از ساعت ۱۶ دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵، کاربران نوبیتکس، بیت‌پین، رمزینکس، ارزینجا و تترلند نمی‌توانند مثل قبل تومانشان را به حساب بانکی برداشت کنند. بانک مرکزی به بانک‌ها دستور داده دسترسی این پنج صرافی را به سرویس برداشت غیرحضوری ببندند. طبق نامه‌ای که زومیت و ارزدیجیتال منتشر کرده‌اند، این وضع تا ساعت ۱۵:۵۹ پنجشنبه ۲۳ مهر ادامه دارد. رمزارزهای کاربران سر جایش است و برداشت رمزارز هم باز است. چیزی که گیر کرده، فقط تومانی است که باید به حساب بانکی برگردد.

اگر با سواپ‌ولت کار می‌کنید، خیالتان راحت باشد. سواپ‌ولت جزو این پنج صرافی نیست و امروز واریز و برداشت تومان، خرید و فروش و برداشت رمزارز در آن مثل همیشه انجام می‌شود. لازم نیست کاری بکنید یا دارایی‌تان را جابه‌جا کنید.

راستش را بخواهید، از این خبر خوشحال نیستیم. بسته شدن راه برداشت پول مردم برای هر کسی که در بازار رمزارز ایران کار می‌کند خبر بدی است، حتی اگر اسمش در نامه نیامده باشد. پایین‌تر گفته‌ایم چرا این تصمیم را اشتباه می‌دانیم و اگر پولتان در یکی از این پنج صرافی است، چه کاری از دستتان برمی‌آید.

دقیقاً چه چیزی بسته شده است؟

صرافی‌ها برای اینکه تومان کاربر را به شبای او بفرستند، دستور برداشت را از راه یک سرویس خودکار به بانک می‌دهند و کسی لازم نیست به شعبه برود. اسم این سرویس «برداشت غیرحضوری» است و بانک مرکزی همین را برای این پنج صرافی قطع کرده است. نتیجه اینکه درخواست‌های برداشت تومان پشت در بانک می‌مانند.

نوبیتکس در اطلاعیه‌اش گفته فعلاً راه جایگزین مطمئنی برای تسویه ندارد و روش‌های سنتی بانکی هم از پس این همه برداشت روزانه برنمی‌آیند.

تا عصر ۲۰ مهر، نوبیتکس، بیت‌پین و ارزینجا اطلاعیه داده‌اند. از حرف‌هایشان این تصویر درمی‌آید:

کار

وضعیت

برداشت تومان به حساب بانکی

بسته تا پنجشنبه ۲۳ مهر؛ برداشت‌هایی که در صف مانده‌اند شاید بعد از آن هم چند روز طول بکشند

واریز تومان

هر صرافی چیزی گفته: ارزینجا می‌گوید واریز عادی است و نوبیتکس می‌گوید واریز و برداشت ریالی هر دو درگیرند

موجودی رمزارز

دست نخورده

برداشت رمزارز به کیف پول یا صرافی دیگر

باز است

خرید و فروش داخل صرافی

عادی

صرافی‌ها دربارهٔ واریز حرف یکسانی نزده‌اند، پس پیش از واریز تومان اطلاعیهٔ صرافی خودتان را بخوانید.

کدام صرافی‌ها و تا کی؟

متن نامهٔ بانک مرکزی به دست زومیت رسیده و اسم هر پنج شرکت در آن آمده است:

  • نوبیتکس: شرکت راهکار فناوری نویان
  • بیت‌پین: شرکت سنا ایمن مبادله
  • رمزینکس: شرکت نوآوران تجارت الکترونیک رمزینه
  • ارزینجا: شرکت فناوری زنجیره بلوک ققنوس
  • تترلند: شرکت سکوی تبادل فردا

محدودیت از ساعت ۱۶ دوشنبه ۲۰ مهر شروع شده و طبق گزارش ارزدیجیتال از همین نامه، ساعت ۱۵:۵۹ پنجشنبه ۲۳ مهر تمام می‌شود. البته نه برای همه: دو تا از این شرکت‌ها تا ۳۰ مهر فقط می‌توانند روزی ۵ میلیارد ریال، یعنی ۵۰۰ میلیون تومان، برداشت غیرحضوری داشته باشند. اسم این دو شرکت در گزارش‌ها نیامده است.

