خرید سهام هوش مصنوعی از ایران؛ انویدیا، گوگل و متا با سهام توکنیزه

سهام هوش مصنوعی یعنی سهم شرکت‌هایی که درآمد یا آینده‌شان به هوش مصنوعی بسته است. معروف‌ترین‌هایشان سه اسم آشنا هستند: انویدیا که تراشه‌های هوش مصنوعی را می‌سازد، گوگل که مدل Gemini و سرویس ابری Google Cloud را دارد، و متا که برای سال ۲۰۲۶ میلادی بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار خرج زیرساخت پیش‌بینی کرده است. از ایران نمی‌شود این سهم‌ها را مستقیم از کارگزاری آمریکایی خرید، اما توکن‌های NVDAX، GOOGLX و METAX قیمت همین سه سهم را دنبال می‌کنند و در سواپ‌ولت با تومان خرید و فروش می‌شوند.

ولی قبل از خرید بدانید دقیقاً چه چیزی می‌خرید. این توکن‌ها شما را سهام‌دار انویدیا یا گوگل نمی‌کنند؛ حق رأی ندارید و طرف حسابتان ناشر توکن است، نه خود شرکت.

سهام هوش مصنوعی یعنی سهم کدام شرکت‌ها؟

هوش مصنوعی یک صنعت یک‌تکه نیست. برای اینکه یک چت‌بات به سؤال شما جواب بدهد، یک شرکت باید تراشه بسازد، یکی مرکز داده و سرویس ابری راه بیندازد، یکی مدل را آموزش بدهد و یکی آن را در اپی بگذارد که میلیاردها نفر هر روز بازش می‌کنند. به شرکتی سهم هوش مصنوعی می‌گویند که بخش مهمی از درآمد یا خرجش به یکی از همین لایه‌ها بسته باشد.

پس هر شرکتی که در گزارشش از هوش مصنوعی حرف زده، سهم هوش مصنوعی حساب نمی‌شود. یک سؤال ساده کمک می‌کند: اگر فردا تقاضا برای هوش مصنوعی نصف شود، درآمد این شرکت چقدر ضربه می‌خورد؟ جواب این سؤال برای انویدیا و اپل خیلی با هم فرق دارد.

انویدیا، گوگل و متا هر کدام چه نقشی در هوش مصنوعی دارند؟

انویدیا (NVDAX): تراشه‌هایی که هوش مصنوعی روی آن‌ها کار می‌کند

انویدیا پردازنده گرافیکی (GPU) می‌سازد؛ تراشه‌ای که اول برای بازی‌های کامپیوتری ساخته شد و حالا بیشتر مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی روی آن آموزش می‌بینند. طبق گزارش مالی انویدیا که ۴ شهریور ۱۴۰۵ منتشر شد، سامانه‌های نسل تازه این شرکت به اسم Vera Rubin حالا در Google Cloud، Microsoft Azure و Oracle Cloud کار می‌کنند.

وابستگی انویدیا به هوش مصنوعی در عددهایش پیداست. در همین گزارش، از ۹۶٫۲ میلیارد دلار درآمد سه‌ماهه‌ای که ۴ مرداد ۱۴۰۵ تمام شد، ۸۹ میلیارد دلار از بخش مرکز داده آمده است؛ یعنی بیش از ۹۲ درصد. این بخش تراشه‌ها و تجهیزاتی را می‌فروشد که در مراکز داده هوش مصنوعی به کار می‌روند. پس آینده NVDAX بیش از هر چیز به این بسته است که غول‌های فناوری همین‌قدر برای مرکز داده خرج کنند.

یک جمله دیگر این گزارش هم برای خریدار مهم است: انویدیا در پیش‌بینی درآمد سه‌ماهه بعدش هیچ فروش تراشه مرکز داده به چین را حساب نکرده است. پس سیاست و روابط تجاری هم روی این سهم اثر مستقیم دارد.

