کانال کلاهبرداری تلگرام را چطور بشناسیم؟ نشانه‌ها و چک‌لیست

کانال کلاهبرداری تلگرام با عضو زیاد، اسکرین‌شات سود و ادمین‌هایی که خیلی دلسوز به نظر می‌رسند اعتمادتان را جلب می‌کند، تا آخر سر پولتان را جایی بفرستید که دیگر اختیارش با شما نیست. این «جا» گاهی کارت یا کیف پول خود ادمین است، گاهی صرافی‌ای که خودشان ساخته‌اند و گاهی ارز کم‌حجمی که از قبل خریده‌اند تا چند دقیقه بعد به شما بفروشند. ساده‌ترین محک این است: کانالی که سود ثابت قول بدهد کلاهبردار است، هر قدر هم عضو داشته باشد. کانالی هم که بخواهد پولتان را جایی جز حساب خودتان در صرافی‌ای که خودتان پیدا کرده‌اید بفرستید، همین‌طور.

اسم این کانال‌ها مدام عوض می‌شود، ولی ترفندهایشان همان چند ترفند آشناست. پایین‌تر هر ترفند را با نشانه‌ای که آن را لو می‌دهد آورده‌ایم، و آخر کار چک‌لیستی هست که پیش از هر واریز فقط دو دقیقه وقتتان را می‌گیرد.

چهار مدل رایج کانال کلاهبرداری تلگرام

بیشتر کانال‌هایی که در تلگرام پول مردم را می‌برند، در یکی از این چهار قالب جا می‌گیرند. فرقشان در این است که چه چیزی جلوی چشمتان می‌گذارند و پولتان آخرش به جیب چه کسی می‌رود.

هر چهار مدل معمولاً یک همدست هم دارند: ادمینی که خودش به پیوی‌تان پیام می‌دهد. از همین‌جا شروع می‌کنیم.

ادمین جعلی؛ کسی که خودش به پیوی‌تان می‌آید

زیر پست یک کانال کامنت می‌گذارید یا در گروهی می‌پرسید چرا برداشتتان نرسیده. چند دقیقه بعد کسی با همان عکس و همان اسم ادمین کانال به شما پیام می‌دهد. یا می‌گوید جای VIP برایتان نگه داشته، یا خودش را پشتیبان معرفی می‌کند و می‌گوید برای آزاد شدن سودتان باید کارمزد بفرستید.

در تلگرام هر کسی می‌تواند هر اسم و عکسی برای خودش بگذارد. چیزی که یکتاست، یوزرنیم است؛ همان شناسه‌ای که با @ شروع می‌شود. طبق راهنمای تلگرام، یوزرنیم فقط از حروف انگلیسی، عدد و خط زیر (_) ساخته می‌شود و بزرگ و کوچک بودن حروف در آن فرقی نمی‌کند.

کلاهبردارها برای همین یوزرنیمی می‌سازند که در نگاه اول شبیه اصلی باشد. یک کلمه مثل support یا admin به آخرش اضافه می‌کنند، یا به جای حرف l عدد 1 می‌گذارند؛ مثلاً swapwa11et به جای swapwallet. پس به یوزرنیمی که خود طرف به شما می‌دهد اعتماد نکنید و آن را حرف‌به‌حرف با یوزرنیمی که در توضیحات کانال یا سایت رسمی آمده مقایسه کنید.

خود تلگرام هم کمک می‌کند. از به‌روزرسانی ۱۷ اسفند ۱۴۰۳، وقتی کسی که در مخاطبانتان نیست برای اولین بار پیام می‌دهد، پیش از جواب دادن صفحه‌ای درباره‌اش می‌بینید. این صفحه نشان می‌دهد شماره‌اش مال کدام کشور است، چه گروه‌های مشترکی دارید، از کی عضو تلگرام است و آخرین بار کی یوزرنیم یا عکس پروفایلش را عوض کرده. از همین صفحه معلوم می‌شود طرف حساب رسمی است، نشان تأیید یک سرویس دیگر را دارد یا کاربر معمولی است. «ادمینی» که حسابش هفته پیش ساخته شده یا دیروز عکسش را عوض کرده، ادمین یک کانال سه‌ساله نیست.

