آوالانچ (Avalanche) یک بلاک‌چین لایه اول برای قراردادهای هوشمند است و AVAX، که در فارسی «آواکس» هم می‌گویند، ارز اصلی آن است. شبکه اصلی آوالانچ ۳۱ شهریور ۱۳۹۹ راه افتاد و سازنده‌اش شرکت Ava Labs است. کارمزد تراکنش‌ها با AVAX پرداخت می‌شود و اعتبارسنج‌ها با استیک کردن AVAX امنیت شبکه را تأمین می‌کنند. اگر با خود بلاک‌چین آشنا نیستید، اول بلاک‌چین چیست را بخوانید.

چیزی که آوالانچ را از بیشتر بلاک‌چین‌ها جدا می‌کند، ساختار آن است. شبکه اصلی آوالانچ یک زنجیره نیست، سه زنجیره است: C-Chain برای قراردادهای هوشمند و توکن‌ها، P-Chain برای استیک و مدیریت اعتبارسنج‌ها و X-Chain برای جابه‌جایی ساده دارایی. AVAX روی هر سه وجود دارد، ولی هر زنجیره آدرس خودش را دارد. پس پیش از هر برداشت AVAX باید بدانید مقصد آن را روی کدام زنجیره می‌گیرد.

آوالانچ در یک نگاه

  • نماد ارز: AVAX. کوچک‌ترین واحدش nAVAX است و هر AVAX یک میلیارد nAVAX است.
  • سازنده: شرکت Ava Labs. یکی از بنیان‌گذارانش امین گون سیرر (Emin Gün Sirer) است که پیش‌تر در دانشگاه کرنل علوم کامپیوتر درس می‌داد.
  • شروع شبکه اصلی: ۳۱ شهریور ۱۳۹۹
  • سازوکار: اثبات سهام. ماینری در کار نیست و اعتبارسنج‌ها بارها از چند اعتبارسنج تصادفی دیگر نظر می‌پرسند تا به توافق برسند.
  • ساختار: «شبکه اصلی» (Primary Network) با سه زنجیره C و P و X، به‌اضافه شبکه‌های مستقلی به اسم L1 که پروژه‌ها برای خودشان می‌سازند.
  • سقف عرضه: ۷۲۰ میلیون AVAX. ۳۶۰ میلیون از روز اول ساخته شد و بقیه فقط به‌عنوان پاداش استیک ساخته می‌شود.
  • شکل آدرس: روی C-Chain مثل اتریوم، یعنی 0x و بعد از آن ۴۰ کاراکتر. روی X-Chain و P-Chain، آدرس با avax1 شروع می‌شود و پیشوند X- یا P- می‌گیرد.

عددهای زیر زنده‌اند و هر بار که صفحه را باز کنید از داده‌های بازار به‌روز می‌شوند:

  • قیمت لحظه‌ای هر AVAX: ۹٫۹۹۳ دلار، حدود ۲٬۶۵۳٬۷۶۱ تومان
  • تعداد AVAX در گردش: ۴۴۳٫۴۱ میلیون
  • ارزش بازار کل آوالانچ: ۴٬۳۷۴٬۶۷۳٬۳۷۵ دلار
  • نمودار و اطلاعات بیشتر: صفحه آوالانچ در سواپ‌ولت

آوالانچ از کجا آمد؟

بهار ۱۳۹۷ گروهی ناشناس که اسم خودشان را Team Rocket گذاشته بودند، مقاله‌ای درباره خانواده تازه‌ای از روش‌های اجماع منتشر کردند. ایده‌شان این بود که کامپیوترهای شبکه به‌جای رقابت ماینرها یا رأی‌گیری همه با همه، بارها از چند کامپیوتر تصادفی دیگر بپرسند و نظرشان را با اکثریت هماهنگ کنند. امین گون سیرر همراه با کوین سکنیکی (Kevin Sekniqi) و مائوفان یین (Maofan Yin) شرکت Ava Labs را راه انداختند تا از این ایده یک بلاک‌چین واقعی بسازند. شبکه اصلی آوالانچ ۳۱ شهریور ۱۳۹۹ کارش را شروع کرد.