گوگل (GOOGLX): هم مدل، هم تراشه، هم ابر

GOOGLX قیمت سهم آلفابت، شرکت مادر گوگل، را دنبال می‌کند. گوگل هم‌زمان در چند لایه هوش مصنوعی حضور دارد: مدل Gemini را می‌سازد، تراشه اختصاصی خودش به اسم TPU را طراحی می‌کند و در Google Cloud قدرت پردازش را به شرکت‌های دیگر اجاره می‌دهد. در همان Google Cloud هم TPU خود گوگل اجاره داده می‌شود و هم تراشه‌های انویدیا؛ یعنی گوگل هم مشتری انویدیاست و هم رقیبش.

ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل، در صحبت‌هایش درباره نتایج سه‌ماهه دوم (۳۱ تیر ۱۴۰۵) گفت درآمد Google Cloud نسبت به سال قبل ۸۲ درصد رشد کرده و اپ Gemini به ۹۵۰ میلیون کاربر ماهانه رسیده است.

برای گوگل، هوش مصنوعی هم فرصت است و هم تهدید. اگر مردم جوابشان را از چت‌بات بگیرند، دیگر چه کسی در گوگل جست‌وجو می‌کند؟ جواب گوگل به این نگرانی AI Mode است؛ حالت هوش مصنوعی جست‌وجو که به گفته پیچای حالا بیش از یک میلیارد کاربر ماهانه دارد.

متا (METAX): خرج سنگین برای هوش مصنوعی

متا، صاحب اینستاگرام، واتس‌اپ و فیس‌بوک، برخلاف گوگل سرویس ابری نمی‌فروشد و درآمدش بیشتر از تبلیغات است. این شرکت پیش‌تر با مدل‌های Llama شناخته می‌شد. حالا آزمایشگاه Meta Superintelligence Labs مدل‌های سری Muse را می‌سازد و دستیار Meta AI از ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ با همین مدل‌ها کار می‌کند. ایجنت تازه متا را در معرفی هوش مصنوعی میوز توضیح داده‌ایم.

مارک زاکربرگ در گزارش سه‌ماهه دوم متا (۷ مرداد ۱۴۰۵) گفته هوش مصنوعی همین حالا به کسب‌وکار اصلی متا شتاب داده است. ولی عدد مهم‌تر این گزارش خرج است. متا پیش‌بینی کرده هزینه سرمایه‌ای‌اش در سال ۲۰۲۶ میلادی بین ۱۳۰ تا ۱۴۵ میلیارد دلار باشد. هزینه سرمایه‌ای یعنی پولی که صرف خرید و ساخت سرور، مرکز داده و زیرساخت می‌شود.

همین خرج سنگین در سه‌ماهه دوم تقریباً همه پول نقد کسب‌وکار را خورد. متا در این سه ماه حدود ۳۲ میلیارد دلار پول نقد از کسب‌وکارش به دست آورد، ولی بعد از خرج زیرساخت کمتر از یک میلیارد دلارش ماند. کسی که METAX می‌خرد، در عمل روی این حساب می‌کند که این خرج‌ها روزی بازده خوبی بدهند.

سهام شرکت‌های هوش مصنوعی در سواپ‌ولت

سواپ‌ولت توکن سهم چند شرکت و یک صندوق آمریکایی را فهرست کرده است و همه‌شان سهم هوش مصنوعی نیستند. این جدول نشان می‌دهد هر کدام کجای ماجرا ایستاده‌اند:

ستون آخر برداشت ما از مدل کسب‌وکار هر شرکت است، نه رتبه‌بندی یا پیشنهاد خرید. فهرست کامل و به‌روز را در صفحه سهام توکنیزه سواپ‌ولت ببینید.

