سوی (SUI) چیست؟ راهنمای شبکه Sui، کارمزد، استیک و ریسک‌ها

سوی (Sui) یک بلاک‌چین لایه اول است و SUI ارز اصلی آن است. شبکه اصلی سوی ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۲ راه افتاد. سازنده‌اش شرکت Mysten Labs است که بنیان‌گذارانش پیش‌تر در متا (فیسبوک سابق) روی پروژه رمزارزی دیم و کیف پول Novi کار می‌کردند. کارمزد تراکنش‌های سوی با SUI پرداخت می‌شود و با همین ارز می‌شود استیک کرد. دارندگان SUI از راه اعتبارسنج‌ها در تصمیم‌های شبکه هم سهم دارند. در بعضی سایت‌های فارسی اسمش را «سویی» هم می‌نویسند.

فرق اصلی سوی با بیشتر بلاک‌چین‌ها در شیوه نگه داشتن دارایی‌هاست. در اتریوم موجودی هر آدرس یک عدد در دفتر حساب‌های شبکه است. در سوی هر سکه، هر NFT و هر چیز دیگری یک «شیء» جداست که شناسه و صاحب خودش را دارد. برای همین، تراکنشی که فقط به دارایی‌های خود شما دست می‌زند، منتظر بقیه شبکه نمی‌ماند. اگر با خود بلاک‌چین آشنا نیستید، اول بلاک‌چین چیست را بخوانید.

سوی در یک نگاه

• نماد ارز: SUI. کوچک‌ترین واحدش MIST است و هر SUI یک میلیارد MIST است.
• سازنده: شرکت Mysten Labs؛ بنیاد سوی (Sui Foundation) هم از رشد اکوسیستم حمایت می‌کند.
• شروع شبکه اصلی: ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۲.
• سازوکار: اثبات سهام واگذارشده. دارندگان SUI سهمشان را به اعتبارسنج‌ها می‌سپارند و اعتبارسنج‌ها با پروتکل اجماعی به اسم Mysticeti با هم به توافق می‌رسند.
• زبان قرارداد هوشمند: Move، زبانی که اول برای پروژه دیم ساخته شد.
• اپوک: شبکه در دوره‌هایی حدوداً ۲۴ ساعته کار می‌کند که به هر کدام اپوک می‌گویند. فهرست اعتبارسنج‌ها و قیمت مرجع کارمزد در طول هر اپوک ثابت می‌ماند.
• سقف عرضه: ۱۰ میلیارد SUI که همه‌اش هنوز در بازار نیست.
• شکل آدرس: 0x و بعد از آن ۶۴ کاراکتر از رقم‌های ۰ تا ۹ و حرف‌های a تا f.

عددهای زیر زنده‌اند و هر بار که صفحه را باز کنید از داده‌های بازار به‌روز می‌شوند:

• قیمت لحظه‌ای هر SUI: ۱٫۰۱۸۹ دلار، حدود ۲۷۰٬۸۸۶ تومان
• تعداد SUI در گردش: ۴٫۱۲ میلیارد
• ارزش بازار کل سوی: ۴٬۳۳۸٬۶۰۸٬۹۲۲ دلار
• نمودار و اطلاعات بیشتر: صفحه سوی در سواپ‌ولت

سوی از کجا آمد؟

فیسبوک چند سال پیش پروژه‌ای به اسم لیبرا معرفی کرد که بعدها اسمش دیم (Diem) شد. قرار بود دیم یک ارز دیجیتال جهانی با بلاک‌چین مخصوص خودش باشد، ولی هیچ‌وقت راه نیفتاد و متا آخر سر کنارش گذاشت. از آن پروژه دو چیز باقی ماند: زبان برنامه‌نویسی Move و تیمی از مهندس‌ها که سال‌ها روی آن کار کرده بودند.

از دل همین تیم دو بلاک‌چین بیرون آمد: اول آپتوس (Aptos) که مهر ۱۴۰۱ راه افتاد و بعد سوی که حدود شش ماه بعد آمد. پنج بنیان‌گذار Mysten Labs، یعنی Evan Cheng، Sam Blackshear، Adeniyi Abiodun، George Danezis و Kostas Chalkias، در متا روی دیم و کیف پول Novi کار کرده بودند.