از آن روز آوالانچ چند ارتقای بزرگ داشته است. برای کاربر عادی دو تای آن‌ها مهم‌ترند: Etna که ۲۶ آذر ۱۴۰۳ ساختن شبکه‌های مستقل روی آوالانچ را خیلی ارزان‌تر کرد و Helicon که ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ قاعده‌های استیک را تغییر داد. هر دو را پایین‌تر توضیح داده‌ایم.

اجماع آوالانچ چطور کار می‌کند؟

فرض کنید صد نفر باید بین دو رستوران یکی را انتخاب کنند. به‌جای اینکه همه یک‌جا رأی بدهند، هر کس از چند نفرِ تصادفی می‌پرسد کدام را ترجیح می‌دهند. اگر بیشترِ آن چند نفر یک رستوران را گفتند، او هم نظرش را به همان تغییر می‌دهد. این پرسیدن دور به دور تکرار می‌شود و هر دور طرفداران گزینه جلوتر بیشتر می‌شوند. وقتی کسی چند دور پشت سر هم همان جواب را بشنود، تصمیمش قطعی می‌شود.

اعتبارسنج‌های آوالانچ با بلاک‌ها همین کار را می‌کنند. هر اعتبارسنج از گروه کوچک و تصادفی‌ای از اعتبارسنج‌های دیگر می‌پرسد کدام بلاک را قبول دارند. هرچه AVAX بیشتری پیش یک اعتبارسنج استیک شده باشد، احتمال اینکه از او بپرسند بیشتر است. لازم نیست همه با همه حرف بزنند و همین کمک می‌کند شبکه با زیاد شدن اعتبارسنج‌ها کند نشود. اسم نسخه‌ای از این پروتکل که امروز روی زنجیره‌های آوالانچ کار می‌کند، Snowman است.

مستندات آوالانچ می‌گوید تراکنش‌ها در کمتر از یک ثانیه قطعی می‌شوند و بعد از آن دیگر برنمی‌گردند. در بیت‌کوین باید چند بلاک صبر کنید تا احتمال برگشت تراکنش عملاً صفر شود و برای همین تعداد تأییدها اهمیت دارد. در آوالانچ تراکنشی که پذیرفته شد، قطعی است. این روش ماینر ندارد و مثل بقیه شبکه‌های اثبات سهام برق زیادی هم مصرف نمی‌کند.

سه زنجیره آوالانچ: C و P و X

شبکه اصلی آوالانچ سه زنجیره دارد و هر کدام کار مشخصی انجام می‌دهد. اعتبارسنج‌های شبکه اصلی هر سه زنجیره را با هم اعتبارسنجی می‌کنند، پس این‌ها سه شبکه جدا با امنیت جدا نیستند. ولی آدرس، نوع تراکنش و کیف پولی که با هر کدام کار می‌کند، فرق دارد.

نمودار سه زنجیره شبکه اصلی آوالانچ: C-Chain برای قرارداد هوشمند، توکن‌ها و دیفای با آدرس 0x، P-Chain برای استیک و اعتبارسنج‌ها با آدرس P-avax1 و X-Chain برای ارسال و دریافت ساده دارایی با آدرس X-avax1؛ جابه‌جایی AVAX بین آن‌ها با کیف پول Core

C-Chain: زنجیره قراردادها

تقریباً همه کارهای روزمره آوالانچ روی C-Chain انجام می‌شود. این زنجیره نسخه‌ای از ماشین مجازی اتریوم (EVM) است؛ یعنی قراردادهای هوشمندی که با زبان Solidity برای اتریوم نوشته می‌شوند، روی آن هم اجرا می‌شوند و ابزارهای اتریوم مثل متامسک با آن کار می‌کنند. صرافی‌های غیرمتمرکز، پروتکل‌های وام‌دهی دیفای و توکن‌هایی مثل USDC روی همین زنجیره‌اند. Circle، ناشر USDC، آوالانچ را در فهرست رسمی شبکه‌های USDC آورده است.

آدرس C-Chain درست شکل آدرس اتریوم است: 0x و بعد از آن ۴۰ کاراکتر. شناسه این شبکه (Chain ID) عدد ۴۳۱۱۴ است. متامسک آوالانچ را جزو شبکه‌های آماده‌اش دارد و اگر کیف پولتان آن را نداشت، مشخصاتش را از مستندات رسمی آوالانچ وارد کنید.

