پالیگان (Polygon) بلاک‌چینی است که کنار اتریوم ساخته شده؛ همان کیف پول‌ها و قراردادهای هوشمند اتریوم روی آن کار می‌کنند، ولی تراکنش‌ها در چند ثانیه و با کارمزدی کمتر از یک سنت انجام می‌شوند. ارز اصلی این شبکه POL است. کارمزد هر تراکنش با POL پرداخت می‌شود و کسانی که تراکنش‌ها را تأیید می‌کنند و شبکه را سرپا نگه می‌دارند، یعنی اعتبارسنج‌ها، باید POL گرو بگذارند. به این کار استیک کردن می‌گویند. اسم قبلی این ارز ماتیک (MATIC) بود و ۱۴ شهریور ۱۴۰۳ همه ماتیک‌های روی شبکه پالیگان خودبه‌خود و یک‌به‌یک به POL تبدیل شدند. پس اگر دنبال «ارز متیک» می‌گردید، امروز اسمش POL است.

شبکه‌ای که موقع برداشت تتر با اسم «پالیگان» می‌بینید، Polygon PoS است. ولی «پالیگان» اسم یک شرکت و چند فناوری دیگر هم هست. پایین‌تر این‌ها را از هم جدا می‌کنیم و حساب می‌کنیم برای جابه‌جا کردن تتر روی پالیگان چقدر POL لازم دارید.

پالیگان در یک نگاه

  • نوع شبکه: «زنجیره جانبی» (sidechain) اتریوم؛ یعنی بلاک‌چینی جدا با اعتبارسنج‌های خودش که فقط خلاصه بلاک‌هایش را روی اتریوم ثبت می‌کند. «رول‌آپ»‌ها که رایج‌ترین نوع لایه دوم‌اند، داده تراکنش‌هایشان را روی اتریوم می‌گذارند، ولی پالیگان این کار را نمی‌کند.
  • سرعت و هزینه: طبق مستندات پالیگان، تراکنش‌ها ظرف ۲ تا ۵ ثانیه قطعی و برگشت‌ناپذیر می‌شوند و هزینه هر تراکنش به‌طور متوسط حدود ۰٫۰۰۲ دلار است.
  • کاربرد اصلی امروز: پرداخت و جابه‌جایی استیبل‌کوین، بیشتر USDC و تتر.

این عددها زنده‌اند و هر بار که صفحه را باز کنید، از داده‌های بازار به‌روز می‌شوند:

  • قیمت لحظه‌ای هر POL: ۰٫۰۹۲۷ دلار، حدود ۲۴٬۲۰۹ تومان
  • ارزش بازار کل POL: ۹۸۷٬۲۱۶٬۴۳۴ دلار
  • عرضه در گردش: ۱۰٫۶۳ میلیارد واحد
  • نمودار و اطلاعات بیشتر: صفحه پالیگان در سواپ‌ولت

از ماتیک نتورک تا پالیگان؛ یک اسم برای چند چیز

پالیگان سال ۱۳۹۶ با اسم Matic Network راه افتاد. طبق ویکی‌پدیا)، چهار مهندس نرم‌افزار آن را ساختند: جاینتی کانانی، سندیپ نیلوال، آنوراگ آرجون و میهایلو بیلیچ که سه نفر اولشان هندی‌اند. ایده اولیه ساده بود: اتریوم شلوغ و گران شده بود و ماتیک می‌خواست کنارش شبکه‌ای سریع و ارزان بسازد که همان برنامه‌ها روی آن اجرا شوند.

زمستان ۱۳۹۹ اسم پروژه Polygon شد و از آن به بعد این اسم روی چند چیز مختلف گذاشته شد. هر خبری درباره پالیگان ممکن است درباره یکی از این‌ها باشد:

اسم

چیست

وضعیت در مهر ۱۴۰۵

Polygon PoS یا Polygon Chain

شبکه اصلی پالیگان که در کیف پول‌ها و صرافی‌ها می‌بینید؛ اسم دومش را مستندات تازه پالیگان به کار می‌برند