سوی بدون ایردراپ شروع کرد؛ یعنی هیچ SUI رایگانی بین کاربران پخش نشد. طبق مستندات سوی، سرمایه‌گذاران اولیه هم تا یک سال بعد از راه افتادن شبکه اجازه نداشتند سهمشان را جابه‌جا کنند و این دوره اردیبهشت ۱۴۰۳ تمام شد.

سوی چطور کار می‌کند؟

هر دارایی یک «شیء» است

هر چیزی که روی سوی وجود دارد، از یک سکه SUI تا یک NFT یا استخر نقدینگی یک صرافی، «شیء» (object) است. هر شیء شناسه یکتای خودش را دارد، با هر تغییر شماره نسخه‌اش بالا می‌رود و معلوم است صاحبش کیست.

حتی موجودی SUI کیف پولتان معمولاً از چند شیء سکه جدا ساخته شده است؛ مثل اینکه به‌جای یک عدد در حساب بانکی، چند اسکناس در جیبتان باشد. وقتی پولی می‌فرستید، کیف پول این اسکناس‌ها را خودش روی هم می‌گذارد یا خرد می‌کند و معمولاً متوجهش نمی‌شوید.

شیء شخصی، شیء مشترک

مالکیت هر شیء تعیین می‌کند تراکنش از کدام مسیر برود. طبق مستندات سوی، شیئی که فقط مال یک آدرس است، مثل سکه‌های SUI شما یا NFTای که خریده‌اید، از «مسیر سریع» می‌رود. چون جز صاحبش کسی نمی‌تواند به آن دست بزند، لازم نیست کل شبکه اول سر ترتیب تراکنش‌ها توافق کند و تأیید زودتر می‌رسد.

شیء مشترک حساب دیگری دارد. از استخر نقدینگی یک صرافی غیرمتمرکز هم‌زمان آدم‌های زیادی استفاده می‌کنند، پس باید معلوم شود تراکنش چه کسی اول اجرا شود. این تراکنش‌ها از مسیر اجماع می‌گذرند و کمی دیرتر تأیید می‌شوند.

یک مثال: وقتی ۱۰ SUI برای دوستتان می‌فرستید، فقط سکه‌های خودتان جابه‌جا می‌شوند و تراکنش از مسیر سریع می‌رود. ولی وقتی در یک صرافی غیرمتمرکز SUI را به USDC تبدیل می‌کنید، به استخری دست می‌زنید که مال همه است و تراکنش باید در صف اجماع جا بگیرد.

اجماع Mysticeti

تراکنش‌هایی که به شیء مشترک دست می‌زنند، با پروتکل اجماعی به اسم Mysticeti مرتب می‌شوند. در خیلی از بلاک‌چین‌ها هر بار فقط یک نفر بلاک بعدی را پیشنهاد می‌دهد و بقیه منتظر می‌مانند. در Mysticeti چند اعتبارسنج هم‌زمان بلاک پیشنهاد می‌دهند و بلاک‌ها به‌جای یک زنجیره تک‌خطی، شبکه‌ای از ارجاع به یکدیگر می‌سازند که به آن DAG می‌گویند. هر تصمیم به تأیید اعتبارسنج‌هایی نیاز دارد که روی هم بیشتر از دوسوم سهام را دارند.

مستندات سوی می‌گوید Mysticeti در آزمایش‌های کنترل‌شده در حدود نیم ثانیه به توافق رسیده است. همین مستندات تأکید می‌کند که این عدد نتیجه آزمایش است، نه آمار شبکه اصلی. عددهای بزرگ تراکنش در ثانیه را هم که در تبلیغ‌ها می‌بینید، با همین نگاه بخوانید.

