بازی‌های تپ تو ارن تلگرام چیست؟ از همستر و نات‌کوین تا داگز، کتیزن و میجر

بازی تپ تو ارن (Tap to Earn) یک بازی ساده داخل تلگرام است که در آن با ضربه زدن روی صفحه، همان «تپ کردن»، امتیاز جمع می‌کنید، به این امید که روزی این امتیاز به یک توکن واقعی تبدیل شود و بتوانید آن را در صرافی بفروشید. چند بازی معروف واقعاً به این وعده عمل کردند: نات‌کوین، همستر کامبت، داگز، کتیزن و میجر همه توکن دادند و توکن‌هایشان هنوز خرید و فروش می‌شود. اما سهم بیشتر بازیکن‌ها کم بود و قیمت هر پنج توکن بعد از شروع معامله به‌شدت ریخت. خیلی از بازی‌های مشابه هم هیچ‌وقت به مرحله توکن نرسیدند.

پس جواب کوتاه این است: تپ تو ارن سرگرمی است و شاید چیزی هم از آن گیرتان بیاید، ولی راه درآمد نیست. در ادامه می‌بینید این بازی‌ها چطور کار می‌کنند، پولشان از کجا می‌آید، پنج بازی معروف چه سرنوشتی پیدا کردند، وقتی که می‌گذارید ساعتی چقدر می‌ارزد و اگر توکنی گرفته‌اید چطور سالم به پولش برسید.

تپ تو ارن چیست و چطور کار می‌کند؟

این بازی‌ها مینی‌اپ تلگرام‌اند. مستندات تلگرام مینی‌اپ را برنامه‌ای تحت وب توصیف می‌کند که داخل خود تلگرام باز می‌شود و می‌تواند جای یک سایت کامل را بگیرد. برای همین لازم نیست چیزی نصب کنید. روی دکمه یک ربات می‌زنید و بازی همان‌جا باز می‌شود.

چرخه بازی تقریباً در همه آن‌ها یکی است:

• ضربه زدن: روی یک سکه یا شخصیت بزرگ وسط صفحه ضربه می‌زنید و هر ضربه چند امتیاز می‌دهد. یک نوار انرژی هم دارید که با ضربه‌ها خالی می‌شود و باید صبر کنید تا دوباره پر شود.
• ارتقا: امتیازها را خرج ارتقا می‌کنید تا هر ضربه بیشتر بیارزد یا بازی وقتی نیستید هم برایتان امتیاز جمع کند.
• مأموریت روزانه: عضو یک کانال شوید، یک حساب را در X دنبال کنید، ویدیویی ببینید یا رمز و کمبوی روزانه را حدس بزنید. هر کدام امتیاز جایزه دارد.
• دعوت از دوستان: هر کسی که با لینک شما وارد شود، برای شما امتیاز بیشتری می‌آورد. همین دعوت‌ها بود که این بازی‌ها را این‌قدر سریع بین مردم پخش کرد.

نکته‌ای که خیلی‌ها دیر فهمیدند این است که امتیاز داخل بازی پول نیست. آن عدد بزرگ بالای صفحه فقط در دفترحساب خود بازی ثبت شده و نمی‌شود آن را جایی فرستاد یا فروخت. پای پول واقعی فقط وقتی وسط می‌آید که سازنده‌ها یک توکن روی بلاک‌چین بسازند و بخشی از آن را بین بازیکن‌ها پخش کنند.

ایردراپ و لیست شدن یعنی چه؟

به پخش کردن رایگان توکن بین کاربران ایردراپ (Airdrop) می‌گویند. سازنده‌ها معمولاً در یک روز مشخص وضعیت همه حساب‌ها را ثبت می‌کنند که به آن اسنپ‌شات (Snapshot) می‌گویند. بعد با فرمول خودشان حساب می‌کنند به هر نفر چند توکن برسد. توکن این بازی‌ها معمولاً روی شبکه TON ساخته شده‌اند و روزی که در صرافی‌ها معامله‌شان شروع می‌شود، می‌گویند توکن لیست شد.

بیشتر ناامیدی‌ها هم از همین فرمول تقسیم بود. مثلاً در همستر کامبت سهم هر نفر را با تبدیل مستقیم سکه‌هایش حساب نکردند و چند معیار دیگر از میزان مشارکت را هم در نظر گرفتند. نتیجه این شد که خیلی از بازیکن‌ها بعد از ماه‌ها ضربه زدن چیزی بسیار کمتر از انتظارشان گرفتند.