فعال؛ کارمزدش با POL پرداخت می‌شود

POL

ارز اصلی شبکه، برای کارمزد و استیکینگ

از ۱۴ شهریور ۱۴۰۳ جای MATIC را گرفته است

MATIC

ارز قدیمی پالیگان

روی شبکه پالیگان خودکار به POL تبدیل شد؛ روی اتریوم باید دستی تبدیلش کرد

Polygon zkEVM

رول‌آپ دانش صفری که پالیگان ساخته بود

کنار گذاشته شد و ۱۰ تیر ۱۴۰۵ خاموش شد

Agglayer

لایه‌ای که چند بلاک‌چین را به هم وصل می‌کند

فعال؛ شبکه Katana از نمونه‌های اولش است

Polygon CDK

جعبه‌ابزاری برای ساختن زنجیره اختصاصی

برای شرکت‌ها و پروژه‌ها، نه کاربر عادی

Polygon Labs

شرکتی که بیشتر این محصولات را می‌سازد

۲۲ مهر ۱۴۰۵ خرید شرکت پرداخت آمریکایی Coinme را تمام کرد

برای کسی که فقط تتر جابه‌جا می‌کند یا POL می‌خرد، دو ردیف اول مهم‌اند. بقیه بیشتر به آینده پالیگان و ارزش POL ربط دارند.

شبکه پالیگان چطور کار می‌کند؟

طبق مستندات معماری پالیگان، Polygon PoS سه تکه دارد: دو لایه نرم‌افزاری روی خود شبکه و چند قرارداد روی اتریوم.

  • Bor، لایه اجرا: تراکنش‌ها را اجرا می‌کند و بلاک می‌سازد. بر پایه Geth ساخته شده که از نرم‌افزارهای اصلی اتریوم است؛ برای همین قراردادهای هوشمند اتریوم معمولاً بی‌تغییر روی پالیگان هم کار می‌کنند. در هر دوره، یکی از گروه کوچکی از اعتبارسنج‌ها بلاک‌ها را می‌سازد.
  • Heimdall، لایه اجماع: اعتبارسنج‌ها بلاک‌هایی را که Bor ساخته بررسی می‌کنند. وقتی اعتبارسنج‌هایی که روی هم دست‌کم دو سوم POL استیک‌شده را دارند، روی دنباله‌ای از بلاک‌ها توافق کنند، آن بلاک‌ها قطعی می‌شوند. همان ۲ تا ۵ ثانیه‌ای که بالاتر گفتیم از همین‌جا می‌آید.
  • قراردادهای روی اتریوم: استیک اعتبارسنج‌ها، پل رسمی میان اتریوم و پالیگان و «چک‌پوینت»‌ها در چند قرارداد روی خود اتریوم‌اند.

چک‌پوینت خلاصه‌ای ریاضی از یک دسته بلاک پالیگان است (به اصطلاح، ریشه درخت مرکل). اعتبارسنج‌ها آن را امضا می‌کنند و هر چند وقت یک بار روی اتریوم ثبت می‌شود. کارش این است که برداشت از پالیگان به اتریوم را بشود روی خود اتریوم ثابت کرد. برای همین، برداشت با پل رسمی به اتریوم باید منتظر چک‌پوینت بماند، ولی تراکنشی که داخل خود پالیگان انجام می‌شود، در چند ثانیه قطعی است.

کار پالیگان شبیه شعبه بانکی است که هر روز دفترش را می‌نویسد و هر چند وقت یک بار، خلاصه امضاشده‌اش را در گاوصندوق دفتر مرکزی می‌گذارد. گاوصندوق مطمئن می‌شود آن خلاصه بعداً دست نخورد، ولی دفتر شعبه را سطر به سطر چک نمی‌کند. در پالیگان، اتریوم همان گاوصندوق است.

پالیگان لایه دوم است؟ امنیتش با رول‌آپ چه فرقی دارد؟

نه، دست‌کم نه به آن معنایی که آربیتروم یا آپتیمیزم لایه دوم‌اند. خیلی از سایت‌ها پالیگان را لایه دوم اتریوم معرفی می‌کنند، ولی ethereum.org همین Polygon PoS را نمونه‌ای از زنجیره جانبی آورده است: بلاک‌چینی جدا با اجماع خودش که با یک پل به اتریوم وصل است و امنیت اتریوم را به ارث نمی‌برد. به گفته همین صفحه، اگر عده کافی از اعتبارسنج‌های یک زنجیره جانبی با هم تبانی کنند، می‌توانند تقلب کنند. خود پالیگان هم در بخش‌هایی از مستنداتش از اسم commit chain استفاده می‌کند. منظور زنجیره‌ای است که خلاصه کارش را روی اتریوم ثبت می‌کند، ولی داده تراکنش‌ها را آنجا نمی‌گذارد و درستی‌شان را هم اتریوم نمی‌سنجد.