اجرای موازی

هر تراکنش در سوی از قبل اعلام می‌کند به کدام شیءها دست می‌زند. پس دو تراکنشی که شیء مشترکی ندارند، می‌توانند هم‌زمان اجرا شوند؛ مثل دو باجه بانک که هر کدام کار یک مشتری را راه می‌اندازد. سولانا هم ایده مشابهی دارد، با این فرق که آنجا تراکنش حساب‌هایی را که لازم دارد اعلام می‌کند، نه شیءها را.

چند کار در یک تراکنش

در سوی می‌شود چند کار را در یک تراکنش گذاشت؛ مثلاً اول SUI را به توکن دیگری تبدیل کرد و بعد نتیجه را برای کسی فرستاد. به این تراکنش‌ها «بلاک تراکنش برنامه‌پذیر» یا PTB می‌گویند. طبق مستندات سوی، هر PTB تا ۱٬۰۲۴ عملیات را در خودش جا می‌دهد و همه با هم انجام می‌شوند یا هیچ‌کدام. اگر یکی از قدم‌ها شکست بخورد، قدم‌های قبلی هم برمی‌گردند و دارایی‌تان وسط راه گیر نمی‌کند. کارمزدش هم از چند تراکنش جداگانه کمتر است.

کارمزد سوی چطور حساب می‌شود؟

طبق مستندات گس سوی، کارمزد هر تراکنش دو بخش دارد:

• هزینه محاسبه: از ضرب مقدار کاری که اعتبارسنج‌ها برای اجرای تراکنش انجام می‌دهند در «قیمت مرجع گس» به دست می‌آید. اعتبارسنج‌ها این قیمت را اول هر اپوک تعیین می‌کنند و تا آخر همان اپوک ثابت می‌ماند. برای همین در روزهای عادی کارمزد با شلوغی لحظه‌ای بالا و پایین نمی‌رود. می‌شود برای اولویت بیشتر کمی بالاتر از قیمت مرجع پرداخت، ولی بیشتر تراکنش‌ها همان قیمت مرجع را می‌دهند.
• هزینه ذخیره‌سازی: اگر تراکنش داده تازه‌ای روی زنجیره نگه دارد، هزینه نگهداری همیشگی‌اش را همان اول می‌پردازید. این پول به «صندوق ذخیره‌سازی» شبکه می‌رود.

اگر بعداً شیئی را پاک کنید، ۹۹ درصد هزینه ذخیره‌سازی‌ای که برایش داده شده بود، به شما برمی‌گردد. پس کارمزد خالص این‌طور حساب می‌شود:

کارمزد خالص = هزینه محاسبه + هزینه ذخیره‌سازی − بازپرداخت ذخیره‌سازی

یک مثال با عددهای فرضی

فرض کنید قیمت مرجع گس در این اپوک ۵۰۰ MIST برای هر واحد محاسبه است و تراکنش شما در کوچک‌ترین رده، یعنی ۱٬۰۰۰ واحد محاسبه، قرار می‌گیرد. تراکنش ۱۰۰ بایت داده تازه ذخیره می‌کند؛ هر بایت ۱۰۰ واحد ذخیره‌سازی حساب می‌شود و فرض می‌کنیم قیمت هر واحد ۷۶ MIST باشد. در همین تراکنش یک شیء قدیمی هم پاک می‌شود که برایش ۵۰۰ هزار MIST هزینه ذخیره‌سازی داده شده بود.

عددهای این مثال فرضی‌اند و فقط روش حساب را نشان می‌دهند؛ قیمت مرجع واقعی را اعتبارسنج‌ها هر اپوک تعیین می‌کنند. اگر بازپرداخت از کل هزینه بیشتر شود، حتی ممکن است بعد از تراکنش کمی SUI به کیف پولتان برگردد.

