نوسان‌گیری با تتر؛ قیمت چقدر باید تکان بخورد تا سود کنید؟

نوسان‌گیری با تتر یعنی وقتی تتر ارزان‌تر شده با تومان بخرید و وقتی گران‌تر شد بفروشید. ولی هر رفت‌وبرگشت دو هزینه دارد: یکی اسپرد، یعنی فاصلهٔ قیمت خرید و فروش، و دیگری کارمزد معامله که دو بار از شما کم می‌شود. پس قیمت باید دست‌کم به اندازهٔ «اسپرد به‌علاوهٔ دو برابر کارمزد» به نفع شما حرکت کند تا تازه سر به سر شوید. در مثال فرضی پایین‌تر، این حرکت حدود ۰٫۹ درصد است.

حساب هزینه‌ها نصف ماجراست و نصف دیگرش روند. قیمت تومانی تتر با ضعیف شدن تومان بالا می‌رود؛ از آبان ۱۴۰۴ تا آبان ۱۴۰۵ حدود ۱۴۸ درصد گران شد و تقریباً به دو و نیم برابر رسید. پس هر روزی که پولتان به‌جای تتر تومان بود، ممکن بود یکی از همین جهش‌ها را از دست بدهید.

نوسان‌گیری با تتر یعنی چه؟

نوسان‌گیر (Swing Trader) کسی است که معامله را چند روز تا چند هفته نگه می‌دارد تا از یک موج قیمت سود بگیرد. نوسان‌گیری با تتر دو شکل دارد و فرقشان در این است که سود را با چه واحدی می‌شمارید:

• سرمایه‌تان تومان است. وقتی فکر می‌کنید قیمت تتر پایین آمده، تتر می‌خرید و بعد از بالا رفتن قیمت، دوباره به تومان برمی‌گردید. سود یعنی تومان بیشتر.
• پس‌اندازتان تتر است. وقتی قیمت جهش کرده، بخشی از تترتان را می‌فروشید تا بعد از افت، ارزان‌تر پس بخرید. سود یعنی تتر بیشتر.

در هر دو حالت خود تتر را می‌خرید و می‌فروشید و اهرم یا قرارداد آتی در کار نیست.

از همین اول یک معیار را در ذهن نگه دارید: نتیجهٔ نوسان‌گیری را باید با «هیچ کاری نکردن» مقایسه کرد. اگر کسی تترش را یک سال فقط نگه داشته باشد و شما با ده بار خرید و فروش به سود کمتری رسیده باشید، عملاً از او عقب مانده‌اید.

نوسان‌گیری با اسکالپ هم فرق دارد. اسکالپر در عرض چند دقیقه می‌خرد و می‌فروشد و برای همین بیشتر سودش خرج هزینه‌ها می‌شود. نوسان‌گیر دنبال حرکت‌های بزرگ‌تری است، ولی همین هزینه‌ها گریبان او را هم می‌گیرد.

نقطهٔ سر به سر: قیمت باید چقدر جابه‌جا شود؟

وقتی تتر می‌خرید، قیمت بالاتر تابلو (قیمت خرید) را می‌پردازید و وقتی می‌فروشید، قیمت پایین‌تر (قیمت فروش) را می‌گیرید. به فاصلهٔ این دو قیمت اسپرد می‌گویند و این فاصله جدا از کارمزد از جیب شما می‌رود. توضیح کاملش را در اسپرد چیست؟ آورده‌ایم. کارمزد هم دو بار کم می‌شود: یک بار موقع خرید و یک بار موقع فروش.

حساب سرانگشتی‌اش این است:

حداقل حرکت لازم ≈ اسپرد (به درصد) + ۲ × کارمزد هر معامله (به درصد)

نمودار زیر همین حساب را نشان می‌دهد. نوار کوچک بالا هزینه‌ها را کنار هم گذاشته و میله‌های پایین سود یا زیان خالص مثال همین بخش را در چهار حالت قیمت نشان می‌دهند.

مثال: خرید ۱٬۰۰۰ تتر و فروش چند روز بعد

عددهای این مثال فرضی و رُند هستند و مال هیچ صرافی خاصی نیستند. فرض کنید قیمت وسط بازار ۱۰۰٬۰۰۰ تومان باشد. صرافی هر تتر را ۱۰۰٬۲۰۰ تومان به شما می‌فروشد و ۹۹٬۸۰۰ تومان از شما می‌خرد؛ یعنی اسپرد ۴۰۰ تومان یا ۰٫۴ درصد است. کارمزد هر معامله هم ۰٫۲۵ درصد است.