مقایسه پالیگان با رول‌آپ: در پالیگان فقط چک‌پوینت امضاشده به اتریوم می‌رسد و در رول‌آپ داده تراکنش‌ها و اثبات درستی

فرق اصلی این است که اتریوم از کار هر کدام چه می‌بیند و چه چیزی را بررسی می‌کند. در جدول زیر، «سکوئنسر» (sequencer) سروری است که در رول‌آپ تراکنش‌ها را مرتب و اجرا می‌کند:


Polygon PoS

رول‌آپ (مثل آربیتروم)

چه کسی تراکنش‌ها را تأیید می‌کند؟

اعتبارسنج‌های پالیگان با POL استیک‌شده؛ حداکثر ۱۰۵ اعتبارسنج فعال

سکوئنسر تراکنش‌ها را مرتب و اجرا می‌کند و درستی نهایی را اتریوم می‌سنجد

داده تراکنش‌ها کجا ثبت می‌شود؟

روی خود پالیگان؛ به اتریوم فقط چک‌پوینت می‌رسد

روی اتریوم

درستی کار چطور ثابت می‌شود؟

با امضای اعتبارسنج‌ها

با اثبات تقلب یا اثبات اعتبار روی اتریوم

اگر اکثریت اعتبارسنج‌ها یا سکوئنسر تقلب کنند؟

اتریوم نمی‌تواند جلویش را بگیرد

کاربر می‌تواند با تکیه بر داده‌های روی اتریوم دارایی‌اش را بیرون بکشد

ارز کارمزد

POL

معمولاً ETH

ردیف چهارم برای رول‌آپ‌ها یک شرط دارد: سازوکار اثبات و راه خروجشان باید واقعاً کامل شده باشد. جزئیاتش را در رول‌آپ و اثبات دانش صفر گفته‌ایم و تقسیم‌بندی کلی شبکه‌ها را در لایه دوم چیست و لایه ۱ بلاک چین چیست.

در عمل، پالیگان شبکه پرترافیکی است: به گفته Polygon Labs در خرداد ۱۴۰۴، این شبکه در سال قبل از آن حدود ۱٫۳ میلیارد تراکنش داشته است. برای جابه‌جا کردن تتر، پرداخت‌های کوچک و کار با برنامه‌ها گزینه خوبی است؛ فقط بدانید که در نهایت به اعتبارسنج‌ها و پل پالیگان اعتماد می‌کنید، نه مستقیم به اتریوم. اگر قرار است مبلغ بزرگی را مدت طولانی روی یک شبکه نگه دارید، این را در تصمیمتان حساب کنید.

از MATIC به POL: چه چیزی عوض شد؟

تبدیل ماتیک به POL یک‌شبه اتفاق نیفتاد و با پیشنهادها و بحث‌های جامعه پالیگان مرحله‌به‌مرحله پیش رفت:

  1. ۱۴۰۲: در پیشنهاد PIP-17 مطرح شد که توکن تازه‌ای به اسم POL جای ماتیک را بگیرد و کاری بیشتر از پرداخت کارمزد یک شبکه انجام دهد.
  2. پاییز ۱۴۰۲: قرارداد ERC-20 توکن POL روی اتریوم فعال شد.
  3. ۲۷ تیر ۱۴۰۳: تبدیل روی شبکه آزمایشی امتحان شد.
  4. ۱۴ شهریور ۱۴۰۳: POL ارز کارمزد و استیکینگ Polygon PoS شد. طبق اطلاعیه پالیگان، از آن روز کارمزد هر تراکنش روی این شبکه با POL پرداخت می‌شود.
  5. ۱۴۰۴: پالیگان اعلام کرد ۹۹ درصد تبدیل انجام شده و صرافی‌های بزرگی مثل کوین‌بیس هم موجودی کاربرانشان را تبدیل کرده‌اند.

هر MATIC دقیقاً یک POL می‌شود و عرضه اولیه POL هم مثل ماتیک ۱۰ میلیارد واحد بود. طبق مستندات توکن POL، ماتیک‌های تبدیل‌شده نمی‌سوزند و در قرارداد تبدیل می‌مانند. همین قرارداد می‌تواند POL را به MATIC برگرداند، ولی روشن یا خاموش بودن این امکان دست حاکمیت پالیگان است.