چرا کیف پول عددی بزرگ‌تر از کارمزد نهایی کنار می‌گذارد؟

هر تراکنش سوی با یک «بودجه گس» فرستاده می‌شود؛ سقفی که می‌گوید حاضرید حداکثر چقدر بپردازید. این بودجه باید دست‌کم به اندازه جمع هزینه محاسبه و هزینه ذخیره‌سازی باشد و بازپرداخت در این حساب کم نمی‌شود. در مثال بالا یعنی ۱٬۲۶۰٬۰۰۰ MIST، در حالی که در آخر فقط ۷۶۵٬۰۰۰ MIST از حسابتان کم می‌شود. برای همین گاهی کیف پول پیش از تأیید عددی بزرگ‌تر از کارمزد نهایی نشان می‌دهد. اگر بودجه کم باشد، تراکنش انجام نمی‌شود و بخشی از بودجه، یا گاهی همه‌اش، بابت کاری که شبکه کرده کم می‌شود.

SUI به چه دردی می‌خورد؟

• پرداخت کارمزد: کارمزد هر تراکنشی روی سوی، حتی فرستادن USDC یا یک NFT، با SUI پرداخت می‌شود. پس اگر توکن دیگری روی سوی دارید، کمی SUI هم در کیف پولتان نگه دارید.
• استیک: با سپردن SUI به اعتبارسنج‌ها در امنیت شبکه سهیم می‌شوید و پاداش می‌گیرید.
• رأی: اعتبارسنج‌ها به نمایندگی از خودشان و کسانی که پیششان استیک کرده‌اند، درباره ارتقاها و پارامترهای شبکه رأی می‌دهند. اگر با رأی اعتبارسنجتان موافق نیستید، می‌توانید سهمتان را پیش اعتبارسنج دیگری ببرید.
• ذخیره داده: هزینه نگهداری داده روی زنجیره هم با SUI پرداخت می‌شود و در صندوق ذخیره‌سازی می‌ماند.
• دیفای و اپلیکیشن‌ها: در صرافی‌های غیرمتمرکز، وام‌دهی و بازی‌هایی که روی سوی ساخته شده‌اند، SUI یکی از دارایی‌های اصلی است. اگر با این مفهوم آشنا نیستید، دیفای چیست را ببینید.

استیک SUI

استیک در سوی از داخل خود کیف پول انجام می‌شود. یک اعتبارسنج انتخاب می‌کنید و تراکنش استیک را امضا می‌کنید. طبق مستندات سوی، SUI شما داخل یک «شیء استیک» قرار می‌گیرد که در کیف پول خودتان می‌ماند و کلیدش دست خودتان است. کیف پول‌ها و سرویس‌های استیک، حداقل مقدار استیک را ۱ SUI اعلام کرده‌اند.

پیش از استیک این چند نکته را بدانید:

• پاداش فقط برای اپوک کامل: پاداش فقط به اپوک‌هایی تعلق می‌گیرد که استیک شما از اول تا آخرشان فعال بوده است. چون هر اپوک حدود ۲۴ ساعت است، اولین پاداش معمولاً یکی دو روز بعد از استیک حساب می‌شود.
• کمیسیون اعتبارسنج: هر اعتبارسنج درصدی از پاداش را برای خودش برمی‌دارد. با کمیسیون ۱۰ درصد، یک‌دهم پاداش شما به اعتبارسنج می‌رسد.
• عملکرد اعتبارسنج: اگر اعتبارسنجی خوب کار نکند و بقیه اعتبارسنج‌ها جریمه‌اش کنند، پاداش آن اپوک به شما هم نمی‌رسد.
• پاداش خودکار روی هم جمع می‌شود: لازم نیست هر بار پاداش را برداشت کنید و دوباره استیک کنید؛ پاداش‌ها خودشان جزو سهم استیک‌شده حساب می‌شوند.
• لغو استیک: با یک تراکنش لغو استیک، اصل SUI همراه پاداش‌های جمع‌شده به کیف پولتان برمی‌گردد.

سوی رقمی ثابت برای سود استیک اعلام نمی‌کند. پاداش به کارمزدهای شبکه، یارانه استیک و کمیسیون اعتبارسنج بستگی دارد و در طول زمان تغییر می‌کند.

