میخواهد و فاکتور نمی‌دهد. الگوی این کانال‌ها را در کلاهبرداری کانال‌های تلگرامی توضیح داده‌ایم.
- کد رهگیری‌ای که فقط در سایت خود فروشنده باز میشود.
- عجله انداختن با جمله‌هایی مثل «فقط تا امشب این قیمت است».
- لینک پرداختی که شبیه درگاه بانک است ولی دامنه‌اش مال بانک نیست؛ روش تشخیص این صفحه‌ها در فیشینگ و صفحه‌های جعلی آمده است.
قبل از پرداخت به واسطه، این‌ها را چک کنید
- روی نماد اعتماد الکترونیکی سایت بزنید و ببینید صفحه‌ای که در enamad.ir باز میشود همان دامنهٔ سایت را نشان می‌دهد یا نه.
- ریز قیمت را مکتوب بگیرید: کالا، ارسال، کارمزد، گمرک و نرخ دلاری که حساب کرده‌اند.
- قرار بگذارید بعد از ثبت سفارش، شمارهٔ سفارش علیاکسپرس و کد رهگیری را به شما بدهند و کد را خودتان در سایت رسمی شرکت حمل چک کنید.
- سیاست کالای خراب و نرسیده را مکتوب بخواهید، با زمان برگشت پول.
- بار اول یک کالای ارزان بخرید و فقط اگر همه‌چیز درست پیش رفت، سراغ خرید بزرگ‌تر بروید.
- اگر با تتر پول می‌دهید، آدرس را از دو راه جدا با واسطه چک کنید؛ تراکنش برنمی‌گردد و شرکت تتر هم می‌تواند موجودی یک آدرس را مسدود کند. اگر شبکه را اشتباه انتخاب کردید، راهنمای ارسال تتر روی شبکهٔ اشتباه را بخوانید.
پرسش‌های رایج
میشود آدرس انبار فورواردر را در علیاکسپرس وارد کرد؟
بله. آدرس انبار فورواردر یک آدرس واقعی در همان کشور است و سفارش مثل هر سفارش دیگری به آنجا فرستاده میشود. فقط حساب و کارتی که با آن پول می‌دهید باید مال خود سفارش‌دهنده باشد.
آیا با تتر میشود از علیاکسپرس خرید کرد؟
از ایران، تتر به کار پرداخت به واسطه، فورواردر یا آشنایی میآید که سفارش را با کارت خودش ثبت میکند. پیش از پرداخت، مبلغ تتری و نرخی را که با آن حساب شده مکتوب بگیرید و شناسهٔ تراکنش (TXID) را بهعنوان رسید نگه دارید.
خرید زیر ۵۰ دلار اصلاً هزینهٔ گمرک ندارد؟
به گفتهٔ راهنماهای ترخیص پستی، اگر کالا شخصی باشد و ورودش ممنوع نباشد، حقوق ورودی ندارد؛ ولی هزینهٔ ارسال، کارمزد واسطه و هزینه‌های ترخیص سر جایشان هستند. چند بستهٔ پشت‌سرهم از یک کالا به یک اسم هم ممکن است تجاری حساب شود.
رمز حساب علیاکسپرس خودم را به واسطه بدهم؟
نه. واسطهٔ درست سفارش را از حساب خودش ثبت میکند و از شما فقط لینک کالا و مشخصاتش را میخواهد. اگر رمز حسابتان را به کس دیگری بدهید، کنترل حساب و هر پول و کوپنی که در آن دارید از دستتان بیرون میرود.
علیاکسپرس با علیبابا چه فرقی دارد؟
هر دو مال گروه علیباباست، ولی علیاکسپرس برای خرید تکی و تعداد کم است و علیبابا بیشتر برای خرید عمده از تولیدکنندهها. خرید عمده دیگر مرسولهٔ شخصی حساب نمیشود و ترخیصش کارت بازرگانی میخواهد.