اگر هنوز ماتیک دارید

کاری که باید بکنید به این بستگی دارد که ماتیک‌تان کجاست. خلاصه راهنمای تبدیل در مستندات پالیگان این است:

  • روی شبکه پالیگان: کاری لازم نیست؛ موجودی‌تان خودبه‌خود POL شده است. فقط شاید کیف پولتان هنوز نماد MATIC را نشان دهد. در متامسک از Settings به Networks بروید، Polygon Mainnet را باز کنید، Currency symbol را POL بگذارید و ذخیره کنید. هشدار زردی که ممکن است ببینید، در این مورد جای نگرانی ندارد.
  • روی اتریوم (ماتیک ERC-20): باید خودتان آن را در Polygon Portal تبدیل کنید: کیف پول را به شبکه اتریوم وصل می‌کنید، به قرارداد تبدیل اجازه دسترسی به ماتیک را می‌دهید و تراکنش تبدیل را تأیید می‌کنید. این کار کارمزد شبکه اتریوم دارد.
  • استیک‌شده یا سپرده به یک اعتبارسنج: کاری لازم نیست.
  • در صرافی: تبدیل با خود صرافی است. سواپ‌ولت هم این دارایی را با نماد POL و اسم «پالیگان» فهرست کرده است.

مراقب کلاهبردارها باشید. خود پالیگان در مستندات توکن POL هشدار داده که کلاهبردارها از ماجرای تبدیل سوءاستفاده کرده‌اند. هیچ تبدیل رسمی‌ای عبارت بازیابی کیف پولتان را نمی‌خواهد و هیچ‌وقت لازم نیست ماتیک را به آدرسی بفرستید که کسی برایتان فرستاده. اطلاعیه تبدیل حتی صریح گفته که اگر ماتیک را مستقیم به آدرس قرارداد تبدیل بفرستید، از دست می‌رود. فقط از پورتال رسمی و آدرس‌هایی استفاده کنید که در مستندات پالیگان آمده است.

توکن POL به چه دردی می‌خورد؟

POL امروز دو کار اصلی دارد:

  • کارمزد: هر تراکنش روی Polygon PoS، از فرستادن تتر تا کار با برنامه‌های دیفای (خدمات مالی غیرمتمرکز)، کارمزدش با POL پرداخت می‌شود.
  • استیکینگ و امنیت: اعتبارسنج‌ها برای اینکه بتوانند بلاک‌ها را تأیید کنند، POL را در قرارداد استیکینگ روی اتریوم قفل می‌کنند. طبق مستندات پالیگان، حداقل استیک هر اعتبارسنج ۱۰ هزار POL است. دارندگان عادی POL هم می‌توانند POL خود را به یک اعتبارسنج بسپارند و از پاداشش سهم ببرند. پالیگان توکنی به اسم sPOL هم دارد که در ازای POL استیک‌شده می‌گیرید و برخلاف POL قفل‌شده، می‌شود جابه‌جایش کرد. اگر استیکینگ برایتان تازه است، استیکینگ چیست را بخوانید.

پالیگان برای POL نقش سومی هم در Agglayer در نظر گرفته است، ولی کاربرد روزمره‌اش هنوز همین دو کار روی Polygon PoS است.

Agglayer و Katana چیست؟

پالیگان در چند سال اخیر می‌خواسته به‌جای یک شبکه، خانواده‌ای از شبکه‌ها داشته باشد که برای کاربر مثل یک شبکه باشند. Agglayer برای همین ساخته شده. طبق مستندات پالیگان، Agglayer پلی امن میان بلاک‌چین‌های مختلف است که نقدینگی و کاربرانشان را به هم وصل می‌کند. یکی از اجزایش «اثبات بدبینانه» (pessimistic proof) است. این سازوکار برای این است که اگر یکی از زنجیره‌های وصل‌شده خراب یا هک شود، نتواند بیشتر از سهم خودش از پل مشترک بیرون بکشد و دارایی بقیه را به خطر بیندازد.

زنجیره‌هایی که شرکت‌ها و پروژه‌ها با جعبه‌ابزار Polygon CDK می‌سازند، از اول به Agglayer وصل‌اند. Katana که سال ۱۴۰۴ با حمایت Polygon Labs و شرکت GSR راه افتاد، از اولین نمونه‌های همین مدل است.

اگر فقط تتر جابه‌جا می‌کنید، Agglayer فعلاً پشت صحنه است. ولی اگر به خرید POL فکر می‌کنید مهم است: به گفته پالیگان، POL فقط مال Polygon PoS نیست و در Agglayer هم نقش دارد. پالیگان برای آوردن زنجیره‌ها و برنامه‌های تازه به Agglayer برنامه‌ای با مشوق‌های مالی هم راه انداخته که استیک‌کنندگان POL قرار است از آن سهم ببرند. یعنی پالیگان بخش بزرگی از آینده POL را به موفقیت همین لایه گره زده است.