P-Chain: زنجیره استیک و اعتبارسنج‌ها

P-Chain دفتر حساب خود شبکه است. اینکه چه کسی اعتبارسنج است، چقدر AVAX استیک کرده و تا کی، روی همین زنجیره ثبت می‌شود. ساختن L1های تازه و اضافه کردن اعتبارسنج به آن‌ها هم با P-Chain انجام می‌شود. اگر بخواهید AVAX را استیک کنید، اول باید آن را به P-Chain ببرید. آدرس P-Chain با P-avax1 شروع می‌شود.

X-Chain: زنجیره جابه‌جایی دارایی

X-Chain برای ساختن و جابه‌جا کردن دارایی‌های بومی آوالانچ است و AVAX هم یکی از همین دارایی‌هاست. قرارداد هوشمند ندارد و کارش فقط ارسال و دریافت است. آدرس آن با X-avax1 شروع می‌شود. زمانی X-Chain مسیر معمول برای ارسال ساده AVAX بود و بعضی صرافی‌ها هنوز گزینه‌اش را دارند، ولی امروز بیشتر کیف پول‌ها و اپلیکیشن‌ها با C-Chain کار می‌کنند.

جابه‌جایی AVAX بین سه زنجیره

AVAX را می‌شود بین این سه زنجیره جابه‌جا کرد، ولی نه با یک ارسال معمولی. کیف پول Core که Ava Labs ساخته، هر سه زنجیره را می‌شناسد و برای هر کدام آدرس جدا نشان می‌دهد: یک آدرس 0x برای C-Chain و یک آدرس avax1 برای X و P. با بخش انتقال بین‌زنجیره‌ای همین کیف پول، AVAX را از آدرس خودتان روی یک زنجیره به آدرس خودتان روی زنجیره دیگر می‌برید و مثل هر تراکنش دیگری کمی AVAX کارمزد می‌دهید. راهنمای پشتیبانی آوالانچ هم برای این کار Core را معرفی می‌کند. متامسک و بیشتر کیف پول‌های اتریومی فقط C-Chain را می‌شناسند و AVAXی را که روی X یا P است، نمی‌بینند.

موقع برداشت AVAX کدام زنجیره را انتخاب کنیم؟

وقتی AVAX را از یک صرافی به کیف پول شخصی می‌فرستید، قاعده ساده است: زنجیره را از روی آدرس مقصد انتخاب کنید، نه از روی عادت. این جدول بیشتر حالت‌ها را پوشش می‌دهد:

مقصد شما

آدرس مقصد این شکلی است

زنجیره‌ای که باید انتخاب کنید

کیف پول‌های اتریومی مثل متامسک

0x و ۴۰ کاراکتر

C-Chain

آدرس C-Chain در کیف پول Core

0x و ۴۰ کاراکتر

C-Chain

آدرس P-Chain در Core، برای استیک

با P-avax1 شروع می‌شود

P-Chain، اگر صرافی مبدأ آن را دارد؛ وگرنه روی C-Chain بفرستید و در Core منتقلش کنید

آدرس X-Chain در Core

با X-avax1 شروع می‌شود

X-Chain

حساب شما در صرافی دیگر

همان آدرسی که صفحه واریز نشان می‌دهد

همان زنجیره‌ای که صفحه واریز اسم برده است

سه اشتباه رایج را هم بشناسید:

  1. آدرس 0x مال یک شبکه نیست. همان آدرس 0x روی اتریوم، BNB Chain و C-Chain آوالانچ معتبر است. پس صرافی از روی شکل آدرس نمی‌فهمد شما کدام شبکه را می‌خواستید و فقط شبکه‌ای که انتخاب می‌کنید مهم است. اگر صرافی برای AVAX گزینه‌ای روی شبکه‌ای غیر از آوالانچ هم داشت، آن نسخه‌ای از توکن روی همان شبکه است، نه AVAX روی C-Chain. راهنمای انتخاب اشتباه شبکه توضیح می‌دهد اگر این اتفاق افتاد چه کاری از دستتان برمی‌آید.
  2. X-Chain به‌جای C-Chain. اگر آدرس 0x بدهید و در صرافی X-Chain را انتخاب کنید، در بهترین حالت برداشت قبول نمی‌شود. اگر AVAX به آدرس X یا P خودتان در Core رسید، از دست نرفته است و با انتقال بین‌زنجیره‌ای به C-Chain برمی‌گردد. ولی اگر به آدرسی رفت که مال شما نیست، تنها راهتان این است که با TXID تراکنش سراغ صاحب همان آدرس بروید.
  3. AVAX کارمزد را فراموش نکنید. روی C-Chain کارمزد هر تراکنش را با AVAX می‌دهید، حتی وقتی USDC یا توکن دیگری می‌فرستید. اگر کیف پولتان فقط توکن داشته باشد و AVAX نداشته باشد، نمی‌توانید آن توکن را جابه‌جا کنید. پس همیشه کمی AVAX روی C-Chain نگه دارید.