قاعده ساده‌اش این است: کسی که خودش اول به پیوی‌تان آمد و از پول حرف زد، تا خلافش ثابت نشده کلاهبردار است. پشتیبان واقعی هم کد ورود از شما نمی‌خواهد. تلگرام می‌گوید کد ورود فقط در گفت‌وگوی رسمی Telegram در فهرست چت‌هایتان می‌آید و نباید آن را به هیچ کس بدهید، حتی به سرویس یا اپ دیگری.

«سود تضمینی» و مدیریت سرمایه؛ پنلی که فقط بالا می‌رود

این کانال‌ها از سود ثابت حرف می‌زنند: روزی ۱ درصد، ماهی ۳۰ درصد یا «دو برابر در ۴۰ روز». هر روز هم عکس رسید واریز چند عضو را می‌گذارند. شما تتر یا تومان را به کیف پول یا کارت ادمین می‌فرستید و در یک ربات یا سایت می‌بینید موجودی‌تان هر روز بالاتر می‌رود.

با یک حساب سرانگشتی معلوم می‌شود این عددها واقعی نیستند. اگر ۱۰۰ تتر روزی ۱ درصد سود بدهد و سود هر روز روی اصل پول برود، یک سال بعد حدود ۳٬۷۷۸ تتر می‌شود؛ یعنی نزدیک ۳۸ برابر. کسی که واقعاً چنین بازدهی داشت، به پول شما احتیاجی نداشت.

گاهی چند برداشت کوچک اول را هم واقعاً می‌پردازند تا اعتماد کنید و پول بیشتری بگذارید. پول این برداشت‌ها از واریز تازه‌واردها می‌آید؛ همان سازوکاری که در طرح پانزی توضیحش داده‌ایم. ولی همین که بخواهید مبلغ بزرگ‌تری برداشت کنید، شرط‌ها شروع می‌شود: «مالیات»، «کارمزد آزادسازی» یا «ارتقای حساب». این همان الگوی «برای برداشت، اول واریز کن» است که در راهنمای ربات استخراج تتر در تلگرام قدم‌به‌قدم توضیحش داده‌ایم.

کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) در راهنمای کلاهبرداری‌های رمزارزی قاعده را در یک جمله گفته است: فقط کلاهبردارها سود تضمینی قول می‌دهند. سرهنگ رامین پاشایی، رئیس مرکز امداد و فوریت‌های سایبری پلیس فتا، هم ۲۹ مهر ۱۴۰۴ در گفت‌وگویی که خبرگزاری مهر منتشر کرد همین الگو را توضیح داد. به گفته او، کانال‌ها و سایت‌های پانزی با جایزه‌های صوری کاربر را به سرمایه‌گذاری بیشتر تشویق می‌کنند و وقتی قربانی می‌فهمد نمی‌تواند سودش را برداشت کند، ارتباط را قطع می‌کنند.

کانال سیگنال VIP؛ کارنامه‌ای که پاک می‌شود

هر کانال سیگنالی کلاهبرداری نیست؛ خیلی‌هایشان فقط سیگنال بد می‌دهند. ولی کانال‌های خطرناک عادت‌های مشترکی دارند. سیگنال‌های ضررده را پاک می‌کنند، یا نقطه ورود را بعد از حرکت قیمت ویرایش می‌کنند تا همه‌چیز سود به نظر برسد. به جای کارنامه کامل هم اسکرین‌شات سود می‌گذارند که ساختنش یک دقیقه کار است.