پول این بازی‌ها از کجا می‌آید؟

بازی‌ای که به میلیون‌ها نفر «پول مجانی» می‌دهد، باید از جایی خرجش را دربیاورد. آنچه در این بخش می‌خوانید برداشت خود ما از کار این بازی‌هاست، ولی برای فهمیدن ریسکشان لازم است:

• وقت و توجه شما فروخته می‌شود. مأموریت‌هایی مثل «عضو این کانال شو» یا «این ربات را باز کن» در عمل تبلیغ‌اند. پروژه‌های دیگر پول می‌دهند تا جلوی چشم این‌همه بازیکن دیده شوند.
• خریدهای داخل بازی. بعضی بازی‌ها ارتقای سریع‌تر یا امکانات ویژه را به پول یا ستاره تلگرام می‌فروشند.
• ارزش توکن را خریدار بعدی تعیین می‌کند. وقتی ایردراپ آزاد می‌شود، میلیون‌ها نفر توکن مجانی در دست دارند و خیلی‌هایشان همان روزهای اول می‌فروشند. اگر بازی کاربرد واقعی یا درآمد جدی نداشته باشد، کسی نیست که این‌همه توکن را با قیمت بالا بخرد.

همین نکته آخر نشان می‌دهد چرا قیمت تقریباً همه این توکن‌ها در روزها یا هفته‌های اول به اوج رسید و بعد پایین آمد.

پنج بازی معروف و این‌که بعد از ایردراپ چه شد

این جدول نشان می‌دهد هر توکن کی به اوج قیمتش رسید و امروز چقدر از آن فاصله دارد. اعداد از کوین‌گکو برداشته شده‌اند و مال ۱۶ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۵۰ به وقت ایران هستند. قیمت روز را در صفحه هر ارز در سواپ‌ولت ببینید.

به زبان ساده، کسی که روز اوج توکنش را نفروخت و تا امروز نگهش داشت، از هر ۱۰۰ دلار آن روز حالا فقط حدود ۱٫۵ تا ۶ دلار دارد. ستون آخر هم یک سؤال رایج را جواب می‌دهد. وقتی ۵۵۰ میلیارد واحد از یک توکن وجود دارد، طبیعی است که قیمت هر واحد کسری از یک سنت باشد. قیمت پایین هر واحد به معنی «ارزان بودن» نیست.

نات‌کوین؛ بازی‌ای که موج را راه انداخت

نات‌کوین ساده‌ترین شکل این بازی‌ها بود؛ یک سکه بزرگ وسط صفحه که فقط باید رویش ضربه می‌زدید. توکن NOT اردیبهشت ۱۴۰۳ در صرافی‌های بزرگ معامله شد و بعد از موفقیتش، ده‌ها بازی دیگر با همین الگو ساخته شدند. NOT امروز یک توکن معمولی روی شبکه TON است که خرید و فروش می‌شود.

خرید، فروش و برداشت آن را در راهنمای نات‌کوین قدم‌به‌قدم توضیح داده‌ایم.

همستر کامبت؛ پرسروصداترین ایردراپ

همستر کامبت حوالی نوروز ۱۴۰۳ راه افتاد. در این بازی نقش مدیرعامل یک صرافی خیالی را داشتید و با خریدن «کارت»، سود ساعتی‌تان را بالا می‌بردید. همستر در ایران هم حسابی همه‌گیر شد؛ آن‌قدر که خرداد و تیر ۱۴۰۳ رسانه‌های خارجی درباره موج همستر در ایران گزارش نوشتند و مقام‌های رسمی هم به مردم توصیه کردند سراغش نروند.

معامله توکن HMSTR بعد از پایان فصل اول، از ۵ مهر ۱۴۰۳ شروع شد. همان‌طور که بالاتر گفتیم، سهم هر نفر به سکه‌هایش ربط مستقیم نداشت و ارزش ایردراپ بیشتر بازیکن‌ها خیلی کمتر از چیزی بود که بعد از ماه‌ها بازی انتظار داشتند. روز اوج قیمتش هم همان روز اول معامله بود. هنوز هم هر روز کلی خبر درباره «رمز روزانه» و «کمبوی» همستر منتشر می‌شود؛ قبل از این‌که وقتتان را رویش بگذارید، جدول بالا را یک بار دیگر ببینید.