اولین بار مبلغ کمی بفرستید و پیش از تأیید، چند کاراکتر اول و آخر آدرس را با آدرس مقصد مقایسه کنید. بدافزارهای هک کلیپ‌بورد آدرس کپی‌شده را بی‌سروصدا عوض می‌کنند. برای بررسی دقیق‌تر، راهنمای آدرس کیف پول را ببینید.

کارمزد آوالانچ چطور حساب می‌شود؟

کارمزد C-Chain مثل اتریوم با «گس» حساب می‌شود. هر تراکنش تعدادی واحد گس مصرف می‌کند و هر واحد قیمتی دارد که با شلوغی شبکه بالا و پایین می‌رود. فرق مهمش با اتریوم این است که در آوالانچ کارمزد به اعتبارسنج نمی‌رسد. طبق مستندات آوالانچ کارمزد تراکنش‌ها سوزانده می‌شود و برای همیشه از گردش بیرون می‌رود. سازوکار کلی کارمزد شبکه‌ها را در کارمزد شبکه چیست توضیح داده‌ایم.

یک مثال با عددهای فرضی

یک انتقال ساده AVAX روی C-Chain، مثل اتریوم، ۲۱٬۰۰۰ واحد گس مصرف می‌کند. فرض کنید قیمت هر واحد گس ۵ nAVAX باشد؛ این عدد را فقط برای حساب‌وکتاب انتخاب کرده‌ایم و قیمت واقعی هر لحظه فرق می‌کند:

  • کارمزد: ۲۱٬۰۰۰ × ۵ = ۱۰۵٬۰۰۰ nAVAX
  • به AVAX: ۱۰۵٬۰۰۰ تقسیم بر یک میلیارد = ۰٫۰۰۰۱۰۵ AVAX، یعنی حدود یک ده‌هزارم AVAX

یک سواپ در صرافی غیرمتمرکز گس بیشتری مصرف می‌کند و کارمزدش چند برابر این می‌شود. کف قیمت گس C-Chain در ارتقای Etna از ۲۵ به ۱ nAVAX پایین آمد و در ارتقاهای بعدی باز هم کمتر شد. برای همین وقتی شبکه شلوغ نیست، کارمزد آوالانچ معمولاً خیلی کم است. کارمزد X-Chain و P-Chain هم با AVAX پرداخت می‌شود. کارمزد برداشت از صرافی‌ها حساب جدایی دارد و هر صرافی خودش آن را تعیین می‌کند.

عرضه AVAX: سقف دارد، ولی هنوز تورمی است

هیچ‌وقت بیشتر از ۷۲۰ میلیون AVAX ساخته نمی‌شود. ۳۶۰ میلیون AVAX روز اول ساخته شد و از آن به بعد AVAX تازه فقط یک راه برای ساخته شدن دارد: پاداشی که اعتبارسنج‌ها و واگذارکننده‌ها در پایان دوره استیکشان می‌گیرند.

شاید جایی خوانده باشید که چون کارمزدها سوزانده می‌شوند، عرضه AVAX کم می‌شود. مستندات خود آوالانچ چیز دیگری می‌گوید: AVAXی که به‌عنوان پاداش استیک ساخته می‌شود، سوزاندن کارمزدها را جبران می‌کند و تا وقتی عرضه از سقف فاصله دارد، AVAX «تقریباً همیشه» دارایی‌ای تورمی می‌ماند. یعنی سوزاندن کارمزد سرعت رشد عرضه را کم می‌کند، ولی جلوی رشدش را نمی‌گیرد.