سیگنال‌هایشان با اهرم ۲۰ یا ۵۰ برابر در معاملات فیوچرز است و حرفی از حد ضرر در آن نیست. پولشان را هم از اشتراک VIP و لینک دعوت صرافی درمی‌آورند، نه از درست بودن سیگنال‌ها. کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) در هشدارش درباره ربات‌های ترید نوشته که کلاهبردارها برای ربات‌ها و الگوریتم‌هایی که سیگنال خرید و فروش می‌فرستند، ادعای «۱۰۰ درصد برد» یا بازدهی چند هزار درصدی می‌کنند.

پیش از عضو شدن، تاریخچه کانال را بخوانید. کانال‌های عمومی نسخه وب هم دارند: در لینک کانال، بعد از t.me/ یک s/ اضافه کنید، مثل t.me/s/telegram، تا بدون عضو شدن پست‌هایش را ببینید. چند ماه عقب بروید و ببینید سیگنال ضرردهی هم باقی مانده یا همه‌اش سود است. پیامی که بعد از انتشار ویرایش شده، کنار ساعتش کلمه edited دارد. همین صفحه یوزرنیم کانال، تعداد عضوها و بازدید هر پست را کنار هم نشان می‌دهد:

عضو و بازدید را می‌شود خرید، پس عدد بزرگ چیزی را ثابت نمی‌کند. عدد مشخصی برای نسبت عضو به بازدید وجود ندارد، ولی کانال ۲۰۰ هزار نفری که پست‌هایش ۲ هزار بازدید می‌گیرد، یا کانالی که همه پست‌هایش تقریباً یک اندازه بازدید دارند، جای شک دارد. کامنت‌هایی که بسته‌اند یا فقط پر از تعریف‌های شبیه به هم‌اند هم نشانه خوبی نیستند. اگر می‌خواهید یک منبع سیگنال را دقیق‌تر بسنجید، کارنامه هشت‌معیاری و تست کاغذی سیگنال‌ها را ببینید.

گروه پامپ؛ شما آخرین خریدار هستید

گروه پامپ ساعتی را اعلام می‌کند، مثلاً «امشب ساعت ۲۱»، و سر همان ساعت اسم یک ارز کم‌حجم را می‌فرستد تا همه با هم بخرند و قیمتش چند برابر شود. یک پژوهش فقط در حدود هشت ماه، از ۲۷ خرداد تا ۷ اسفند ۱۳۹۷، ۴۱۲ پامپ و دامپ را پیدا کرده که در کانال‌های تلگرام ترتیب داده شده بودند. اسم گروه‌ها از آن موقع عوض شده، ولی سازوکار همان است:

کسی که اسم ارز را انتخاب کرده، همیشه از شما زودتر خریده است. اگر گروهی بابت «خبر زودتر» پول می‌گیرد، خودش دارد قبول می‌کند که دیررسیده‌ها ضرر می‌کنند. این ارزها معمولاً حجم معامله کمی دارند، پس وقتی همه با هم بخواهند بفروشند، خریداری با قیمت خوب پیدا نمی‌شود.

برای اینکه پروژه‌های مشکوک را پیش از خرید بشناسید، نشانه‌های شت‌کوین‌ها و راگ‌پول را هم یاد بگیرید؛ پروژه‌هایی که از اول برای خالی کردن جیب خریدارها ساخته می‌شوند.

صرافی، کیف پول و اپ جعلی که کانال معرفی می‌کند

بعضی کانال‌ها خودشان پول نمی‌گیرند و شما را به جای دیگری می‌فرستند: «این صرافی کارمزد ندارد»، «با کد دعوت ما ۱۰۰ تتر پاداش بگیرید» یا «نسخه جدید اپ را از همین کانال نصب کنید». صرافی جعلی معمولاً پنلی دارد که سودتان را نشان می‌دهد، ولی موقع برداشت یا جواب نمی‌دهد یا اول کارمزد می‌خواهد. پلیس فدرال آمریکا (FBI) هم در هشدار ۱۵ خرداد ۱۴۰۳ درباره کارهای اینترنتی جعلی، از پنل‌هایی گفته که درآمد نشان می‌دهند ولی نقد نمی‌شوند. فایل نصبی هم ممکن است بدافزاری باشد که آدرس کیف پولی را که کپی می‌کنید عوض می‌کند یا رمزهایتان را می‌دزدد؛ نمونه‌هایش در ۱۰ کلاهبرداری رایج ارز دیجیتال آمده است.