عرضه SUI: سقف ۱۰ میلیاردی

طبق مستندات سوی، هیچ‌وقت بیشتر از ۱۰ میلیارد SUI ساخته نمی‌شود. ولی همه این ۱۰ میلیارد در بازار نیست. بخش بزرگی از آن طبق برنامه‌ای زمان‌بندی‌شده کم‌کم آزاد می‌شود و مقدار در گردش امروز را در فهرست بالای همین صفحه می‌بینید. هر بار که بسته بزرگی از توکن‌های قفل‌شده آزاد می‌شود، عرضه در بازار بیشتر می‌شود و این می‌تواند روی قیمت فشار بیاورد.

پاداش استیک در هر اپوک از دو جا تأمین می‌شود: کارمزدهایی که در آن اپوک جمع شده و یارانه استیک. یارانه فقط برای سال‌های اول شبکه طراحی شده و وقتی SUI در گردش به سقفش نزدیک شود، از بین می‌رود.

صندوق ذخیره‌سازی هم نقش جالبی دارد. این صندوق هیچ‌وقت اصل پولش را خرج نمی‌کند؛ فقط پاداش استیکی را که به سهمش می‌رسد، به اعتبارسنج‌ها می‌دهد تا هزینه نگهداری داده‌های قدیمی را بپردازند. مستندات سوی می‌گوید هرچه داده بیشتری روی زنجیره نگه داشته شود، SUI بیشتری در این صندوق می‌ماند و از گردش بیرون می‌رود.

ورود با حساب گوگل: zkLogin

یکی از امکان‌های خاص سوی zkLogin است. با این قابلیت، کیف پول یا اپلیکیشن می‌تواند به‌جای دادن عبارت بازیابی، با ورود به حساب گوگل، فیسبوک، اپل یا Twitch برایتان آدرس سوی بسازد. طبق مستندات zkLogin، یک «اثبات دانش صفر»، یعنی اثباتی رمزنگاری‌شده که چیزی را ثابت می‌کند بدون اینکه جزئیاتش را لو بدهد، نشان می‌دهد که صاحب آن حساب شما هستید. یک مقدار مخفی به اسم salt هم کنار آن هست که نمی‌گذارد کسی از روی آدرس سوی‌تان بفهمد حساب گوگلتان کدام است.

این راه برای شروع ساده‌تر است، ولی دسترسی به آدرس به دو چیز وابسته می‌شود: حسابی که با آن وارد شده‌اید و همان salt که معمولاً سرویس کیف پول برایتان نگه می‌دارد. اگر مبلغ قابل توجهی نگه می‌دارید، بدانید که این دارایی به سرنوشت آن حساب و آن سرویس گره خورده است.

سوی در کنار سولانا و آپتوس

سوی و آپتوس از یک ریشه آمده‌اند و هر دو با Move کار می‌کنند، ولی Move در سوی برای مدل شیءمحور تغییر کرده و با Move آپتوس یکی نیست. آپتوس اول فرض می‌کند تراکنش‌ها با هم تداخلی ندارند و همه را هم‌زمان اجرا می‌کند؛ اگر بعد معلوم شود دو تراکنش به داده یکسانی دست زده‌اند، یکی را دوباره اجرا می‌کند. سوی همین مشکل را با اعلام شیءها از قبل حل می‌کند.

سولانا قدیمی‌تر است و اکوسیستم بسیار بزرگ‌تری دارد. طبق داده‌های DefiLlama، ۱۷ مهر ۱۴۰۵ ارزش دارایی‌هایی که در دیفای سوی قفل شده بود، حدود یک‌دوازدهم سولانا بود و این رقم برای آپتوس از هر دو کمتر بود. این جدول نمی‌گوید کدام شبکه بهتر است؛ هر کدام چیزی به دست آورده و چیزی را از دست داده‌اند. سوی روی مسیر سریع برای دارایی‌های شخصی و تراکنش‌های چندمرحله‌ای حساب باز کرده است و برگ برنده سولانا سابقه طولانی‌تر و اکوسیستم بزرگ‌ترش است.