سقف ۷۲۰ میلیون به این دلیل شکسته نمی‌شود که فرمول پاداش به فاصله عرضه فعلی تا سقف بستگی دارد. هرچه عرضه به ۷۲۰ میلیون نزدیک‌تر شود، این فاصله کوچک‌تر می‌شود و پاداش‌های تازه هم همراه آن کم می‌شوند.

سایت‌های قیمت هم گاهی حداکثر عرضه را کمی کمتر از ۷۲۰ میلیون نشان می‌دهند. دلیلش این است که شمارنده عرضه در P-Chain فقط AVAX ساخته‌شده را حساب می‌کند و از AVAX سوزانده‌شده خبر ندارد. پس بیشترین AVAXی که واقعاً می‌تواند در گردش باشد، ۷۲۰ میلیون منهای همه AVAXهایی است که تا امروز سوخته‌اند و این عدد با گذشت زمان کمتر می‌شود.

استیک AVAX

در آوالانچ دو راه برای استیک هست. راه اول اعتبارسنج شدن است. باید دست‌کم ۲٬۰۰۰ AVAX استیک کنید و یک نود، یعنی کامپیوتری که نرم‌افزار آوالانچ را اجرا می‌کند، شبانه‌روز روشن نگه دارید. راه دوم برای بیشتر دارندگان AVAX عملی‌تر است: واگذاری (Delegation). AVAXتان را پیش اعتبارسنجی که خودتان انتخاب می‌کنید استیک می‌کنید و او در ازای کارش درصدی از پاداش شما را برمی‌دارد.

ارتقای Helicon که ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ روی شبکه اصلی فعال شد، چند قاعده استیک را تغییر داد. قاعده‌های فعلی واگذاری، طبق مستندات آوالانچ، این‌هاست:

  1. حداقل ۲۵ AVAX. با کمتر از این نمی‌شود واگذار کرد.
  2. از دو هفته تا یک سال. مدت را خودتان انتخاب می‌کنید، ولی واگذاری باید پیش از تمام شدن دوره خودِ اعتبارسنج تمام شود.
  3. قفل تا روز آخر. بعد از ثبت، نه می‌توانید زودتر بیرون بیایید، نه می‌توانید مبلغ یا اعتبارسنج را عوض کنید. AVAXی را که ممکن است زودتر لازمش داشته باشید، استیک نکنید.
  4. پاداش یک‌جا و در پایان. در پایان دوره اصل پول به آدرس شما برمی‌گردد و پاداش هم همان موقع یک‌جا واریز می‌شود، نه روزانه یا ماهانه.
  5. پاداش به آنلاین ماندن اعتبارسنج بستگی دارد. اعتبارسنج باید دست‌کم ۹۰ درصد مدت کارش آنلاین و پاسخ‌گو باشد. این حد پیش از Helicon ۸۰ درصد بود. اگر اعتبارسنج کوتاهی کند، پاداشی به شما نمی‌رسد، ولی AVAX استیک‌شده‌تان کامل برمی‌گردد.
  6. از AVAX استیک‌شده چیزی کم نمی‌شود. آوالانچ، برخلاف بعضی شبکه‌های اثبات سهام، اعتبارسنج خطاکار را با کم کردن سهامش جریمه نمی‌کند. به این نوع جریمه «اسلشینگ» می‌گویند.
  7. کارمزد اعتبارسنج. هر اعتبارسنج کارمزدی دارد که دست‌کم ۲ درصد پاداش شماست و پیش از واگذاری آن را می‌بینید.

Helicon حداقل دوره اعتبارسنج‌ها را از دو هفته به ۴۸ ساعت رساند، ولی حداقل واگذاری همان دو هفته ماند. پس اعتبارسنجی که برای کمتر از دو هفته استیک کرده، اصلاً واگذاری قبول نمی‌کند. همین ارتقا پاداش استیک‌های کوتاه را هم کمتر می‌کند. این کاهش در ۹۰ روزِ بعد از فعال شدن Helicon کم‌کم اعمال می‌شود و به پاداش استیک یک‌ساله دست نمی‌زند. نتیجه عملی ساده است: در آوالانچ هرچه AVAX را طولانی‌تر استیک کنید، پاداش هر AVAX بیشتر می‌شود.