بهترین سهام هوش مصنوعی کدام است؟

هیچ‌کس نمی‌داند کدام‌یک از این سهم‌ها در سال‌های آینده بیشتر رشد می‌کند و هر کسی با اطمینان جواب بدهد، دارد حدس می‌زند. سؤال مفیدتر این است که روی کدام بخش از هوش مصنوعی می‌خواهید حساب کنید:

• اگر فکر می‌کنید خرج مرکز داده ادامه دارد، انویدیا مستقیم‌ترین راه است. همین مستقیم بودن نوسانش را هم بیشتر می‌کند، چون درآمدش تقریباً فقط به همین خرج‌ها بسته است.
• اگر شرکتی می‌خواهید که هوش مصنوعی فقط یکی از منابع درآمدش باشد، گوگل و متا کسب‌وکار تبلیغاتی بزرگی هم دارند. در عوض باید ببینید خرج سنگینشان برای هوش مصنوعی جواب می‌دهد یا نه.
• اگر نمی‌خواهید بین شرکت‌ها انتخاب کنید، توکن SPYX همه این‌ها را کنار صدها شرکت دیگر دارد. باز هم سهم غول‌های فناوری در آن زیاد است: طبق راهنمای S&P 500، در ۲ مهر ۱۴۰۵ حدود ۸ درصد صندوق SPY فقط انویدیا بود.

رشد سهام انویدیا در گذشته چیزی را تضمین نمی‌کند

سهم انویدیا در چند سال گذشته خبرساز بوده است. ولی قیمت امروز هر سهم، انتظار بازار از رشد فردای شرکت را هم در خودش دارد. اگر رشد واقعی از این انتظار کمتر شود، سهم ممکن است حتی با سود بالا بیفتد. پس عددهای گذشته را مبنای خرید نگذارید.

هوش مصنوعی حباب است؟

این روزها بحث «حباب هوش مصنوعی» داغ است و هر دو طرف دلیل دارند.

صندوق بین‌المللی پول (IMF) در گزارش ثبات مالی جهانی که مهر ۱۴۰۵ منتشر شد، ریزش بازار به خاطر هوش مصنوعی را جزو ریسک‌های اصلی بازارهای مالی آورده است. استدلالش این است که اگر سرمایه‌گذاری یا سودآوری هوش مصنوعی از انتظارهای خوش‌بینانه عقب بماند، قیمت دارایی‌هایی که به این صنعت وابسته‌اند ممکن است پایین بیاید.

IMF دو نگرانی دیگر هم مطرح کرده است. اول اینکه غول‌های فناوری برای ساختن زیرساخت بیشتر قرض می‌گیرند و بعضی سرمایه‌گذاران هم با پول قرضی سهام هوش مصنوعی خریده‌اند. دوم اینکه شرکت‌های هوش مصنوعی در یکدیگر سرمایه‌گذاری می‌کنند و هم‌زمان مشتری هم هستند؛ پس گرفتاری یکی از شرکت‌های کلیدی می‌تواند پیش‌بینی درآمد و ارزش بقیه را هم پایین بکشد.

طرف دیگر هم عدد دارد. درآمد انویدیا در یک سال بیش از دو برابر شده و درآمد Google Cloud ۸۲ درصد بالا رفته است؛ یعنی پشت این رونق فروش واقعی هست، نه فقط وعده. سؤال باز این است که این خرج‌ها تا کی ادامه پیدا می‌کند و آیا به سود کسانی که پولش را می‌دهند، مثل متا، برمی‌گردد یا نه. هیچ‌کس نمی‌تواند با اطمینان جواب این سؤال را بدهد.

خرید سهام آمریکا در ایران؛ چه راه‌هایی هست؟

• حساب در کارگزاری خارجی. راه معمول خرید سهم آمریکایی همین است، ولی مدرک اقامت در کشوری دیگر، حساب بانکی بین‌المللی و احراز هویت کامل می‌خواهد. برای کسی که در ایران زندگی می‌کند، این راه عملاً بسته است.
• CFD در کارگزاری‌های فارکس. بعضی کارگزاری‌ها «سهم انویدیا» را به شکل CFD عرضه می‌کنند. CFD قراردادی با خود کارگزار بر سر اختلاف قیمت است؛ نه سهمی به شما می‌رسد و نه توکنی که سهم واقعی پشتش باشد. معمولاً هم با اهرم، یعنی پول قرضی کارگزار، معامله می‌شود و اهرم سود و ضرر را چند برابر می‌کند.
• سهام توکنیزه. این‌ها توکن‌هایی روی بلاک‌چین‌اند که قیمت یک سهم را دنبال می‌کنند و ناشرشان به ازای هر توکن یک سهم واقعی نزد امانت‌دار نگه می‌دارد. NVDAX، GOOGLX و METAX از خانواده xStocks هستند. سازوکارش را در راهنمای کامل xStocks و سهام توکنیزه توضیح داده‌ایم.

