ورلد کوین (WLD) چیست؟ پروژه اسکن عنبیه سم آلتمن، کاربرد و ریسک‌ها
ورلد کوین (WLD) توکن پروژه World است؛ پروژه‌ای که سم آلتمن و الکس بلانیا راه انداختند تا با اسکن عنبیه ثابت کنند پشت یک حساب آنلاین آدم واقعی نشسته، نه ربات. اینجا میخوانید اورب و World ID چطور کار می‌کنند، ورلد کوین زیر مجموعه کدام شبکه است، عرضه و آزادسازی WLD چه برنامه‌ای دارد، چرا نهادهای حریم خصوصی چند کشور جلوی اسکن عنبیه را گرفتند و کاربر ایرانی با این توکن چه کاری می‌تواند بکند.
ورلد کوین (WLD) توکن پروژه‌ای به اسم World است که می‌خواهد در اینترنتی پر از ربات و محتوای هوش مصنوعی ثابت کند پشت هر حساب یک آدم واقعی نشسته است. این پروژه را سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، همراه الکس بلانیا و Max Novendstern سال ۱۳۹۸ در شرکتی به اسم Tools for Humanity شروع کردند. روشش این است که دستگاهی کروی به اسم اورب (Orb) عنبیه چشم شما را بررسی می‌کند و اگر قبلاً ثبت‌نام نکرده باشید، یک شناسه دیجیتال به اسم World ID به شما می‌دهد. این شناسه اسم و مشخصاتتان را لو نمی‌دهد و فقط ثابت می‌کند که انسان هستید و یک بار ثبت‌نام کرده‌اید. WLD هم توکن همین شبکه است که روی اتریوم ساخته شده و بیشتر روی World Chain، شبکه لایه دوم خود پروژه، دست‌به‌دست می‌شود.
جواب کوتاه برای خواننده ایرانی: اورب در ایران نیست و شرایط استفاده World هم ساکنان کشورهای تحریم‌شده را کنار گذاشته است. پس اسکن عنبیه و گرفتن WLD رایگان برای شما ممکن نیست و کاری که از دستتان برمی‌آید خریدن، فروختن و نگه داشتن خود توکن است. اسم پروژه را بعضی‌ها سرهم «ورلدکوین» می‌نویسند و هر دو شکل درست است.
ورلد کوین در یک نگاه
- اسم پروژه: World یا World Network. تا مهر ۱۴۰۳ اسمش Worldcoin بود. توکن هنوز همان اسم Worldcoin را دارد و نمادش WLD است.
- سازنده‌ها: شرکت Tools for Humanity اورب و اپلیکیشن World App را می‌سازد. بنیاد World Foundation مالک پروتکل است و ۷۵ درصد WLD را مدیریت می‌کند.
- راه‌اندازی رسمی: ۲ مرداد ۱۴۰۲؛ همان روزی که WLD در صرافی‌ها قابل معامله شد.
- شبکه: WLD یک توکن ERC-20 روی اتریوم است، ولی بیشتر روی World Chain جابه‌جا می‌شود.
- سقف عرضه: ۱۰ میلیارد WLD. تا ۱۵ سال بعد از راه‌اندازی هیچ توکن تازه‌ای ساخته نمی‌شود.
- استخراج: ندارد. WLD را نمی‌شود استخراج کرد و کاربرانی که هویتشان تأیید شده، در کشورهایی که این امکان هست، توکن را رایگان می‌گیرند.
- اجزای شبکه: دستگاه اورب، شناسه World ID، کیف پول World App، شبکه World Chain و توکن WLD.