برای واگذاری، AVAX باید روی P-Chain باشد. معمولاً آن را روی C-Chain به کیف پول Core می‌فرستید، با انتقال بین‌زنجیره‌ای به P-Chain می‌برید و از بخش استیک همان کیف پول، اعتبارسنج و مدت را انتخاب می‌کنید. هر اعتبارسنج سقفی برای مقدار AVAX واگذارشده دارد، پس به کارمزد، ظرفیت خالی و تاریخ پایان دوره‌اش نگاه کنید. درصد سود استیک هم ثابت نیست و به مدت استیک و عرضه کل AVAX بستگی دارد. عددی را که کیف پول نشان می‌دهد تخمین بدانید، نه سود تضمین‌شده.

L1های آوالانچ؛ همان ساب‌نت‌های قدیمی

L1 در آوالانچ شبکه‌ای مستقل است که اعتبارسنج‌ها، قاعده‌ها و حتی ارز کارمزد خودش را دارد. خود شبکه اصلی هم یک L1 است که سه زنجیره C و P و X را اجرا می‌کند. پیش‌تر به این شبکه‌ها «ساب‌نت» (Subnet) می‌گفتند و هنوز در خیلی از منابع فارسی همین اسم را می‌بینید.

پروژه‌ای که L1 خودش را می‌سازد، از شلوغی C-Chain اثر نمی‌گیرد و می‌تواند قاعده‌های خاص خودش را بگذارد. طبق مستندات آوالانچ، صاحب یک L1 می‌تواند مثلاً از اعتبارسنج‌هایش احراز هویت بخواهد، فقط اعتبارسنج‌های یک کشور مشخص را بپذیرد یا داده‌های شبکه را خصوصی نگه دارد. این امکان برای شرکت‌ها و بازی‌هایی که شبکه اختصاصی می‌خواهند جذاب است.

ارتقای Etna که با اسم Avalanche9000 هم شناخته می‌شود، ۲۶ آذر ۱۴۰۳ فعال شد. پیش از آن، اعتبارسنج هر ساب‌نت باید شبکه اصلی را هم اعتبارسنجی می‌کرد و ۲٬۰۰۰ AVAX استیک می‌کرد. بعد از Etna اعتبارسنج L1 فقط باید P-Chain را همگام نگه دارد و به‌جای استیک، هزینه‌ای مداوم به AVAX می‌پردازد که با میزان استفاده از شبکه تغییر می‌کند. پس حتی L1ی که ارز کارمزد خودش را دارد، برای پرداخت این هزینه به AVAX نیاز دارد.

L1 آوالانچ با شبکه‌های لایه دوم اتریوم فرق دارد. شبکه لایه دوم تراکنش‌ها را بیرون از اتریوم اجرا می‌کند، ولی خلاصه‌شان را روی اتریوم ثبت می‌کند و به امنیت اتریوم تکیه دارد. L1 آوالانچ اعتبارسنج‌های خودش را دارد و امنیتش هم به همان‌ها بستگی دارد. ارتباطش با بقیه شبکه‌های آوالانچ از راه سیستم پیام‌رسانی خود آوالانچ (Avalanche Warp Messaging) برقرار می‌شود.

آوالانچ در کنار اتریوم و سولانا


آوالانچ

اتریوم

سولانا

ساختار

شبکه اصلی با سه زنجیره، به‌اضافه L1های مستقل

یک زنجیره اصلی، به‌اضافه شبکه‌های لایه دوم

یک زنجیره واحد

اجماع

اثبات سهام با پرس‌وجوهای تصادفی پشت سر هم

اثبات سهام

اثبات سهام همراه با اثبات تاریخ

قرارداد هوشمند

روی C-Chain، با EVM و Solidity

EVM و Solidity

برنامه‌های سولانا، بیشتر با Rust

شکل آدرس

C-Chain با 0x؛ X و P با avax1

0x و ۴۰ کاراکتر

Base58، بدون 0x

طبق داده‌های DefiLlama، ۱۷ مهر ۱۴۰۵ ارزش دارایی‌های قفل‌شده در دیفای آوالانچ حدود ۰٫۶ میلیارد دلار بود. این رقم آوالانچ را در رتبه دوازدهم شبکه‌ها می‌گذاشت و حدود یک‌دهم سولانا و خیلی کمتر از اتریوم بود.