راهش این است که آدرس هر صرافی یا کیف پول را خودتان پیدا کنید و به لینک کانال تکیه نکنید. سایت اصلی را یک بار پیدا کنید و بوکمارکش کنید، و اپ را فقط از فروشگاه رسمی یا سایت خود سرویس نصب کنید. سایت سواپ‌ولت فقط swapwallet.app است و ربات تلگرامش فقط @swapwalletbot. اگر می‌خواهید خودتان بسنجید یک صرافی واقعی است یا نه، راهنمای اعتماد به سواپ‌ولت نشان می‌دهد چه چیزهایی را باید بررسی کنید.

کانال‌های خرید و فروش تتر هم تله خودشان را دارند؛ یکی تتر را ارزان‌تر از بازار و با کارت‌به‌کارت می‌فروشد، دیگری در نقش خریدار رسید جعلی می‌فرستد. جزئیاتش را در راهنمای خرید و فروش دست‌به‌دست تتر گفته‌ایم. اگر تتر لازم دارید، از صرافی‌ای بخرید که خودتان پیدا کرده‌اید و اجازه می‌دهد تتر را به کیف پول خودتان برداشت کنید. در سواپ‌ولت می‌توانید تتر را با تومان بخرید؛ فقط برای واریز تومان باید یک بار احراز هویت سطح متوسط را انجام دهید.

برچسب SCAM و تیک آبی تلگرام را چقدر باور کنیم؟

تلگرام کنار اسم بعضی حساب‌ها و کانال‌ها برچسب SCAM یا FAKE می‌گذارد. طبق مستندات خود تلگرام، اولی یعنی کانال احتمالاً کلاهبرداری است و دومی یعنی کاربران زیادی آن را جعلی یا کلاهبردار گزارش کرده‌اند. هر کدام را دیدید، همان‌جا کانال را ترک کنید. ولی نبودن برچسب چیزی را ثابت نمی‌کند؛ کانالی را که همین هفته ساخته شده، احتمالاً هنوز کسی گزارش نکرده است.

تیک آبی یعنی تلگرام هویت صاحب کانال را تأیید کرده است. تلگرام به بعضی سرویس‌های دیگر هم اجازه می‌دهد نشان تأیید خودشان را روی حساب‌ها و کانال‌ها بگذارند تا جلوی کلاهبرداری و اطلاعات غلط را بگیرند. ولی هیچ‌کدام از این نشان‌ها درباره کیفیت سیگنال یا سودی که وعده می‌دهند چیزی نمی‌گوید.

حواستان به تیک تقلبی هم باشد. هر کسی می‌تواند علامت ✔️ را در خود اسمش تایپ کند، و کاربران تلگرام پرمیوم می‌توانند هر ایموجی‌ای، حتی شبیه تیک، کنار اسمشان بگذارند. پس فقط به تیک اعتماد نکنید و یوزرنیم را با آدرسی که از سایت رسمی گرفته‌اید مقایسه کنید.

چک‌لیست دودقیقه‌ای پیش از اعتماد به یک کانال

پیش از اینکه حتی یک تتر به حرف یک کانال جابه‌جا کنید، این دو فهرست را مرور کنید. موارد فهرست اول خط قرمزند و موارد فهرست دوم زنگ خطر.