یک نکته عملی هم از همین جدول درمی‌آید: آدرس سوی و آدرس آپتوس ظاهر یکسانی دارند و هر دو با 0x و ۶۴ کاراکتر نوشته می‌شوند. پس کیف پول یا صرافی از روی شکل آدرس نمی‌تواند بفهمد آدرس مال کدام شبکه است. آدرس‌های اتریوم و BSC هم با 0x شروع می‌شوند، ولی بعد از 0x فقط ۴۰ کاراکتر دارند.

نقطه‌ضعف‌ها و ریسک‌های سوی

سه بار توقف کامل شبکه

CoinDesk با استناد به گزارش رسمی بنیاد سوی می‌نویسد که شبکه اصلی سوی از وقتی راه افتاده، سه بار به‌طور جدی متوقف شده است:

• ۱ آذر ۱۴۰۳: باگی در زمان‌بندی تراکنش‌ها باعث شد اعتبارسنج‌ها از کار بیفتند و ساخت بلاک حدود دو ساعت متوقف ماند.
• ۲۴ دی ۱۴۰۴: اعتبارسنج‌ها از داده یکسان به نتیجه‌های متفاوتی رسیدند و نتوانستند سر ثبت تراکنش‌های تازه به توافق برسند. شبکه حدود شش ساعت کار نکرد.
• ۷ و ۸ خرداد ۱۴۰۵: بعد از ارتقا به نسخه ۱.۷۲، شبکه در دو روز سه بار متوقف شد. مشکل از باگی در گرفتن کارمزد شروع شد؛ وصله فوری اول آن را کامل برطرف نکرد و نصب وصله بعدی هم باگ پنهان دیگری را رو کرد. اولین توقف نزدیک هفت ساعت و آخری نزدیک شش ساعت طول کشید.

طبق گزارش بنیاد سوی، در توقف‌های خرداد دارایی کسی از بین نرفت و هیچ تراکنش تأییدشده‌ای برنگشت. ولی در زمان توقف نمی‌شود SUI را جابه‌جا کرد و صرافی‌ها معمولاً واریز و برداشت روی این شبکه را موقتاً می‌بندند. اگر در چنین روزی برداشت شما در صف ماند، صبر کنید تا شبکه دوباره راه بیفتد.

ماجرای Cetus: وقتی اعتبارسنج‌ها پول هکر را فریز کردند

۱ خرداد ۱۴۰۴ صرافی غیرمتمرکز Cetus، یکی از اپلیکیشن‌های اصلی سوی، هک شد و حدود ۲۲۳ میلیون دلار از استخرهایش بیرون کشیده شد. خود شبکه سوی هک نشده بود؛ مشکل از قرارداد هوشمند Cetus بود. اعتبارسنج‌ها تراکنش‌های دو آدرس هکر را پردازش نکردند و حدود ۱۶۲ میلیون دلار از این پول روی سوی فریز شد.

بعد به درخواست Cetus یک رأی‌گیری میان اعتبارسنج‌ها برگزار شد تا معلوم شود آیا شبکه با یک ارتقا، پول فریزشده را بدون امضای هکر از آن دو آدرس بیرون بیاورد و به یک کیف پول چندامضایی امانی بسپارد یا نه. قرار بود این پول از آنجا به کاربران آسیب‌دیده برگردد. طبق وبلاگ سوی، اعتبارسنج‌هایی با ۹۰٫۹ درصد سهام به این پیشنهاد رأی مثبت دادند و سهم خود بنیاد سوی در شمارش حساب نشد.

این ماجرا را دو جور می‌شود دید. از یک طرف، راه برگشت پول کاربران Cetus باز شد. از طرف دیگر، منتقدها می‌گویند همین اتفاق نشان داد که اگر اعتبارسنج‌ها با هم هماهنگ شوند، می‌توانند دارایی یک آدرس را فریز کنند و حتی بدون اجازه صاحبش جابه‌جایش کنند؛ چیزی که با تصور رایج از یک بلاک‌چین غیرمتمرکز جور درنمی‌آید. اینکه کدام نگاه برایتان مهم‌تر است، به این بستگی دارد که از یک بلاک‌چین چه انتظاری دارید.