عرضه POL ثابت نیست

عرضه ماتیک سقف ثابتی داشت، ولی POL هر سال کمی بیشتر می‌شود. طبق مستندات توکن POL، از تیر ۱۴۰۴ به بعد سالانه حدود ۲ درصد POL تازه ساخته می‌شود که نصفش پاداش اعتبارسنج‌هاست و نصف دیگرش به خزانه جامعه پالیگان می‌رود. پیش از آن، این نرخ کمی بالاتر بود. حاکمیت پالیگان می‌تواند این نرخ را عوض کند، ولی نه بیشتر از سقفی که در قرارداد اصلی POL نوشته شده است.

برای شما یعنی این: اگر ۱٬۰۰۰ POL داشته باشید و استیک نکنید، تعداد توکن‌هایتان همان می‌ماند، ولی کل عرضه در یک سال حدود ۲ درصد بیشتر می‌شود و سهمتان از کل POL تقریباً به همان اندازه کم می‌شود. کسی که استیک می‌کند، بخشی از همین توکن‌های تازه را پاداش می‌گیرد. برای اینکه همین حساب را درباره هر ارز دیگری هم بکنید، توکنومیکس چیست را بخوانید.

پالیگان از ۱۴۰۴ به بعد: پایان zkEVM و تمرکز بر پرداخت

در ۱۴۰۴ پالیگان اعلام کرد رول‌آپ zkEVM را کنار می‌گذارد و تقریباً همه کارش را حول پرداخت چید.

چه بر سر Polygon zkEVM آمد؟

Polygon zkEVM رول‌آپی بود که با اثبات دانش صفر کار می‌کرد. پالیگان آن را ساخت تا نشان دهد چنین رول‌آپی می‌تواند تا سطح بایت‌کد با اتریوم سازگار باشد؛ یعنی قراردادهای اتریوم بی‌هیچ تغییری روی آن اجرا شوند. از نظر فنی دستاورد بزرگی بود، ولی دوام نیاورد. ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ مارک بویرون، از مدیران Polygon Labs، در انجمن رسمی پالیگان اعلام کرد که شبکه Polygon zkEVM Mainnet Beta سال بعد کنار گذاشته می‌شود و دلیل‌هایش را هم بی‌پرده گفت:

  • مشکلات فنی: پشتیبانی از ارتقای EIP-4844 اتریوم بیشتر از انتظار طول کشید. محدودیت‌هایی که برای امنیت گذاشته بودند، بعضی تراکنش‌های دیفای را عملاً ناممکن می‌کردند و نرم‌افزار اختصاصی‌اش رفع اشکال را برای برنامه‌نویس‌ها سخت کرده بود.
  • چیز متمایزی نداشت: میان رقبا به چشم نیامد و تجربه‌ای را که کاربران می‌خواستند فراهم نکرد. فعالیت روی شبکه هم کم‌کم پایین آمده بود.
  • انعطاف کم: نمی‌توانست به‌سرعت خودش را با نیاز کاربران تطبیق دهد. کار روی آن هم از حدود یک سال و نیم پیش‌تر متوقف شده بود تا تیم روی Polygon PoS و Agglayer تمرکز کند.

پالیگان گفت هیچ دارایی‌ای از بین نمی‌رود و سکوئنسر این شبکه ۱۲ ماه دیگر روشن می‌ماند تا کاربران و پروژه‌ها بیرون بروند. طبق اطلاعیه بعدی انجمن، سکوئنسر ۱۰ تیر ۱۴۰۵ خاموش شد و بعد از آن فرایند پس گرفتن دارایی‌ها شروع شد. پالیگان zkEVM را از فهرست شبکه‌های کیف پول خودش هم برداشته است.

اگر هنوز دارایی‌ای روی Polygon zkEVM دارید، راهنمای همان اطلاعیه را دنبال کنید و به هیچ «سایت بازیابی» دیگری اعتماد نکنید. یادتان باشد که Polygon zkEVM با Polygon PoS یکی نیست و تعطیلی آن ربطی به تتر یا POL روی شبکه اصلی پالیگان ندارد.

شبکه‌ای برای پرداخت

سال ۱۴۰۴ سندیپ نیلوال مدیرعامل بنیاد پالیگان شد و طبق گزارش سالانه پالیگان، همه بخش‌های پروژه حول یک هدف چیده شد: ساختن زیرساخت پرداخت جهانی روی بلاک‌چین. Polygon PoS هم در همین سال چند ارتقای پشت سر هم گرفت:

  • Bhilai: ظرفیت شبکه را به بیش از ۱٬۰۰۰ تراکنش در ثانیه رساند.
  • Heimdall v2: زمان قطعی شدن تراکنش را از چند دقیقه به حدود ۵ ثانیه کم کرد.
  • Rio: شیوه ساختن بلاک را عوض کرد، به گفته پالیگان خطر بازنویسی زنجیره (ری‌ارگ) را از بین برد و راه رسیدن به حدود ۵٬۰۰۰ تراکنش در ثانیه را باز کرد.