صرافی‌ها دو نکتهٔ دیگر را هم گفته‌اند. اگر پیش از ساعت ۱۶ درخواست برداشت داده‌اید، معلوم نیست پیش از شروع محدودیت تسویه شده باشد. پنجشنبه هم قرار نیست همه‌چیز یک‌باره عادی شود. به گفتهٔ نوبیتکس، با زمان‌بندی بانک‌ها، تعطیلی‌ها و صف برداشت‌های مانده، تسویه‌ها تا مدتی بعد هم ادامه پیدا می‌کند.

چرا این اتفاق افتاد؟

دو روایت وجود دارد. بانک مرکزی در نامه‌اش نوشته این دستور را برای اجرای مصوبه‌های ۱۵ و ۱۹ مهرِ «کارگروه اقدام مشترک رمزدارایی‌ها» داده است، چون این صرافی‌ها از ابلاغیهٔ ۷ مهر همین کارگروه تخلف کرده‌اند. جلوی کلمهٔ تخلف فقط نوشته «API» و معلوم نیست آن ابلاغیه دقیقاً از صرافی‌ها چه می‌خواسته است. بانک مرکزی به خود بانک‌ها هم هشدار داده که اگر دستور را درست اجرا نکنند، با آن‌ها برخورد انضباطی می‌شود.

روایت دیگر از نوبیتکس است. به گفتهٔ این صرافی، بخشی از فشارها برای این است که حاضر نشده اطلاعات کاربرانش را تحویل بدهد، مگر اینکه اول روشن شود چه اطلاعاتی، برای چه کاری و به دست چه کسی می‌رسد و حفاظت از آن با کیست. موضوع دیگری که پیش کشیده‌اند، ساعت کار بازار است. نوبیتکس می‌گوید بازار را درست طبق دستورهایی که گرفته بسته و باز کرده، به اتهام تخلف اعتراض کرده و مدارکش را برای رسیدگی می‌فرستد.

این اولین محدودیت این ماه هم نیست. از چهارشنبه ۸ مهر، به دستور بانک مرکزی، معامله تتر در صرافی‌های ایرانی از ساعت ۲۱ تا ۹ صبح متوقف شد و هر کاربر روزانه بیشتر از ۲٬۰۰۰ تتر نمی‌توانست بخرد. قرار بود این محدودیت تا ۱۲ مهر باشد، ولی طبق اطلاعیه‌های نوبیتکس یک بار تا ۱۴ مهر و بار دیگر تا صبح ۱۸ مهر تمدید شد. فرارو این کار را راهی برای آرام کردن بازار ارز در ساعت‌های شب دانست. قیمت تتر در ایران همراه دلار بازار آزاد بالا و پایین می‌رود و خیلی‌ها آن را نشانه‌ای از حال بازار ارز می‌بینند. رابطهٔ این دو قیمت را در مقالهٔ قیمت تتر در ایران توضیح داده‌ایم.

چرا فکر می‌کنیم این تصمیم اشتباه است

اختلاف بانک مرکزی با این صرافی‌ها هر چه باشد، هزینه‌اش را کسی می‌دهد که هیچ نقشی در آن نداشته است. کسی که امروز پولش در صف برداشت مانده، شاید باید با همین پول اجاره یا قسطش را بدهد یا حقوق کارمندانش را بپردازد. نوبیتکس گفته هیچ اقدامی، با هیچ توجیهی، نباید دست مردم را از دارایی خودشان کوتاه کند و ما هم همین فکر را می‌کنیم. اگر شرکتی تخلف کرده، رسیدگی به آن راه خودش را دارد. پول مشتری‌ها نباید اهرم فشار شود.