عددهای زیر زنده‌اند و هر بار که صفحه را باز کنید از داده‌های بازار به‌روز می‌شوند:
- قیمت لحظه‌ای هر WLD: ۰٫۴۹۲۹ دلار، حدود ۱۳۰٬۵۶۳ تومان
- تعداد WLD در گردش: ۳٫۸۲ میلیارد
- ارزش بازار کل ورلد کوین: ۲٬۰۰۴٬۳۷۹٬۷۹۸ دلار
ورلد کوین از کجا آمد؟
ایده از یک نگرانی ساده شروع شد: هرچه هوش مصنوعی بهتر شود، تشخیص آدم از ربات در اینترنت سخت‌تر می‌شود. سازنده‌های World می‌گفتند اینترنت به چیزی شبیه پاسپورت دیجیتال نیاز دارد که فقط یک چیز را ثابت کند: «این یک انسان یکتاست». Tools for Humanity سال ۱۳۹۸ تأسیس شد و چند سال در حالت آزمایشی، با اپراتورهایی که اورب را در شهرهای مختلف می‌چرخاندند، آدم‌ها را ثبت‌نام کرد. طبق وایت‌پیپر World، وقتی پروژه ۲ مرداد ۱۴۰۲ رسماً راه افتاد، حدود ۲ میلیون نفر در همین دوره آزمایشی هویتشان را تأیید کرده بودند.
۲۶ مهر ۱۴۰۳ پروژه در مراسمی در سان‌فرانسیسکو اسمش را از Worldcoin به World تغییر داد، نسل تازه اورب را معرفی کرد و از همان روز World Chain محل اصلی استفاده از WLD شد. از آن به بعد World اسم کل شبکه است و Worldcoin فقط اسم توکن.
سم آلتمن را بیشتر با ChatGPT می‌شناسند، ولی Tools for Humanity شرکتی جدا از OpenAI است. آلتمن یکی از بنیان‌گذاران و رئیس هیئت‌مدیره آن است و الکس بلانیا مدیرعامل. جالب است که یک نفر هم پشت یکی از معروف‌ترین هوش‌های مصنوعی دنیاست و هم پشت پروژه‌ای که می‌خواهد آدم‌ها را از ربات‌ها جدا کند.
ورلد کوین چطور کار می‌کند؟
مسیر کار World ساده است: یک بار پای اورب ثبت‌نام می‌کنید، World ID روی گوشی‌تان ذخیره می‌شود و بعد هر اپی که بخواهد بداند انسان هستید، از همین شناسه استفاده می‌کند. تصویر زیر این مسیر را قدم‌به‌قدم نشان می‌دهد و در ادامه هر قدم را توضیح می‌دهیم.
اورب: دوربینی برای اسکن عنبیه
اورب یک دستگاه کروی هم‌اندازه توپ بولینگ است که از چهره و چشم شما عکس می‌گیرد. اول بررسی می‌کند که جلوی دوربین یک آدم زنده ایستاده، نه عکس یا ماسک. بعد از الگوی عنبیه یک کد عددی به اسم «کد عنبیه» می‌سازد. طبق وایت‌پیپر، تصویرها فقط در حافظه خود دستگاه بررسی می‌شوند. بعد داده‌ها رمزنگاری می‌شوند، به گوشی شما می‌روند و از اورب پاک می‌شوند. نرم‌افزار و سخت‌افزار اورب هم متن‌باز است تا دیگران بتوانند بررسی‌اش کنند.
چرا عنبیه؟ World می‌گوید الگوی عنبیه از اثر انگشت و چهره تصادفی‌تر است، با گذشت سال‌ها کمتر عوض می‌شود و خطای «دو نفر را یکی دانستن» در آن خیلی کمتر از تشخیص چهره است. استدلال دیگرش این است که بیش از نیمی از مردم دنیا مدرک شناسایی‌ای ندارند که بشود آنلاین بررسی‌اش کرد.