هر کدام از این شبکه‌ها چیزی به دست آورده و چیزی را از دست داده‌اند. برگ برنده آوالانچ سازگاری C-Chain با اتریوم و امکان ساختن شبکه اختصاصی است. بهایش هم پیچیدگی است: کاربر عادی باید بداند AVAXش روی کدام زنجیره است، چیزی که در یک شبکه تک‌زنجیره‌ای پیش نمی‌آید.

ریسک‌ها و نقطه‌ضعف‌های آوالانچ

توقف اسفند ۱۴۰۲

۴ اسفند ۱۴۰۲ شبکه اصلی آوالانچ چند ساعت هیچ بلاکی را نهایی نکرد. گزارش رسمی وضعیت شبکه علت را باگی در نسخه 1.10.18 نرم‌افزار نودها می‌داند. نودها آن‌قدر پیام بی‌فایده درباره تراکنش‌ها برای هم می‌فرستادند که پهنای باندشان پر می‌شد و به پرسش‌های اجماع نمی‌رسیدند. اولین گزارش حدود ساعت ۱۵ به وقت تهران منتشر شد و حدود ساعت ۲۰، بعد از اینکه بخش بزرگی از اعتبارسنج‌ها نسخه اصلاحی را نصب کردند، نهایی شدن بلاک‌ها دوباره راه افتاد. در چنین ساعت‌هایی AVAX و توکن‌های آوالانچ جابه‌جا نمی‌شوند و صرافی‌ها ممکن است واریز و برداشت این شبکه را موقتاً ببندند.

اشتباه در انتخاب زنجیره

سه زنجیره برای خود شبکه منطقی است، ولی برای کاربر یعنی یک جای بیشتر برای اشتباه. دو خطای رایج این است که موقع برداشت زنجیره اشتباه را انتخاب کنید یا روی C-Chain برای کارمزد AVAX نداشته باشید. پیش از هر انتقال، جدول بخش برداشت را یک بار دیگر ببینید.

عرضه‌ای که زیاد می‌شود

چون پاداش استیک AVAX تازه می‌سازد، عرضه هر سال بیشتر می‌شود. اگر AVAX را استیک نکنید، سهم شما از کل عرضه آرام‌آرام کوچک‌تر می‌شود. این لزوماً عیب نیست، چون پاداش استیک‌کننده‌ها از همین‌جا می‌آید، ولی با تصور «ارزی که هر روز کمیاب‌تر می‌شود» جور درنمی‌آید.

وابستگی به Ava Labs، رقابت و نوسان قیمت

نرم‌افزار اصلی نودهای آوالانچ (AvalancheGo) را Ava Labs توسعه می‌دهد و در توقف اسفند ۱۴۰۲ هم راه‌حل نسخه‌ای بود که اعتبارسنج‌ها باید نصب می‌کردند. ارزش AVAX به این هم بستگی دارد که برنامه‌ها و L1ها روی آوالانچ بمانند و رشد کنند. L1ها می‌توانند ارز کارمزد خودشان را داشته باشند، پس هر L1 تازه لزوماً تقاضای زیادی برای AVAX نمی‌سازد. قیمت AVAX هم مثل بیشتر آلت‌کوین‌ها تند بالا و پایین می‌رود. فقط با پولی سراغش بروید که تحمل از دست دادن بخشی از آن را دارید و پیش از خرید، قاعده‌های مدیریت ریسک را مرور کنید.

خرید آوالانچ در سواپ‌ولت

در سواپ‌ولت می‌توانید آوالانچ را با تومان بخرید، بفروشید یا به رمزارزهای دیگر مثل تتر تبدیلش کنید. لازم نیست یک AVAX کامل بخرید و با مبلغ کم هم می‌شود شروع کرد. برای خرید با تومان باید احراز هویت سطح متوسط را انجام داده باشید. قدم‌های خرید را در راهنمای خرید رمزارز در سواپ‌ولت ببینید.

اگر نمی‌خواهید زمان خرید را حدس بزنید، می‌توانید با خرید پله‌ای یا DCA در چند نوبت بخرید. پیش از معامله فاصله قیمت خرید و فروش را هم در نظر بگیرید و کارمزد معاملات را در صفحه کارمزدها ببینید.