ترتیب کار هم درست نبود. نوبیتکس می‌گوید به اتهام تخلف اعتراض کرده و مدارکش را برای رسیدگی می‌فرستد، اما محدودیت پیش از آنکه نتیجهٔ این اعتراض معلوم شود اجرا شد. کاربران هم ماجرا را اول از اطلاعیهٔ صرافی‌ها شنیدند و جزئیاتش وقتی بیرون آمد که نامهٔ بانک مرکزی به بانک‌ها به دست رسانه‌ها رسید.

دربارهٔ اطلاعات کاربران هم، اینکه صرافی بپرسد این اطلاعات برای چه کاری، تا چه اندازه و با چه مسئولیتی به دست کسی می‌رسد، زیاده‌خواهی نیست. حریم خصوصی مردم چیزی نیست که بشود یک‌شبه و بی‌قاعده درباره‌اش تصمیم گرفت.

آخر اینکه وقتی راه رسمی تومان بسته شود، خیلی‌ها برای رسیدن به پولشان سراغ خرید و فروش تتر با آدم‌های ناشناس در تلگرام و شبکه‌های اجتماعی می‌روند؛ همان جایی که کلاهبرداری‌های رمزارزی زیاد اتفاق می‌افتد. یعنی تصمیمی که قرار بوده بازار را منظم کند، مردم را به سمت بخش بی‌نظم و پرخطر آن هل می‌دهد.

اگر در یکی از این پنج صرافی پول دارید چه کنید؟

اول اینکه پولتان از بین نرفته است. نوبیتکس، بیت‌پین و ارزینجا گفته‌اند موجودی کاربران سر جایش است و فقط برداشت تومان از راه بانک کند یا بسته شده است. رمزینکس و تترلند هم مشمول همین دستورند و وضعشان احتمالاً مشابه است، ولی اطلاعیهٔ خودشان را هم ببینید. قدم بعدی به این بستگی دارد که تومان را کی لازم دارید.

اگر عجله ندارید

صبر کنید. برداشت‌هایی که در صف مانده‌اند بعد از رفع محدودیت تسویه می‌شوند و نوبیتکس گفته زمان‌بندی‌اش را اعلام می‌کند. از سر نگرانی دارایی‌تان را ارزان نفروشید و خبرها را از کانال رسمی صرافی خودتان بگیرید، نه از شایعه‌ها.

اگر همین حالا به تومان نیاز دارید

برداشت رمزارز در این صرافی‌ها باز است. پس اگر در صرافی دیگری حساب احرازشده دارید، می‌توانید تترتان را آنجا بفرستید، به تومان بفروشید و برداشت کنید. اگر موجودی‌تان تومان است، اول باید با آن تتر بخرید.

این راه خرج دارد و بهتر است پیش از شروع حسابش را بکنید:

  • کارمزد شبکه برای جابه‌جا کردن تتر. با انتخاب شبکهٔ مناسب این هزینه خیلی کم می‌شود؛ مقایسهٔ شبکه‌های انتقال تتر را ببینید.
  • اسپرد و کارمزد معامله؛ یک بار وقتی تتر می‌خرید (اگر موجودی‌تان تومان است) و یک بار وقتی می‌فروشید.
  • اختلاف قیمت. وقتی خیلی‌ها با هم بخواهند از یک صرافی بیرون بروند، ممکن است قیمت تتر در آن صرافی با بقیهٔ بازار فرق کند. پیش از تبدیل، قیمت دو طرف را مقایسه کنید.

اول مبلغ کمی بفرستید و وقتی رسید، بقیه را منتقل کنید. شبکه و آدرس را هم دو بار نگاه کنید؛ تتری که با شبکهٔ اشتباه فرستاده شود، شاید دیگر برنگردد.

تتر را به آدم ناشناس نفروشید

این روزها احتمالاً پیام‌هایی مثل «تترت را می‌خرم، همین الان کارت‌به‌کارت می‌کنم» زیاد می‌بینید. خطرش فقط این نیست که پولی دستتان نرسد. ممکن است پولی که به حسابتان می‌ریزند از جای مشکوکی آمده باشد و حساب بانکی خودتان هم گرفتار شود. هر چقدر هم عجله دارید، با صرافی‌ای معامله کنید که می‌شناسید.