برای خرید ۱٬۰۰۰ تتر، ۱٬۰۰۰ × ۱۰۰٬۲۰۰ = ۱۰۰٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان می‌پردازید و ۲۵۰٬۵۰۰ تومان هم کارمزد خرید می‌دهید. روی هم ۱۰۰٬۴۵۰٬۵۰۰ تومان از حسابتان رفته است. حالا چند روز بعد همه را می‌فروشید و نتیجه به قیمت آن روز بستگی دارد:

همهٔ عددهای جدول به تومان است. ردیف دوم را دوباره ببینید: قیمت ۱ درصد بالا رفته، ولی فقط حدود یک‌دهم درصد به جیب شما رسیده و بقیه‌اش خرج اسپرد و کارمزد شده است. در این مثال وقتی سر به سر می‌شوید که صرافی هر تتر را حدود ۱۰۰٬۷۰۲ تومان از شما بخرد؛ یعنی قیمت وسط بازار باید حدود ۰٫۹ درصد بالا رفته باشد. فرمول بالا هم همین را می‌گوید: ۰٫۴ + ۲ × ۰٫۲۵ = ۰٫۹ درصد.

این هزینه با هر معامله تکرار می‌شود. اگر قیمت عملاً جایی نرود و شما ده بار بخرید و بفروشید، با همین عددها حدود ۸٫۶ درصد سرمایه‌تان فقط خرج هزینه‌ها می‌شود.

اگر تتر دارید و می‌خواهید ارزان‌تر پس بخرید

برای کسی که پس‌اندازش تتر است، حساب همین است، فقط برعکس. با همان عددهای فرضی، ۱٬۰۰۰ تتر را هر کدام ۹۹٬۸۰۰ تومان می‌فروشید و بعد از کارمزد ۹۹٬۵۵۰٬۵۰۰ تومان می‌گیرید. با این پول فقط وقتی می‌توانید همان ۱٬۰۰۰ تتر را پس بخرید که قیمت وسط بازار حدود ۰٫۹ درصد پایین آمده باشد. سودتان از افتی بیشتر از این شروع می‌شود.

حالا فرض کنید قیمت به‌جای پایین آمدن ۵ درصد بالا برود و شما تصمیم بگیرید دوباره تتر بخرید. با همان تومان فقط حدود ۹۴۴ تتر می‌خرید؛ یعنی ۵۶ تتر از پس‌اندازتان کم شده است. اگر قیمت ۳ درصد پایین آمده بود، حدود ۱٬۰۲۲ تتر پس می‌گرفتید. هر دو حالت ممکن است و کمی پایین‌تر می‌بینید که در یک سال گذشته کدام بیشتر پیش آمد.

هزینه‌هایی که در این حساب نیامده

• رفت‌وآمد تومان به بانک. اگر بین دو معامله تومان را به حساب بانکی برمی‌گردانید، کارمزد بانکی برداشت هم اضافه می‌شود. زمان هم هزینه دارد: برداشت تومان با چرخه‌های پایا به حسابتان می‌نشیند و پایا جمعه‌ها و روزهای تعطیل فقط یک چرخه دارد. جزئیاتش در فروش تتر و تبدیل آن به تومان آمده است.
• مبلغ بزرگ. قیمتی که روی صفحه می‌بینید معمولاً فقط برای حجم محدودی در دسترس است. اگر مقدار زیادی بخرید یا بفروشید، میانگین قیمتتان ممکن است بدتر از آن شود. مثالش را در قیمت تتر در ایران چطور تعیین می‌شود؟ ببینید.
• روزهایی که بیرون از تتر هستید. این هزینه روی هیچ رسیدی نوشته نمی‌شود، ولی بخش بعد نشان می‌دهد چقدر می‌تواند بزرگ باشد.

نرخ تتر در یک سال گذشته چقدر نوسان داشت؟

برای اینکه ببینیم این حساب در بازار واقعی چه شکلی دارد، داده‌های روزانهٔ بازار تتر به تومان (USDT/TMN) صرافی والکس را از ۵ آبان ۱۴۰۴ تا ۵ آبان ۱۴۰۵ بررسی کردیم. در نمودار زیر، بخش بالا تغییر قیمت را نسبت به روز اول نشان می‌دهد و بخش پایین تغییر هر روز را نسبت به روز قبل. نوار خاکستری همان ۰٫۹ درصد مثال بالاست.