فهرست شبکه‌هایی که سواپ‌ولت برای برداشت رمزارز پشتیبانی می‌کند، در همان صفحه کارمزدها آمده است. ۱۷ مهر ۱۴۰۵ هیچ‌کدام از زنجیره‌های آوالانچ در این فهرست نبود. پس اگر می‌خواهید AVAX را به کیف پول شخصی ببرید یا خودتان استیکش کنید، پیش از خرید آن فهرست را ببینید.

پرسش‌های رایج درباره آوالانچ

آوالانچ و آواکس چه فرقی دارند؟

آوالانچ اسم شبکه است و AVAX اسم ارز اصلی آن. «آواکس» همان تلفظ فارسی AVAX است. پس وقتی کسی از خرید آواکس حرف می‌زند، منظورش خرید ارز شبکه آوالانچ است.

آیا آوالانچ استخراج می‌شود؟

نه. آوالانچ با اثبات سهام کار می‌کند و ماینر ندارد. AVAX تازه فقط به‌عنوان پاداش استیک ساخته می‌شود و آن هم در پایان دوره هر اعتبارسنج یا واگذارکننده.

AVAX را روی کدام زنجیره برداشت کنم؟

اگر آدرس مقصد با 0x شروع می‌شود، مثل آدرس متامسک یا آدرس C-Chain کیف پول Core، زنجیره C-Chain را انتخاب کنید. آدرس‌های X-avax1 و P-avax1 مال X-Chain و P-Chain هستند. در صرافی‌ها همیشه همان زنجیره‌ای را انتخاب کنید که صفحه واریز مقصد اسم برده است.

AVAX را اشتباهی به X-Chain فرستادم؛ از دست رفته است؟

اگر آدرس مقصد مال خودتان در کیف پولی مثل Core بوده، نه. با انتقال بین‌زنجیره‌ای همان کیف پول، AVAX را به C-Chain برمی‌گردانید. اگر آدرس مال کس دیگری یا یک صرافی بوده، فقط صاحب همان آدرس می‌تواند کاری بکند و باید با TXID تراکنش سراغش بروید.

با چند AVAX می‌شود استیک کرد و پولم چقدر قفل می‌ماند؟

برای واگذاری دست‌کم ۲۵ AVAX لازم است و مدت آن بین دو هفته تا یک سال است. تا پایان مدتی که انتخاب کرده‌اید، نمی‌توانید AVAX را بیرون بکشید. پاداش هم یک‌جا و در پایان دوره، همراه اصل پول، به حسابتان می‌آید.

ممکن است از AVAX استیک‌شده‌ام چیزی کم شود؟

آوالانچ اسلشینگ ندارد، پس شبکه از AVAX استیک‌شده شما چیزی کم نمی‌کند. ولی اگر اعتبارسنج کمتر از ۹۰ درصد مدت کارش آنلاین باشد، پاداشی نمی‌گیرید. قیمت AVAX هم در این مدت ممکن است پایین برود.

سقف عرضه AVAX چقدر است؟

۷۲۰ میلیون AVAX. چون کارمزدها می‌سوزند، بیشترین مقداری که واقعاً می‌تواند در گردش باشد کمی کمتر از این است. با این حال، عرضه در گردش فعلاً هر سال بیشتر می‌شود. مقدار در گردش را در صفحه آوالانچ ببینید.

ساب‌نت آوالانچ چیست؟

اسم قدیمی L1های آوالانچ است؛ شبکه‌های مستقلی که پروژه‌ها با اعتبارسنج‌ها و قاعده‌های خودشان روی آوالانچ می‌سازند. از ارتقای Etna در آذر ۱۴۰۳ ساختن آن‌ها به‌مراتب ارزان‌تر شده است و حالا به آن‌ها L1 می‌گویند.

می‌توانم AVAX را از سواپ‌ولت به کیف پول شخصی‌ام بفرستم؟

در سواپ‌ولت می‌توانید AVAX را با تومان بخرید، بفروشید یا به رمزارز دیگری تبدیل کنید. ۱۷ مهر ۱۴۰۵ هیچ‌کدام از زنجیره‌های آوالانچ در فهرست شبکه‌های برداشت صفحه کارمزدها نبود. اگر برداشت برایتان مهم است، پیش از خرید این فهرست را ببینید.