بررسی تکراری نبودن، بدون دیدن داده
سخت‌ترین بخش کار این است که شبکه بفهمد شما قبلاً ثبت‌نام نکرده‌اید، بدون اینکه کسی داده چشمتان را ببیند. اورب کد عنبیه را به چند تکه رمزشده تقسیم می‌کند که هیچ‌کدام به‌تنهایی چیزی درباره اصلش نمی‌گوید. این تکه‌ها پیش چند نهاد مستقل می‌روند، از جمله شرکت Nethermind، دانشگاه ارلانگن-نورنبرگ آلمان و مرکزی در دانشگاه برکلی. این نهادها با هم فقط یک جواب بیرون می‌دهند: «این آدم تازه است» یا «قبلاً ثبت‌نام کرده». به گفته World، خود بنیاد و Tools for Humanity جزو این نهادها نیستند.
World ID: گواهی انسان بودن روی گوشی شما
اگر تکراری نباشید، گواهی World ID روی گوشی‌تان در World App ذخیره می‌شود. وقتی اپی، مثلاً یک بازی یا اپ دوست‌یابی، می‌خواهد بداند انسان هستید، گوشی شما یک «اثبات دانش صفر» برایش می‌فرستد. اثبات دانش صفر (Zero-Knowledge Proof) یک روش رمزنگاری است که با آن می‌شود درستی یک ادعا را ثابت کرد، بی‌آنکه خود اطلاعات لو برود. اپ فقط می‌فهمد «این یک انسان تأییدشده و یکتاست» و نمی‌فهمد کدام انسان. دو اپ مختلف هم نمی‌توانند با کنار هم گذاشتن این اثبات‌ها بفهمند شما همان یک نفرید.
برای اینکه کسی نتواند شناسه‌اش را به دیگری اجاره بدهد، World App گاهی سلفی شما را با تصویر چهره‌ای که موقع ثبت‌نام روی گوشی ذخیره شده مقایسه می‌کند. این مقایسه هم روی خود گوشی انجام می‌شود. World ID را با پاسپورت‌ها و کارت‌های ملی تراشه‌دار هم می‌شود ساخت، ولی خود World می‌گوید این روش برای اثبات یکتا بودن ضعیف‌تر است، چون مثلاً یک نفر ممکن است پاسپورت دو کشور را داشته باشد.
ربط ورلد کوین به هوش مصنوعی چیست؟
ورلد کوین خودش هوش مصنوعی نمی‌سازد. ربطش به هوش مصنوعی این است که مشکلی را هدف گرفته که هوش مصنوعی بزرگش کرده است. وایت‌پیپر World می‌گوید وقتی محتوا و رفتار هوش مصنوعی از آدم قابل تشخیص نباشد، یک نفر می‌تواند با هزاران حساب جعلی خودش را جای هزاران نفر جا بزند و از آن برای پخش اطلاعات غلط، دست بردن در انتخابات یا کلاهبرداری استفاده کند. اگر هر حساب به یک انسان یکتا وصل باشد، اثر هر نفر هم به اندازه یک نفر می‌ماند.
World چند کاربرد را مثال می‌زند که همین حالا راه افتاده‌اند:
- اپ‌های دوست‌یابی: همکاری با Match Group، صاحب تیندر، برای بررسی سن کاربران تیندر در ژاپن.
- بازی: Razer ID، حساب کاربری گیمرهای ریزر، از World ID پشتیبانی می‌کند تا بازیکن واقعی از ربات جدا شود.
- تماس تصویری: ابزاری به اسم Deep Face که نشان می‌دهد آدم داخل تصویر یا تماس ویدیویی واقعاً همان صاحب World ID است و دیپ‌فیک نیست.
ایده تازه‌تر World «ایجنت از طرف انسان» است. ایجنت هوش مصنوعی برنامه‌ای است که به جای شما کاری را انجام می‌دهد؛ مثلاً خرید می‌کند یا فرم پر می‌کند. World می‌خواهد بشود World ID را به یک ایجنت سپرد تا سایت‌ها بدانند این ایجنت از طرف یک آدم واقعی کار می‌کند. این سپردن قابل پس گرفتن است و یک نفر نمی‌تواند هزار ربات را با یک World ID راه بیندازد.