کاربران سواپ‌ولت چه کنند؟

هیچ کاری لازم نیست. سواپ‌ولت در فهرست مسدودی بانک مرکزی نیست و امروز، ۲۰ مهر، همهٔ خدماتش عادی کار می‌کند. برداشت تومان مثل قبل با پایا به شبای خودتان می‌رسد و واریز تومان، خرید و فروش و برداشت رمزارز هم همان‌طور است که همیشه بوده. اگر خبر یا شایعه‌ای دربارهٔ سواپ‌ولت شنیدید، از پشتیبانی سواپ‌ولت بپرسید.

اگر در یکی از این پنج صرافی حساب دارید و دنبال حساب دوم هستید

ماجرای این هفته یک حرف قدیمی را دوباره یادمان انداخت: بهتر است همهٔ پولتان در یک صرافی نباشد. اگر می‌خواهید سواپ‌ولت را امتحان کنید یا تترتان را برای فروش به آن بیاورید، این‌طور پیش بروید:

  1. در سواپ‌ولت ثبت‌نام کنید. می‌توانید از نسخهٔ وب، اپ اندروید یا داخل تلگرام با ربات @swapwalletbot وارد شوید.
  2. احراز هویت سطح متوسط را انجام دهید. این مرحله برای خرید و فروش تومانی و برداشت تومان لازم است و شمارهٔ موبایل و کارت بانکی به اسم خودتان و کد ملی می‌خواهد.
  3. شبای خودتان را در «پروفایل ← حساب‌های بانکی» ثبت کنید تا موقع برداشت معطل نشوید.
  4. تتر را از صرافی قبلی به آدرس واریز سواپ‌ولت بفرستید؛ بار اول با مبلغ کم.
  5. تتر را بفروشید و تومان را به حساب خودتان برداشت کنید. کارمزدهای به‌روز را در صفحهٔ کارمزدها ببینید.

اگر هنوز دودل هستید، اول راهنمای اعتماد به سواپ‌ولت را بخوانید.

پرسش‌های رایج

پولم در نوبیتکس یا بیت‌پین از بین رفته است؟

نه. فقط راه بانکی برداشت تومان بسته شده است. نوبیتکس و بیت‌پین گفته‌اند دارایی کاربران سر جایش است و برداشت رمزارز هم کار می‌کند. پولتان فقط دیرتر از همیشه به حساب بانکی می‌رسد.

محدودیت برداشت ریالی تا کی ادامه دارد؟

طبق نامهٔ بانک مرکزی، از ساعت ۱۶ دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵ تا ۱۵:۵۹ پنجشنبه ۲۳ مهر. دو تا از این شرکت‌ها بعد از آن هم تا ۳۰ مهر سقف برداشت روزانهٔ ۵۰۰ میلیون تومان دارند. برداشت‌هایی هم که در صف مانده‌اند، ممکن است چند روز دیرتر تسویه شوند.

ممکن است محدودیت تمدید شود؟

در نامه حرفی از تمدید نیست، ولی بعضی رسانه‌ها احتمالش را داده‌اند. محدودیت معاملات شبانهٔ تتر هم که از ۸ مهر شروع شد، دو بار تمدید شد. بهتر است اطلاعیه‌های صرافی خودتان را دنبال کنید.

برداشت تتر از این صرافی‌ها هم بسته است؟

نه. طبق اطلاعیه‌های نوبیتکس، بیت‌پین و ارزینجا، برداشت رمزارز و بقیهٔ خدمات عادی است و فقط تسویهٔ تومانی محدود شده است.

سواپ‌ولت هم محدود شده است؟

نه. اسم سواپ‌ولت در نامهٔ بانک مرکزی نیست و واریز و برداشت تومان و بقیهٔ خدماتش عادی کار می‌کند.

اگر همین حالا تومان لازم دارم چه کنم؟

اگر در صرافی دیگری حساب احرازشده دارید، تترتان را آنجا بفرستید، بفروشید و تومان را برداشت کنید. هزینهٔ شبکه و اسپرد را از قبل حساب کنید و تتر را به خریدار ناشناس در تلگرام نفروشید.