خط قرمزها: اگر حتی یکی درست است، کانال را ترک کنید

1. سود ثابت روزانه یا ماهانه، یا سود «تضمینی» قول می‌دهد.
2. می‌خواهد پول را به کارت یا کیف پول ادمین بفرستید، یا پیشنهاد «مدیریت سرمایه» می‌دهد.
3. برای برداشت سود، اول پول تازه می‌خواهد: مالیات، کارمزد آزادسازی یا ارتقای حساب.
4. کد ورود تلگرام، رمز، عبارت بازیابی کیف پول یا کلید API با دسترسی برداشت می‌خواهد.
5. شما را به صرافی، سایت یا فایل نصبی‌ای می‌فرستد که خودتان پیدایش نکرده‌اید.
6. ساعتی را اعلام می‌کند که همه با هم یک ارز کم‌حجم را بخرند.
7. کنار اسمش برچسب SCAM یا FAKE هست.

زنگ‌های خطر: اگر دو تا یا بیشتر درست است، پول نگذارید

• کسی که خودش را ادمین یا پشتیبان معرفی می‌کند، اول خودش به پیوی‌تان آمده؛ حسابش تازه است یا همین اواخر اسم و عکسش را عوض کرده است.
• یوزرنیم ادمین حتی یک حرف با چیزی که در توضیحات کانال یا سایت رسمی آمده فرق دارد.
• عضو زیادی دارد ولی پست‌هایش بازدید و واکنش کمی می‌گیرند، یا بازدیدها به‌طرز عجیبی یکسان‌اند.
• کارنامه کامل منتشر نمی‌کند و فقط اسکرین‌شات سود و رسید واریز می‌گذارد.
• سیگنال‌های قدیمی ویرایش یا پاک شده‌اند، یا کامنت‌ها بسته است.
• برای تصمیم گرفتن تحت فشارتان می‌گذارد: «فقط ۵ جای خالی مانده» یا «تا نیمه‌شب فرصت دارید».
• سیگنال‌هایش با اهرم بالا در فیوچرز است و از حد ضرر حرفی نمی‌زند.

اگر پول داده‌اید یا اطلاعاتتان را لو داده‌اید

اول جلوی ضرر بیشتر را بگیرید، بعد سراغ پیگیری بروید.

1. دیگر پولی نفرستید، حتی برای «آزادسازی» یا «بازگرداندن» پول. FBI در هشدار ۲۲ مرداد ۱۴۰۴ گفته دفترهای حقوقی و سرویس‌های جعلی «بازگرداندن رمزارز» سراغ کسانی می‌روند که قبلاً سرشان کلاه رفته است. این‌ها گاهی حتی مبلغ و تاریخ ضرر را می‌دانند و برای پس گرفتن پول، باز هم پول می‌خواهند.
2. اگر کد ورود یا رمز تلگرام را داده‌اید، همین حالا حساب تلگرامتان را پس بگیرید: در تنظیمات به بخش Devices بروید، نشست‌های ناشناس را ببندید و تأیید دومرحله‌ای را روشن کنید.
3. اگر کیف پولتان را به سایتی وصل کرده‌اید یا درخواستی را در آن تأیید کرده‌اید، اتصال‌ها و مجوزها را لغو کنید. روشش را در راهنمای ایردراپ تلگرام آورده‌ایم.
4. اگر رمز یا کد صرافی را لو داده‌اید، رمز را عوض کنید و تأیید دومرحله‌ای حساب را فعال کنید.
5. مدرک جمع کنید و گزارش بدهید. یوزرنیم و لینک کانال (نه فقط اسمش)، آدرس کیف پولی که به آن واریز کرده‌اید، شناسه تراکنش و اسکرین‌شات گفت‌وگوها را نگه دارید. در خود تلگرام، روی پیام یا پروفایل کانال گزینه Report را بزنید و دلیلش را انتخاب کنید. اگر کسی خودش را جای شما جا زده، طبق راهنمای تلگرام به @NoToScam پیام بدهید. به پلیس فتا هم از سایت policefata.ir یا با شماره ۰۹۶۳۸۰ گزارش بدهید.