با خرید NVDAX دقیقاً چه چیزی دستتان می‌آید؟

ناشر xStocks شرکت Backed Assets (JE) Limited در جزیره جرزی است. طبق صفحه افشای ریسک xStocks در Kraken:

• ارزش توکن همراه قیمت سهم بالا و پایین می‌رود. یعنی در سود و زیان قیمت سهم شریک می‌شوید.
• مالک سهم انویدیا، گوگل یا متا نمی‌شوید و حق رأی یا ادعای حقوقی نسبت به سهم پایه و دارایی‌های شرکت ندارید.
• خود این شرکت‌ها در انتشار توکن نقشی ندارند و در برابر شما تعهدی ندارند.
• سود نقدی شرکت به‌جای واریز، خودکار دوباره در همان توکن سرمایه‌گذاری می‌شود.
• طبق پروسپکتوس ناشر روی توکن کارمزدهایی اعمال می‌شود، پس بازدهش دقیقاً با نگهداری مستقیم سهم یکی نیست.
• ممکن است کل سرمایه‌تان را از دست بدهید.

خرید سهام انویدیا، گوگل و متا از ایران؛ قدم‌به‌قدم

خرید توکن سهم در سواپ‌ولت مثل خرید هر رمزارز دیگری است:

1. حساب را آماده کنید. وارد سواپ‌ولت شوید. اگر می‌خواهید با تومان بخرید، کیف پول تومانی را شارژ کنید؛ واریز تومان به احراز هویت نیاز دارد. اگر تتر دارید، می‌توانید همان را به توکن سهم تبدیل کنید.
2. صفحه خرید توکن را باز کنید. برای هر سهم صفحه جدایی هست: خرید NVDAX، خرید GOOGLX و خرید METAX.
3. مبلغ را بنویسید. مبلغ را به تومان وارد کنید و قبل از تأیید، مقدار توکنی را که می‌گیرید ببینید. لازم نیست یک سهم کامل بخرید؛ کسری از توکن هم خریدنی است.
4. خرید را تأیید کنید. توکن همان لحظه به موجودی‌تان اضافه می‌شود. برای فروش، همین مسیر را برعکس بروید.

کارمزد معامله را در صفحه کارمزدها ببینید. قیمت تومانی هر توکن از ضرب قیمت دلاری‌اش در نرخ لحظه‌ای تتر به دست می‌آید؛ پس هم با سهم بالا و پایین می‌رود و هم با تتر. فرق نگه داشتن تتر با دلار را در مقایسه تتر و دلار نوشته‌ایم.

ساعت معامله به وقت تهران

توکن‌ها شبانه‌روزی، حتی آخر هفته، خرید و فروش می‌شوند، ولی خود سهم‌ها فقط در ساعت کاری بورس آمریکا، دوشنبه تا جمعه، معامله می‌شوند.

به وقت تهران، بورس آمریکا تا جمعه ۸ آبان ۱۴۰۵ از ساعت ۱۷ تا ۲۳:۳۰ باز است. از دوشنبه ۱۱ آبان که ساعت تابستانی آمریکا تمام می‌شود، این بازه یک ساعت دیرتر می‌شود: از ۱۸ تا ۰۰:۳۰ بامداد.