همین موضوع، یعنی ایجنتی که از طرف شما کار می‌کند ولی اختیار نهایی دست خودتان می‌ماند، در دنیای رمزارز هم جدی شده است. مثلاً در سرور MCP سواپ‌ولت دستیار هوش مصنوعی می‌تواند موجودی را بخواند و درخواست معامله بسازد، ولی تا خودتان در تلگرام دکمه تأیید را نزنید، هیچ پولی جابه‌جا نمی‌شود.
ورلد کوین زیر مجموعه کدام ارز است؟
زیرمجموعه ارز دیگری نیست، ولی بلاک‌چین مستقل هم ندارد. طبق وایت‌پیپر، قرارداد اصلی WLD یک توکن ERC-20 روی شبکه اصلی اتریوم است. چون کارمزد اتریوم برای میلیون‌ها کاربر عادی زیاد است، پروژه شبکه‌ای به اسم World Chain ساخته که یک لایه دوم روی اتریوم است. World Chain با OP Stack ساخته شده، یعنی همان فناوری شبکه Optimism، و جزو Superchain است؛ مجموعه‌ای از شبکه‌های لایه دوم که روی همین فناوری کار می‌کنند. پس اگر بخواهید یک جمله بگویید: WLD توکنی روی اتریوم است که خانه اصلی‌اش World Chain است.
طبق مستندات World، کاربرانی که هویتشان تأیید شده، روی World Chain سهمیه رایگانی برای کارمزد تراکنش دارند و تراکنش‌هایشان اولویت می‌گیرد.
WLD امروز روی سه شبکه وجود دارد:
شبکه | نقش WLD در آن |
|---|---|
اتریوم | قرارداد اصلی توکن |
World Chain | محل اصلی استفاده از ۲۶ مهر ۱۴۰۳ به بعد |
Optimism | نسخه قدیمی که از ۲ مرداد ۱۴۰۲ تا ۲۶ مهر ۱۴۰۳ محل اصلی بود و هنوز هست |
وایت‌پیپر World درباره توکن‌های جعلی هشدار داده است. اگر WLD را در کیف پول شخصی یا صرافی غیرمتمرکز می‌خرید، آدرس قرارداد را با آدرس‌های رسمی مقایسه کنید:
- اتریوم: 0x163f8C2467924be0ae7B5347228CABF260318753
- World Chain: 0x2cFc85d8E48F8EAB294be644d9E25C3030863003
WLD به چه دردی می‌خورد؟
- توکن کاربری: کسانی که با اورب تأیید شده‌اند، در کشورهایی که این امکان هست، هر چند وقت یک بار مقداری WLD رایگان می‌گیرند. شرایط استفاده World می‌گوید این مقدار تضمینی نیست و ممکن است کم شود.
- کیف پول و مینی‌اپ‌ها: در World App می‌شود WLD را نگه داشت، فرستاد و در اپ‌های کوچکی که داخل همین اپلیکیشن کار می‌کنند خرج کرد.
- WLD Vault: کاربر می‌تواند WLD را با یک دوره انتظار در یک قرارداد هوشمند بگذارد و پاداش بگیرد. این پاداش هم تضمینی نیست.
- معامله در بازار: WLD در صرافی‌ها خرید و فروش می‌شود و برای بیشتر خریدارهای ایرانی کاربردش همین است.
یک نکته را جدی بگیرید: طبق همان شرایط استفاده، داشتن WLD هیچ سهم مالکیتی در پروژه، حق رأی یا سهمی از درآمد به شما نمی‌دهد. وایت‌پیپر از نقش WLD در مدیریت آینده شبکه حرف می‌زند، ولی این فعلاً برنامه است، نه حقی که امروز داشته باشید.