داگز؛ میم‌کوینِ سگ دوروف

داگز بیشتر میم‌کوین بود تا بازی. نمادش شخصیت سگی است که خود پاول دوروف، بنیان‌گذار تلگرام، ساخته بود و ربات رسمی‌اش خودش را «تلگرامی‌ترین میم‌کوین» معرفی می‌کند. توکن DOGS روی شبکه TON ساخته شده و شهریور ۱۴۰۳ در صرافی‌ها معامله شد. عرضه کلش ۵۵۰ میلیارد واحد است، یعنی بیشترین تعداد میان این پنج توکن.

کتیزن؛ بازی گربه‌ها

در کتیزن گربه‌های مجازی پرورش می‌دهید و از آن‌ها سکه می‌گیرید. توکن CATI از ۳۰ شهریور ۱۴۰۳ در چند صرافی بزرگ معامله شد و اوج قیمتش هم همان روز بود. ریزش کتیزن از بقیه این پنج توکن کمتر بوده، ولی همین هم یعنی بیش از ۹۴ درصد ارزشش از روز اوج از دست رفته است.

میجر؛ توکنی برای خرید و فروش داخل تلگرام

طبق معرفی خود پروژه، هدف میجر محبوب‌تر کردن TON است و توکن MAJOR قرار است در خود بازی و در خرید و فروش شماره‌های مجازی و نام‌های کاربری تلگرام به کار برود؛ همان‌هایی که به شکل NFT دست‌به‌دست می‌شوند. معامله توکنش پاییز ۱۴۰۳ شروع شد و ۸ آذر همان سال به اوج رسید. با ۱۰۰ میلیون واحد، عرضه‌اش از بقیه خیلی کمتر است، ولی ریزش قیمتش به اندازه بقیه بوده است. طبق گزارش‌ها، صرافی اوکی‌اکس (OKX) هم شهریور ۱۴۰۵ معاملات آن را متوقف کرد.

حساب سرانگشتی: ساعتی چقدر می‌ارزد؟

اعداد این مثال فرضی و گرد هستند و فقط روش حساب کردن را نشان می‌دهند:

1. سه ماه، هر روز ۴۰ دقیقه بازی می‌کنید. یعنی ۹۰ روز ضرب در ۴۰ دقیقه، که می‌شود ۳۶۰۰ دقیقه یا ۶۰ ساعت.
2. فرض کنید ایردراپ خوبی گیرتان بیاید که روز اول ۵۰ دلار بیارزد. این را عمداً ایردراپ دست‌ودل‌بازی فرض کرده‌ایم.
3. اگر همان روز اول بفروشید، هر ساعت بازی حدود ۸۳ سنت برایتان درآمد داشته است. کارمزد برداشت و فروش را هم باید از آن کم کنید.
4. اگر نگه دارید و قیمت مثل بیشتر این پنج توکن حدود ۹۷ درصد بریزد، ۵۰ دلار به ۱٫۵ دلار می‌رسد. یعنی هر ساعت بازی حدود ۲٫۵ سنت ارزیده است.

فرمولش این است: درآمد ساعتی برابر است با تعداد توکن ضرب در قیمت فروش، منهای کارمزدها، تقسیم بر ساعت‌هایی که بازی کرده‌اید. اگر این عدد را با هر کار دیگری که در همان ۶۰ ساعت می‌شد کرد مقایسه کنید، می‌بینید چرا بهتر است تپ تو ارن را سرگرمی بدانید. اگر هم از بازی لذت می‌برید، هر توکنی که آخر کار گیرتان بیاید جایزه است.

قبل از این‌که سراغ یک بازی تازه بروید

هنوز هر ماه بازی‌های تپ تو ارن تازه‌ای راه می‌افتند. قبل از این‌که وقت بگذارید، این سؤال‌ها را از خودتان بپرسید:

کلاهبرداری‌های رایج دور بازی‌های تلگرامی

شهرت این بازی‌ها برای کلاهبردارها هم فرصت بود. شرایط استفاده تلگرام از مینی‌اپ‌ها صریحاً می‌گوید مینی‌اپ‌ها را شرکت‌های دیگری می‌سازند و اداره می‌کنند و تلگرام مسئولیتی درباره خدمات آن‌ها قبول نمی‌کند. پس این‌که یک بازی داخل تلگرام باز می‌شود، چیزی درباره اعتبارش نمی‌گوید. رایج‌ترین دام‌ها این‌ها هستند:

• ربات و مینی‌اپ جعلی: نسخه‌ای با اسم و ظاهر تقریباً یکسان که از شما می‌خواهد «برای دریافت ایردراپ» کیف پولتان را وصل کنید یا عبارت بازیابی را وارد کنید.
• سایت «کلیم ایردراپ»: صفحه‌ای که بعد از اتصال کیف پول، یک تراکنش برای امضا جلویتان می‌گذارد. با تأیید آن، اجازه برداشت توکن‌هایتان را به کلاهبردار می‌دهید. پیش از تأیید هر تراکنش، متن آن را در کیف پول بخوانید.
• فروش امتیاز یا اکانت: آگهی‌هایی که امتیاز بازی یا حساب «پر از سکه» را می‌فروشند. امتیاز قبل از ایردراپ ارزشی ندارد و ممکن است اصلاً به توکن تبدیل نشود.
• کیف پول «پر از تتر»: پیامی با ۱۲ کلمه که ادعا می‌کند کیف پول پری را به شما هدیه می‌دهد. این ترفند را در مقاله کلاهبرداری عبارت ۱۲ کلمه‌ای کامل توضیح داده‌ایم.

یک عادت ساده بیشتر این خطرها را کم می‌کند: برای بازی‌ها و ایردراپ‌ها یک کیف پول جدا با موجودی کم بسازید و کیف پول اصلی‌تان را به هیچ مینی‌اپی وصل نکنید. اگر نمی‌دانید عبارت بازیابی و کلید خصوصی چه فرقی دارند، این توضیح ساده را بخوانید.

بقیه ترفندهای رایج را، از وعده سود تضمینی تا پشتیبان جعلی، در فهرست ۱۰ کلاهبرداری رایج ارز دیجیتال جمع کرده‌ایم.

اگر توکن گرفته‌اید: چطور آن را برداشت کنید و بفروشید؟

نات‌کوین، داگز، همستر کامبت، کتیزن و میجر همه در سواپ‌ولت فهرست شده‌اند و در دسته «بازی‌های تلگرامی» کنار گرام (تون‌کوین) قرار دارند. سواپ‌ولت خودش هم یک مینی‌اپ تلگرام است و با ربات @swapwalletbot باز می‌شود. مسیر معمول از بازی تا پول این است:

1. برداشت از بازی به کیف پول TON خودتان. در بخش برداشت بازی، آدرس یک کیف پول غیرامانی TON را بدهید که کلیدش دست خودتان است. این توکن‌ها روی TON از نوع «جتون» (Jetton) هستند، یعنی توکن‌هایی که روی همین شبکه ساخته شده‌اند. اگر در ایران هستید، بدانید ربات Wallet تلگرام کاربران ایرانی را محدود کرده است؛ گزینه‌های مختلف کیف پول تلگرام و این محدودیت‌ها را جداگانه توضیح داده‌ایم.
2. کمی گرام برای کارمزد نگه دارید. طبق راهنمای کیف پول تلگرام، هر انتقال روی TON کارمزد شبکه را با گرام می‌گیرد، هر توکنی هم که بفرستید. اگر گرام کافی نداشته باشید، انتقال توکن بازی انجام نمی‌شود. گرام همان تون‌کوین سابق است و تغییر اسمش چیزی را در آدرس یا موجودی شما عوض نکرده است.
3. واریز به سواپ‌ولت. در سواپ‌ولت صفحه واریز همان توکن را باز کنید، شبکه TON را انتخاب کنید و آدرس را کپی کنید. اگر صفحه واریز Memo یا Comment هم نشان داد، آن را هم دقیقاً وارد کنید. به همین دلیل بهتر است توکن را از بازی مستقیم به آدرس صرافی نفرستید: بخش برداشت بیشتر بازی‌ها جایی برای Memo ندارد. اگر اولین بار است، اول مقدار کمی بفرستید.
4. فروش. وقتی واریز نشست، توکن را به تتر یا تومان بفروشید. کارمزدها را در صفحه کارمزد سواپ‌ولت ببینید. برای برداشت تومان به حساب بانکی باید احراز هویت کرده باشید.

قیمت روز هر توکن را می‌توانید در صفحه‌اش ببینید: همستر کامبت، نات‌کوین، داگز، کتیزن و میجر.