توکن‌های قفل‌شده و نقش سازنده‌ها

بخش بزرگی از SUI هنوز قفل است و آزاد شدنش عرضه بازار را زیاد می‌کند. نرم‌افزار اصلی شبکه را هم Mysten Labs می‌سازد و در هر سه توقف هم وصله را تیم اصلی آماده کرد. این برای شبکه‌ای جوان عجیب نیست، ولی نشان می‌دهد سوی هنوز به یک تیم مرکزی وابستگی زیادی دارد.

رقابت و نوسان قیمت

سوی با سولانا، آپتوس و شبکه‌های سریع دیگر رقابت می‌کند و هنوز معلوم نیست کدام‌شان در بلندمدت جا بیفتد. قیمت SUI هم مثل بیشتر آلت‌کوین‌ها تند بالا و پایین می‌رود؛ مثلاً در هفته توقف‌های خرداد ۱۴۰۵ حدود ۱۹ درصد افت کرد. فقط با پولی سراغش بروید که تحمل از دست دادن بخشی از آن را دارید.

کیف پول و آدرس سوی

اسم کیف پول رسمی سوی که Mysten Labs ساخته، بهار ۱۴۰۴ از Sui Wallet به Slush تغییر کرد و آدرس‌ها و عبارت‌های بازیابی کاربران همان قبلی ماند. کیف پول‌های چندارزی مثل Trust Wallet هم SUI را پشتیبانی می‌کنند. در کیف پول شخصی، کلید خصوصی و عبارت بازیابی دست خودتان است و اگر عبارت بازیابی را گم کنید، کسی نمی‌تواند دارایی‌تان را برگرداند. فرقش را در کلید عمومی و کلید خصوصی توضیح داده‌ایم و برای انتخاب کیف پول، کیف پول ارز دیجیتال چیست را بخوانید.

پیش از اینکه SUI را جایی بفرستید، این‌ها را چک کنید:

1. طول آدرس درست است؟ آدرس سوی بعد از 0x دقیقاً ۶۴ کاراکتر دارد. اگر ۴۰ کاراکتر بود، آدرس اتریوم یا BSC است.
2. آدرس واقعاً مال سوی است، نه آپتوس؟ چون شکل این دو یکی است، از صاحب آدرس بپرسید که آدرس را از کدام کیف پول و کدام شبکه برداشته است.
3. مقصد SUI را روی شبکه سوی می‌گیرد؟ اگر شبکه را اشتباه انتخاب کنید، ممکن است دارایی‌تان گیر کند؛ این راهنما نشان می‌دهد چه کاری از دستتان برمی‌آید.
4. آدرس را کپی کرده‌اید، نه تایپ؟ چند کاراکتر اول و آخرش را با آدرس مقصد مقایسه کنید. راهنمای بررسی آدرس کیف پول را هم ببینید.

خرید سوی در سواپ‌ولت

در سواپ‌ولت می‌توانید سوی را با تومان بخرید، بفروشید یا به رمزارزهای دیگر مثل تتر تبدیلش کنید. لازم نیست یک SUI کامل بخرید و با مبلغ کم هم می‌شود شروع کرد. برای خرید با تومان باید احراز هویت سطح متوسط را انجام داده باشید؛ قدم‌های خرید را در راهنمای خرید رمزارز در سواپ‌ولت ببینید.

اگر نمی‌خواهید زمان خرید را حدس بزنید، خرید پله‌ای یا DCA را امتحان کنید. پیش از معامله به فاصله قیمت خرید و فروش هم دقت کنید و کارمزد معاملات را در صفحه کارمزدها ببینید.

فهرست شبکه‌هایی که سواپ‌ولت برای برداشت رمزارز پشتیبانی می‌کند، در همان صفحه کارمزدها آمده است. ۱۷ مهر ۱۴۰۵ شبکه سوی در این فهرست نبود. پس اگر می‌خواهید SUI را به کیف پول شخصی ببرید یا خودتان استیکش کنید، پیش از خرید آن فهرست را ببینید.