هدف نقشه راه بلندمدت پالیگان، به اسم Gigagas، رساندن ظرفیت شبکه به ۱۰۰ هزار تراکنش در ثانیه است. در ۱۴۰۵ هم همین مسیر ادامه پیدا کرد. طبق فهرست تغییرات در مستندات پالیگان، ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ زمان ساخت هر بلاک از ۱٫۷۵ ثانیه به ۱٫۵ ثانیه کم شد. کمی بعد هم با بزرگ‌تر شدن بلاک‌ها، ظرفیت پایدار شبکه به حدود ۵٬۰۰۰ پرداخت در ثانیه بالا رفت.

طبق همان گزارش سالانه، Revolut، Stripe و Flutterwave پرداخت‌هایی روی این شبکه انجام می‌دهند و بازار پیش‌بینی Polymarket هم روی پالیگان کار می‌کند. ارزش استیبل‌کوین‌های این شبکه تا دی ۱۴۰۴ از ۳ میلیارد دلار گذشته بود. این‌ها ادعاهای خود پالیگان است، ولی داده مستقل DefiLlama هم ۱۶ مهر ۱۴۰۵ حدود ۳٫۴ میلیارد دلار استیبل‌کوین روی این شبکه نشان می‌داد.

Polygon Labs کارش را به بیرون از خود شبکه هم کشانده است. محصولی به اسم Open Money Stack ساخته که طبق مستندات پالیگان زیرساختی برای پرداخت با استیبل‌کوین است: از تبدیل پول نقد و حساب بانکی به استیبل‌کوین و برعکس تا کیف پول، رعایت مقررات و تسویه. این شرکت ۲۲ مهر ۱۴۰۵ خرید Coinme را تمام کرد و با آن مجوز انتقال پول در ۳۷ ایالت آمریکا را گرفت. در ۱۱ ایالت دیگر هم طبق قانون همان ایالت‌ها به این مجوز نیازی ندارد. این خدمات برای شرکت‌ها و بیشتر برای بازارهای بیرون از ایران است، ولی نشان می‌دهد جابه‌جایی ارزان و سریع تتر و USDC حالا محور اصلی کسب‌وکار پالیگان شده است.

کارمزد شبکه پالیگان چقدر است؟

کارمزد پالیگان هم مثل اتریوم با «گس» حساب می‌شود و آن را با POL می‌پردازید. هر تراکنش مقداری گس مصرف می‌کند و قیمت هر واحد گس با شلوغی شبکه بالا و پایین می‌رود. این قیمت را معمولاً با gwei می‌گویند که یک میلیاردم POL است. اگر این مفهوم برایتان تازه است، اول کارمزد شبکه ارز دیجیتال چیست را بخوانید.

همان حدود ۰٫۰۰۲ دلاری که پالیگان اعلام می‌کند، با اندازه‌گیری خودمان هم جور درمی‌آید: ۱۴ مهر ۱۴۰۵ هر انتقال تتر روی پالیگان ۶۲ تا ۸۰ هزار واحد گس مصرف می‌کرد و ۰٫۱۵ تا ۰٫۲ سنت خرج داشت. مقایسه با شبکه‌های دیگر را در ارزان‌ترین شبکه برای انتقال تتر آورده‌ایم.

حساب سرانگشتی: برای ۱۰۰ بار انتقال تتر چقدر POL لازم است؟

فرض کنید تتر را در کیف پول شخصی‌تان روی پالیگان دارید. عددهای زیر فرضی و گرد شده‌اند، ولی از اندازه واقعی دور نیستند:

فرض یا محاسبه

عدد

گس مصرفی هر انتقال تتر

۶۵٬۰۰۰ واحد

قیمت هر واحد گس

۲۰۰ gwei

کارمزد هر انتقال

۶۵٬۰۰۰ × ۲۰۰ = ۱۳ میلیون gwei، یعنی ۰٫۰۱۳ POL

قیمت فرضی هر POL

۲۵٬۰۰۰ تومان

کارمزد هر انتقال به تومان

حدود ۳۲۵ تومان

کارمزد ۱۰۰ انتقال

۱٫۳ POL، حدود ۳۲٬۵۰۰ تومان

پس با ۱ تا ۲ POL می‌شود ده‌ها انتقال معمولی انجام داد. حتی اگر شبکه شلوغ شود و قیمت گس پنج برابر شود، هر انتقال حدود ۰٫۰۶۵ POL خرج دارد. آنچه معمولاً دردسر می‌شود کارمزد نیست، خالی بودن کیف پول از POL است: اگر هیچ POLی در کیف پولتان نباشد، تترتان روی پالیگان تکان نمی‌خورد.