عرضه WLD و برنامه آزاد شدن توکن‌ها
کل عرضه WLD ده میلیارد توکن است. طبق وایت‌پیپر، که آخرین بار ۵ فروردین ۱۴۰۵ به‌روز شده، سهم گروه‌ها در ۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ این بود:
گروه | سهم از کل عرضه |
|---|---|
جامعه World (بیشترش برای کاربران، بقیه برای اداره شبکه و صندوق اکوسیستم) | ۷۵٪ |
سرمایه‌گذاران Tools for Humanity | ۱۳٫۶٪ |
تیم سازنده | ۱۱٫۱٪ |
ذخیره Tools for Humanity | ۰٫۳٪ |
همه این توکن‌ها از اول در بازار نبودند و طبق برنامه آزاد می‌شوند:
- تیم و سرمایه‌گذاران: سهمشان تا یک سال بعد از راه‌اندازی کاملاً قفل بود. بعد از آن، حدود ۲۰ درصدش در ۲۴ ماه و حدود ۸۰ درصدش در ۴۸ ماه، هر روز به یک اندازه، آزاد می‌شود. برنامه اول برای همه ۲۴ ماه بود که تابستان ۱۴۰۳ برای بیشتر توکن‌ها طولانی‌تر شد. آزاد شدن این سهم حدود مرداد ۱۴۰۷ تمام می‌شود.
- سهم جامعه: ۷٫۵ میلیارد WLD در ۱۵ سال آزاد می‌شود: نیم میلیارد روز اول، ۳٫۵ میلیارد در سه سال اول، ۱٫۷۵ میلیارد در سال‌های چهارم تا ششم، ۰٫۸۷۵ میلیارد در سال‌های هفتم تا نهم و باقی‌اش تا سال پانزدهم.
- تورم: زودتر از مرداد ۱۴۱۷ هیچ توکن تازه‌ای ساخته نمی‌شود. بعد از آن هم قرارداد هوشمند توکن بیش از ۱٫۵ درصد تورم در سال را اجازه نمی‌دهد. نرخ پیش‌فرض صفر است و تصمیمش با مدیریت شبکه است.
یک حساب ساده روی همین عددها نکته‌ای را نشان می‌دهد. در سه سال اول، روزانه حدود ۳٫۲ میلیون WLD از سهم جامعه آزاد می‌شد. از مرداد ۱۴۰۵ که سال چهارم شروع شد، این عدد نصف شده و به حدود ۱٫۶ میلیون در روز رسیده است. تقریباً همان موقع، آزاد شدن آن ۲۰ درصدی از سهم تیم و سرمایه‌گذاران که برنامه‌اش ۲۴ ماهه بود هم تمام شد. پس سرعت ورود توکن تازه از تابستان ۱۴۰۵ کمتر از قبل است، ولی صفر نیست و تا مرداد ۱۴۰۷ سهم تیم و سرمایه‌گذاران هر روز آزاد می‌شود.
فرق «آزادشده» با «در گردش» را هم بدانید. توکن آزادشده سهم جامعه لزوماً همان روز وارد بازار نمی‌شود و بنیاد World تصمیم می‌گیرد چه زمانی خرجش کند. برای همین عرضه در گردش خیلی کمتر از عدد آزادشده است: ۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ حدود ۱٫۳ میلیارد WLD، یعنی ۱۳ درصد کل عرضه، در گردش بود. عدد امروز را در فهرست زنده بالای همین صفحه ببینید. اگر با این مفهوم‌ها آشنا نیستید، توکنومیکس چیست را بخوانید.
کدام کشورها جلوی ورلد کوین را گرفتند؟
از همان سال‌های اول، نهادهای حفاظت از داده در چند کشور فعالیت World را بررسی، محدود یا متوقف کرده‌اند. دلیل‌هایشان کم‌وبیش یکی است. به نظر آن‌ها وقتی در ازای اسکن چشم به کسی پول یا توکن می‌دهید، رضایتش واقعاً آزادانه نیست. به مردم هم درست توضیح داده نشده که داده‌شان کجا می‌رود. نگرانی دیگرشان این است که داده عنبیه برخلاف رمز عبور هیچ‌وقت عوض نمی‌شود و اگر لو برود، برای همیشه لو رفته است.