این چند عدد را از همین داده درآورده‌ایم:

• قیمت تتر در این یک سال حدود ۱۴۸ درصد بالا رفت. از ۳۶۵ روز، در ۲۰۹ روز قیمت بالا رفت و در ۱۵۶ روز پایین آمد.
• فقط در ۱۷۷ روز، یعنی کمتر از نصف روزها، قیمت پایانی بیش از ۰٫۹ درصد با روز قبل فرق داشت. در یک روز معمولی، حرکت قیمت حتی به سر به سر مثال ما هم نمی‌رسید.
• در ۶۱ روز قیمت بیش از ۲ درصد جابه‌جا شد و در ۵ روز بیش از ۵ درصد. بزرگ‌ترین جهش‌ها مال ۸ بهمن ۱۴۰۴ با ۷٫۶۵ درصد و ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ با ۷٫۰۷ درصد بود.
• فرض کنید تتر را می‌فروختید تا یک هفته بعد ارزان‌تر پس بخرید. از ۳۵۹ بازهٔ هفت‌روزه، قیمت فقط در ۸۹ بازه (حدود یک‌چهارم وقت‌ها) بیش از ۰٫۹ درصد پایین آمده بود. در ۱۹۶ بازه، یعنی بیش از نیمی از وقت‌ها، بیش از ۰٫۹ درصد بالا رفته بود.
• قیمت هم همهٔ سال رو به بالا نبود. از ۱۳ اردیبهشت تا ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ حدود ۱۹ درصد از سقفش پایین آمد و کسی که نزدیک آن سقف خریده بود، هفته‌ها در زیان ماند.

این عددها مال یک صرافی و یک سال است و با نگاه به گذشته حساب شده‌اند. کندل روزانهٔ این داده ساعت ۳:۳۰ بامداد به وقت تهران بسته می‌شود و عددهای صرافی‌های دیگر هم کمی فرق دارد. از همه مهم‌تر، گذشته چیزی دربارهٔ قیمت فردا نمی‌گوید. این داده فقط یک چیز را نشان می‌دهد: در این یک سال، نوسان‌گیری که گاهی پولش را تومان نگه می‌داشت، باید خرید و فروشش را خیلی دقیق زمان‌بندی می‌کرد. تازه آن وقت به پای کسی می‌رسید که تترش را فقط نگه داشته بود.

چه چیزی نرخ تومانی تتر را بالا و پایین می‌برد؟

قیمت تتر در بازار جهانی حدود یک دلار است، پس تقریباً همهٔ نوسان تومانی‌اش از طرف تومان و بازار داخلی می‌آید. سه عامل بیشترین اثر را دارند: خبرهای سیاسی و اقتصادی که دلار بازار آزاد را جابه‌جا می‌کنند، تقاضایی که مخصوص خود تتر است و عمق سفارش‌ها در صرافی‌ها. سازوکار کاملش را در قیمت تتر در ایران چطور تعیین می‌شود؟ و فرق تتر و دلار را در چرا قیمت تتر با دلار فرق دارد؟ توضیح داده‌ایم.

از همین عوامل دو نکتهٔ عملی برای نوسان‌گیر درمی‌آید. اول اینکه بازار ارز دیجیتال شبانه‌روزی است و خبر هم ساعت نمی‌شناسد؛ ممکن است بزرگ‌ترین حرکت هفته نیمه‌شب یا روز تعطیل پیش بیاید، وقتی پای گوشی نیستید. دوم اینکه در همان لحظه‌های پرخبر، اسپرد هم معمولاً بازتر می‌شود؛ یعنی درست وقتی می‌خواهید سریع وارد یا خارج شوید، هزینه‌تان بیشتر است.

ریسک‌های نوسان‌گیری با تتر

مهم‌ترین ریسک، جا ماندن از روند است. تا وقتی تومان ارزش از دست می‌دهد، هر روزی که به‌جای تتر تومان نگه می‌دارید، در واقع روی ثابت ماندن تومان شرط بسته‌اید. یک جهش ۷ درصدی در یک روز می‌تواند سود چند معاملهٔ خوب را یک‌جا پاک کند.

ریسک بعدی حرکت ناگهانی قیمت است. اگر با تومان تتر خریده‌اید و قیمت بعد از یک خبر یک‌باره پایین بیاید، ممکن است حد ضررتان با قیمتی بدتر از آنچه گذاشته بودید اجرا شود. اینکه حد ضرر را کجا بگذارید و سفارش‌های شرطی چطور اجرا می‌شوند، در حد ضرر و حد سود چیست؟ آمده است.