تتر و USDC روی پالیگان

خیلی‌ها پالیگان را از صفحه برداشت تتر می‌شناسند، جایی که کنار TRC20 و BEP20 می‌بینندش. این چند نکته را درباره استیبل‌کوین‌های این شبکه بدانید:

  • تتر: تتر روی پالیگان به نسخه USDT0 ارتقا یافته است. طبق فهرست قراردادهای USDT0، آدرس توکن تتر روی Polygon PoS این است: 0xc2132D05D31c914a87C6611C10748AEb04B58e8F. قبل از اینکه چیزی بفرستید، آدرس توکنی را که کیف پولتان نشان می‌دهد با همین مقایسه کنید.
  • USDC: شرکت Circle خودش USDC را روی پالیگان منتشر می‌کند. آدرس رسمی آن در فهرست قراردادهای Circle این است: 0x3c499c542cEF5E3811e1192ce70d8cC03d5c3359. اگر توکنی با اسم USDC دیدید که آدرسش با این نمی‌خواند، USDC اصلی Circle نیست.
  • کدام بیشتر است؟ روی پالیگان، برخلاف ترون که تقریباً همه استیبل‌کوین‌هایش تتر است، USDC سهم بیشتری دارد. طبق DefiLlama، ۱۶ مهر ۱۴۰۵ حدود ۱٫۶ میلیارد دلار USDC و حدود ۰٫۸ میلیارد دلار تتر روی این شبکه بود.

یک اشتباه رایج را جدی بگیرید. آدرس کیف پول در پالیگان، اتریوم و BNB Chain یک شکل است و با 0x شروع می‌شود. برای همین، کیف پول یا صرافی آدرس را قبول می‌کند، حتی اگر شبکه را اشتباه انتخاب کرده باشید. شبکه‌ای که موقع برداشت انتخاب می‌کنید، باید همان شبکه‌ای باشد که مقصد قبول می‌کند. اگر اشتباه شد، اگر شبکه انتقال تتر را اشتباه انتخاب کنیم چه می‌شود را بخوانید. مقایسه پالیگان با بقیه شبکه‌ها هم در بهترین شبکه برای انتقال تتر آمده است.

پالیگان در سواپ‌ولت

در سواپ‌ولت می‌توانید POL را با تومان بخرید و بفروشید، از صفحه خرید پالیگان یا از صفحه POL که نمودار قیمت را هم نشان می‌دهد.

۲۵ مهر ۱۴۰۵ در صفحه کارمزدها، شبکه پالیگان برای برداشت تتر و USDC آمده بود، ولی در جدول برداشت ردیفی برای خود POL نبود. کارمزد برداشت از همان ارزی کم می‌شود که برداشت می‌کنید و پیش از تأیید نشانتان داده می‌شود؛ پس برای برداشت تتر روی پالیگان از سواپ‌ولت به POL نیازی ندارید. بعد از برداشت، دو حالت پیش می‌آید:

  • اگر مقصد نهایی صرافی یا سرویسی است که تتر روی پالیگان را قبول می‌کند، همان اول مستقیم به آدرس مقصد برداشت کنید.
  • اگر تتر را به کیف پول شخصی می‌برید و بعداً می‌خواهید از همان‌جا جابه‌جایش کنید، از قبل فکر کنید چند POL برای کارمزد را از کجا می‌آورید.

برای واریز به سواپ‌ولت، قبل از فرستادن در اپ ببینید شبکه پالیگان برای همان ارز فعال است یا نه و اگر نبود، با این شبکه نفرستید. فهرست شبکه‌ها و کارمزدها گاهی عوض می‌شود، پس پیش از هر انتقال بزرگ دوباره نگاهش کنید.