مهم‌ترین تصمیم‌ها تا امروز:
تاریخ | کشور | نهاد | چه تصمیمی گرفت |
|---|---|---|---|
۱۱ مرداد ۱۴۰۲ | کنیا | دولت کنیا | ثبت‌نام و اسکن را به خاطر نگرانی‌های امنیتی، حریم خصوصی و مالی متوقف کرد |
۱۶ اسفند ۱۴۰۲ | اسپانیا | سازمان حفاظت از داده (AEPD) | دستور داد جمع‌آوری داده زیستی تا سه ماه متوقف شود و داده‌های جمع‌شده بلوکه شود |
۷ فروردین ۱۴۰۳ | پرتغال | کمیسیون ملی حفاظت از داده (CNPD) | جمع‌آوری داده را موقتاً متوقف کرد؛ یکی از دلیل‌ها اسکن نوجوانان زیر سن قانونی بود |
۲ خرداد ۱۴۰۳ | هنگ‌کنگ | دفتر کمیسر حریم خصوصی (PCPD) | اعلام کرد فعالیت پروژه با قانون حریم خصوصی هنگ‌کنگ مغایر است |
۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ | اندونزی | وزارت ارتباطات و امور دیجیتال | بعد از شکایت‌های مردمی، فعالیت World را موقتاً تعلیق کرد |
۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ | کنیا | دادگاه عالی | فعالیت پروژه را غیرقانونی دانست و دستور داد داده‌های زیستی کنیایی‌ها زیر نظر کمیسر حفاظت از داده پاک شود |
۱۶ مهر ۱۴۰۴ | فیلیپین | کمیسیون ملی حریم خصوصی (NPC) | دستور توقف همه پردازش داده‌ها، از جمله اسکن عنبیه، را اعلام کرد |
۳ آذر ۱۴۰۴ | تایلند | کمیسیون حفاظت از داده‌های شخصی (PDPC) | اسکن عنبیه را متوقف کرد و دستور پاک کردن اسکن ۱٫۲ میلیون نفر را داد |
۲۴ بهمن ۱۴۰۴ | اسپانیا | سازمان حفاظت از داده (AEPD) | پیش از بازگشت World به بارسلونا هشدار پیشگیرانه داد که این پردازش ممکن است با قانون حفاظت از داده اروپا مغایر باشد؛ این هشدار جریمه یا حکم تخلف نبود |
ماجرا همیشه یک‌طرفه هم نبوده است. پلیس کنیا خرداد ۱۴۰۳ تحقیقاتش را کنار گذاشت و World دوباره در کنیا شروع به کار کرد، تا اینکه حدود یک سال بعد دادگاه عالی حکم پاک کردن داده‌ها را داد. رسانه‌های کنیا دی ۱۴۰۴ گزارش دادند که کمیسر حفاظت از داده پاک شدن این داده‌ها را تأیید کرده است. World در فیلیپین گفت با یافته‌های کمیسیون موافق نیست و درخواست تجدیدنظر می‌دهد. در اسپانیا هم برای بازگشتش قرار شد به جای WLD، پاداش‌هایی مثل اشتراک خدمات آنلاین بدهد؛ یعنی پاداش توکنی را که بیشترین انتقاد را داشت با پاداش غیرنقدی عوض کرد. با این حال سازمان حفاظت از داده اسپانیا پیش از این بازگشت همان هشداری را داد که در جدول آمده است.