بقیهٔ ریسک‌ها آشناترند. هزینه‌ها با هر معامله روی هم جمع می‌شوند. امنیت پولی که داخل صرافی می‌ماند، هم به مراقبت شما از حسابتان بستگی دارد و هم به خود صرافی. وقتی معامله‌ها پشت سر هم می‌آیند، هیجان خیلی زود جای برنامه را می‌گیرد.

اگر برای این کار پول کنار گذاشته‌اید، اندازهٔ هر معامله را طوری انتخاب کنید که ضرر یکی از آن‌ها برنامه‌تان را به هم نریزد. حسابش را در مدیریت ریسک در ارز دیجیتال آورده‌ایم.

این مقاله آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش نیست. هیچ‌کس نمی‌داند نرخ تتر فردا کجا می‌رود.

چک‌لیست قبل از خرید و فروش تتر

پیش از هر خرید یا فروش، این شش سؤال را از خودتان بپرسید:

1. سر به سر من چند درصد است؟ اسپرد همان لحظه را از روی قیمت خرید و فروش حساب کنید و دو برابر کارمزد حسابتان را رویش بگذارید. کارمزد سواپ‌ولت را در صفحهٔ کارمزدها ببینید.
2. حرکتی که انتظارش را دارم چند برابر سر به سر است؟ اگر هدفتان ۲ درصد است و سر به سرتان ۰٫۹ درصد، تقریباً نیمی از سودی که در نظر دارید از همین اول خرج هزینه‌ها شده است.
3. اگر اشتباه کرده باشم، کجا خارج می‌شوم؟ هم قیمتش را بنویسید، هم مدتش را؛ مثلاً «اگر تا دو هفته به هدف نرسید، از معامله بیرون می‌آیم».
4. سود را با چه می‌شمارم؟ اگر پس‌اندازتان تتر است، نتیجه را با تعداد تتر بسنجید، نه با تومان.
5. تومان را این وسط کجا نگه می‌دارم؟ اگر داخل صرافی بماند، سریع‌تر دوباره وارد معامله می‌شوید. اگر به بانک ببرید، برداشتش به چرخه‌های پایا گره می‌خورد و برای برگشتن هم باید دوباره واریز کنید.
6. نتیجه را با نگه داشتن ساده مقایسه کرده‌ام؟ هر چند وقت یک بار حساب کنید اگر هیچ معامله‌ای نکرده بودید، الان چقدر تتر یا تومان داشتید.

جواب این سؤال‌ها را برای هر معامله در یک دفترچهٔ معاملات ساده بنویسید: تاریخ، مبلغ پرداختی، مبلغ دریافتی و دلیل ورود. بعد از ده معامله، عددها بهتر از هر حسی به شما می‌گویند این روش برایتان جواب داده یا نه.

نوسان‌گیری با تتر در سواپ‌ولت

در سواپ‌ولت، تتر را از صفحهٔ خرید تتر با تومان می‌خرید و با «فروش سریع» دوباره به تومان تبدیل می‌کنید. قدم‌به‌قدمش را در آموزش خرید تتر با تومان و فروش تتر و تبدیل آن به تومان آورده‌ایم. برای واریز و برداشت تومان، احراز هویت سطح متوسط لازم است.

برای نوسان‌گیر، مهم‌ترین صفحه همان صفحهٔ آخر هر معامله است: «تأیید تبادل ارز». قیمت‌ها لحظه‌ای‌اند و طبق راهنمای خرید ارز دیجیتال، مقدار دریافتی تا لحظهٔ تأیید ممکن است تغییر کند؛ پس ملاک، عددی است که همین صفحه نشان می‌دهد. عددهای «می‌پردازم» و «دریافت می‌کنم» را همین‌جا بخوانید و در دفترچه‌تان بنویسید. سود واقعی‌تان را با همین دو عدد حساب کنید، نه با قیمتی که در کانال‌ها اعلام می‌شود.

بعد از فروش، تومان در کیف پول تومانی سواپ‌ولت می‌ماند و تا برداشت نزنید به بانک نمی‌رود. اگر بین دو معامله پول را داخل حساب نگه می‌دارید، شناسایی دوعاملی را روشن کنید. قیمت روز تتر را هم در صفحهٔ قیمت تتر ببینید.