پیش از خرید POL این‌ها را بدانید

POL هم مثل بیشتر آلت‌کوین‌ها نوسان شدیدی دارد و گذشته‌اش همین را نشان می‌دهد. طبق صفحه پالیگان در سواپ‌ولت، بالاترین قیمت این ارز ۳۴۱٬۶۶۳ تومان بود که ۲۳ اسفند ۱۴۰۲ ثبت شد، وقتی هنوز اسمش ماتیک بود. ۲۵ مهر ۱۴۰۵ قیمتش حدود ۲۵ هزار تومان بود؛ یعنی حدود ۹۳ درصد پایین‌تر، آن هم در حالی که دلار در همین مدت در برابر تومان گران‌تر شده بود.

این‌ها را هم در تصمیمتان حساب کنید:

  • عرضه هر سال حدود ۲ درصد بیشتر می‌شود. پس برای اینکه قیمت سر جایش بماند، تقاضا هم باید تقریباً همین‌قدر بیشتر شود.
  • رشد شبکه لزوماً تقاضای POL را بالا نمی‌برد. این برداشت خودمان است: بیشتر کاربرد امروز پالیگان جابه‌جایی استیبل‌کوین است و کارمزد هر تراکنش کمتر از یک سنت است. پس حتی اگر پرداخت‌ها چند برابر شوند، تقاضا برای POL به همان نسبت بیشتر نمی‌شود و آینده‌اش بیشتر به استیکینگ و موفقیت Agglayer بسته است.
  • رقابت سنگین است. ترون، سولانا، BNB Chain و لایه‌های دوم اتریوم مثل Base و آربیتروم هم دنبال همین بازار پرداخت و استیبل‌کوین‌اند.

این‌ها پیشنهاد خرید یا فروش نیست. اگر خواستید بخرید، فقط مبلغی را بگذارید که اگر بخش بزرگی از آن از دست برود، زندگی‌تان به هم نریزد.

پرسش‌های رایج درباره پالیگان

«پل» در بانک‌ها همان POL پالیگان است؟

نه، فقط تلفظشان شبیه است. «پل» در بانک‌های ایران سامانه پرداخت لحظه‌ای بانک مرکزی برای انتقال پول بین حساب‌هاست و هیچ ربطی به رمزارز POL یا شبکه پالیگان ندارد.

پالیگان اسکن چیست؟

PolygonScan اکسپلورر شبکه پالیگان است. با آن می‌توانید وضعیت یک تراکنش را با شناسه‌اش ببینید، موجودی یک آدرس را چک کنید و مطمئن شوید آدرس قرارداد توکنی که دارید همان آدرس رسمی است. طرز کار اکسپلوررها را در آموزش کار با اکسپلورر توضیح داده‌ایم.

ارز پالیگان مال کدام کشور است؟

ریشه‌اش هند است: سه نفر از چهار بنیان‌گذار Matic Network هندی‌اند. ولی خود شبکه مال کشور خاصی نیست؛ اعتبارسنج‌هایش می‌توانند هر جای دنیا باشند و قراردادهای اصلی‌اش روی اتریوم است. شرکت Polygon Labs هم مثل هر شرکتی باید از قوانین کشورهایی پیروی کند که در آن‌ها خدمات می‌دهد.

برای انتقال تتر روی پالیگان حتماً POL لازم است؟

اگر از کیف پول شخصی مثل متامسک یا تراست ولت می‌فرستید، بله. کارمزد شبکه فقط با POL پرداخت می‌شود و اگر کیف پولتان POL ندارد، اول باید از جایی کمی POL روی شبکه پالیگان به همان آدرس بفرستید. برای برداشت از صرافی لازم نیست، چون کارمزد برداشت از خود تتر کم می‌شود.

اگر تتر را روی پالیگان به آدرسی بفرستم که مال BEP20 یا اتریوم است، چه می‌شود؟

تتر به همان آدرس می‌رسد، ولی روی شبکه پالیگان. اگر آدرس مال کیف پول شخصی خودتان باشد، معمولاً با اضافه کردن شبکه پالیگان در همان کیف پول به آن دسترسی پیدا می‌کنید، ولی برای جابه‌جا کردنش POL لازم دارید. اگر آدرس مال صرافی باشد، برگشت پول کاملاً به خود آن صرافی بستگی دارد.

ارز پالیگان ارزش خرید دارد؟

هیچ‌کس نمی‌تواند از قبل بگوید. پالیگان شبکه پرکاربردی است و شرکتی جدی پشتش است، ولی قیمت تومانی POL از اوج اسفند ۱۴۰۲ بیش از ۹۰ درصد پایین آمده و پرکاربرد بودن شبکه لزوماً قیمتش را بالا نمی‌برد. اگر می‌خرید، آن را بخش کوچکی از سبدتان بدانید.