بیرون از این ساعت‌ها قیمت توکن فقط از خرید و فروش خود توکن می‌آید و ممکن است از آخرین قیمت سهم فاصله بگیرد. با باز شدن بورس معمولاً دوباره به قیمت سهم نزدیک می‌شود. اگر مبلغتان زیاد است، خرید در ساعتی که بورس باز است منطقی‌تر است، چون قیمت توکن مرجع دارد.

چرا سه توکن هوش مصنوعی یعنی سه دارایی جدا نیست؟

فرض کنید ۳۰ میلیون تومان را مساوی بین NVDAX، GOOGLX و METAX تقسیم کرده‌اید. ظاهرش سه دارایی است، ولی هر سه به یک داستان بسته‌اند: خرج غول‌های فناوری برای هوش مصنوعی. اگر بازار به این نتیجه برسد که این خرج‌ها زیادی بوده، احتمال دارد هر سه با هم بیفتند. قیمت تومانی هر سه هم به نرخ تتر بسته است.

حالا فرض کنید سهام هوش مصنوعی ۳۰ درصد افت کند و بقیه دارایی‌هایتان تکان نخورد:

عددها فرضی‌اند و فقط اثر تمرکز را نشان می‌دهند، نه پیش‌بینی افت قیمت. Kraken هم توصیه می‌کند پولی را در xStocks نگذارید که توان از دست دادنش را ندارید.

ریسک‌های دیگری که باید بدانید

• ریسک ناشر و امانت‌دار. ارزش توکن به سلامت مالی Backed و مؤسسه‌هایی که سهام را نگه می‌دارند هم وابسته است. Kraken این ریسک را جدا از عملکرد خود شرکت‌ها آورده است.
• ریسک نقدشوندگی. ممکن است همان لحظه‌ای که می‌خواهید بفروشید، خریدار کافی نباشد؛ مخصوصاً وقتی بورس بسته است.
• ریسک مقررات و دسترسی. طبق سایت xStocks، این توکن‌ها به ساکنان آمریکا، بریتانیا، کانادا، استرالیا و کشورهای تحت تحریم عرضه نمی‌شوند. خرید از یک پلتفرم دیگر شرایط ناشر را عوض نمی‌کند و تغییر قوانین ممکن است دسترسی یا نقدشوندگی را محدود کند.
• ریسک سیاست و رقابت. محدودیت فروش تراشه به چین، رقابت تراشه‌های اختصاصی مثل TPU گوگل با GPU انویدیا و قانون‌های تازه درباره هوش مصنوعی، همه روی این سهم‌ها اثر می‌گذارند.

پیگیری سهام هوش مصنوعی با دستیار هوش مصنوعی

اگر چند توکن سهم و رمزارز دارید، حساب کردن اینکه چند درصد سبدتان به هوش مصنوعی بسته است و روی هر کدام چقدر سود یا ضرر کرده‌اید، با اپ و ماشین‌حساب وقت می‌گیرد. با سرور MCP سواپ‌ولت می‌توانید Claude (کلود) یا دستیار دیگری را به حسابتان وصل کنید و همین را به فارسی از خودش بپرسید. MCP پروتکلی است که دستیار هوش مصنوعی با آن، و با اجازه شما، از یک سرویس بیرونی اطلاعات می‌خواند؛ جزئیاتش را در MCP چیست نوشته‌ایم.

دستیار موجودی کل و سهم هر دارایی، سود و زیان تحقق‌یافته و تحقق‌نیافته و تاریخچه خرید و فروش را مستقیم از سواپ‌ولت می‌خواند. سود تحقق‌نیافته یعنی سود دارایی‌ای که هنوز نفروخته‌اید. یک گفت‌وگوی نمونه، با عددهای فرضی، این شکلی است:

• شما: سهم NVDAX و GOOGLX و METAX از کل دارایی‌ام چقدر است و روی هر کدام سود دارم یا ضرر؟
• دستیار: کل دارایی‌تان حدود ۱۰۰ میلیون تومان است و ۳۵ میلیون تومانش، یعنی ۳۵ درصد، در این سه توکن است: ۲۰ میلیون NVDAX، ۱۰ میلیون GOOGLX و ۵ میلیون METAX. روی NVDAX و GOOGLX سود تحقق‌نیافته دارید و روی METAX کمی ضرر. بیش از یک‌سوم سبدتان به یک موضوع بسته است؛ اگر این تمرکز عمدی نیست، شاید بخواهید دوباره نگاهش کنید.

چند درخواست آماده که می‌توانید کپی کنید:

1. «سهم توکن‌های سهام از کل دارایی‌ام چند درصد است؟ هر کدام را جدا بگو.»
2. «سود و زیان تحقق‌نیافته‌ام روی NVDAX، GOOGLX و METAX چقدر است؟»
3. «از تاریخچه تراکنش‌هایم بگو در سه ماه گذشته چند بار METAX خریده‌ام و هر بار چقدر.»
4. «خبرهای این هفته انویدیا را خلاصه کن و بگو کدامش به سبد من ربط دارد. پیش‌بینی قیمت نکن.»

اگر از دستیار بخواهید چیزی را بفروشد یا تبدیل کند، خودش پولی جابه‌جا نمی‌کند. فقط درخواستی می‌سازد که پیش‌نمایشش با دکمه تأیید و لغو در تلگرامتان می‌آید و اگر تا ۱۵ دقیقه جواب ندهید، منقضی می‌شود. هیچ دسترسی‌ای هم وجود ندارد که به دستیار اجازه بدهد بدون شما دارایی را جابه‌جا کند. سواپ‌ولت متن گفت‌وگوی شما را نمی‌بیند، ولی هر چه دستیار از حسابتان می‌خواند، مثل موجودی‌ها، به شرکت سازنده همان هوش مصنوعی می‌رسد.

وصل شدن و خواندن اطلاعات رایگان است و کارهایی که تأیید کنید همان کارمزد معمول سواپ‌ولت را دارند. در Claude حتی پلن رایگان هم اجازه یک کانکتور سفارشی را می‌دهد که برای سواپ‌ولت کافی است. قدم‌های اتصال را در آموزش وصل کردن Claude به سواپ‌ولت ببینید.

Claude و ChatGPT هنوز ایران را در فهرست کشورهای پشتیبانی‌شده‌شان ندارند و کارت بانکی ایرانی برای اشتراکشان کار نمی‌کند. اگر حساب ندارید، ساخت اکانت Claude در ایران را ببینید و حساب را روی ایمیل خودتان بسازید تا پایدار بماند.

یک چیز را از دستیار نخواهید: اینکه بگوید سهم انویدیا بالا می‌رود یا نه. کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) در هشدارش درباره ربات‌های ترید صریح نوشته که فناوری هوش مصنوعی نمی‌تواند آینده یا تغییرات ناگهانی بازار را پیش‌بینی کند. دستیار برای حساب‌وکتاب، خلاصه کردن خبر و نظم دادن به سبد خوب است؛ تصمیم خرید با خودتان است.

اگر می‌خواهید بدانید هوش مصنوعی در خرید و فروش رمزارز کجا کمک می‌کند و کجا نه، راهنمای ترید با هوش مصنوعی را بخوانید. برای وصل کردن دستیار به حسابتان هم از صفحه اتصال هوش مصنوعی به صرافی شروع کنید.

ارز هوش مصنوعی یا سهام هوش مصنوعی؟

خیلی‌ها سهام هوش مصنوعی را با ارزهای هوش مصنوعی یکی می‌گیرند. توکن‌هایی مثل TAO، FET و RENDER مال پروژه‌های رمزارزی‌اند که شبکه‌ای برای پردازش، داده یا ایجنت‌های هوش مصنوعی می‌سازند. گزارش مالی فصلی ندارند و قیمتشان بیشتر همراه بازار رمزارز تکان می‌خورد. اما سهام هوش مصنوعی سهم شرکت‌هایی است که درآمد و سودشان را در گزارش مالی رسمی اعلام می‌کنند. هر دو پرریسک‌اند، ولی ریسکشان از یک جنس نیست.