ریسک حریم خصوصی را چطور ببینیم؟
هر دو طرف این بحث حرف قابل‌توجهی دارند:
موضوع | World چه می‌گوید | منتقدان و نهادهای ناظر چه می‌گویند |
|---|---|---|
تصویر چشم | تصویرها فقط روی اورب بررسی و بعد پاک می‌شوند و داده رمزشده فقط روی گوشی خود کاربر می‌ماند | سازمان حفاظت از داده اسپانیا می‌گوید کد عنبیه هم داده زیستی حساب می‌شود و قانون برای آن سخت‌گیری بیشتری دارد |
رضایت | ثبت‌نام اختیاری است | فیلیپین و تایلند می‌گویند پول دادن در ازای اسکن، رضایت را بی‌اعتبار می‌کند |
مقدار داده | برای بررسی تکراری نبودن، فقط تکه‌های رمزشده پیش نهادهای مستقل می‌رود | کمیسیون فیلیپین می‌گوید جمع کردن الگوی عنبیه برای اثبات «انسان بودن» زیادی است |
ردیابی و تمرکز | اثبات دانش صفر نمی‌گذارد اپ‌ها شما را به هم ربط بدهند و قرار است ساخت اورب و صدور World ID به مرور از دست یک شرکت بیرون بیاید | فعلاً یک شرکت هم اورب را می‌سازد و هم World App را. به گفته سازمان حفاظت از داده اسپانیا، کنترل کاربر روی داده‌اش هم به همین اپلیکیشن وابسته است |
خود وایت‌پیپر World هم قبول دارد که اگر سیستمی مثل این بد اجرا شود، می‌تواند حریم خصوصی را تهدید کند و کنترل را در دست عده‌ای کم جمع کند. اگر در کشوری زندگی می‌کنید که اورب در آن هست، نکته اصلی ساده است: عنبیه را نمی‌شود مثل رمز عبور عوض کرد. پس پیش از ثبت‌نام، اطلاعیه حریم خصوصی را بخوانید و بدانید چه چیزی را با چه کسی شریک می‌شوید.
آیا ورلد کوین در ایران کار می‌کند؟
نه. شرایط استفاده World (نسخه ۴٫۱، از ۱۳ آبان ۱۴۰۴) می‌گوید کاربر نباید ساکن یا تبعه کشوری باشد که زیر تحریم آمریکا، اتحادیه اروپا، بریتانیا یا سازمان ملل است، یا در چنین کشوری باشد. ایران هم جزو همین کشورهاست و اورب رسمی هم در ایران گذاشته نشده است. یعنی کاربر ایرانی نمی‌تواند World ID بگیرد و سهمی از توکن‌های کاربری هم ندارد.
کاری که می‌توانید بکنید، خرید و نگه داشتن خود WLD است. برای داشتن WLD نه به اورب نیاز دارید و نه به World App؛ کافی است آن را از صرافی بخرید یا در کیف پولی نگه دارید که از شبکه‌اش پشتیبانی می‌کند.
دور و بر ورلد کوین چند دام رایج هم هست که بهتر است بشناسید:
- فروش «حساب تأییدشده World»: اگر کسی در تلگرام یا جای دیگر حساب World ID تأییدشده می‌فروشد، آن حساب به عنبیه شخص دیگری گره خورده است. World راهی برای بازیابی حساب به دست صاحب اصلی‌اش طراحی کرده، پس حسابی که خریده‌اید ممکن است هر وقت از دستتان برود.
- «اسکن عنبیه» در ایران: هر دستگاه یا آدمی که در ایران وعده اسکن و WLD رایگان می‌دهد، بیرون از شبکه رسمی World است. به این‌جور وعده‌ها مثل هر پیشنهاد پول مفت دیگری اعتماد نکنید و اطلاعات هویتی‌تان را به کسی ندهید.
- توکن جعلی: در صرافی غیرمتمرکز، آدرس قرارداد را با آدرس‌های رسمی بالا مقایسه کنید.
قیمت و تحلیل ورلد کوین: به چه چیزهایی نگاه کنیم؟
هیچ‌کس نمی‌داند قیمت WLD فردا چقدر می‌شود و ما هم اینجا پیش‌بینی نمی‌کنیم. ولی اگر دنبال تحلیل ورلد کوین هستید، این عامل‌ها را هم کنار نمودار قیمت دنبال کنید:
- تقویم آزاد شدن توکن‌ها: تا مرداد ۱۴۰۷ هر روز بخشی از سهم تیم و سرمایه‌گذاران آزاد می‌شود. عرضه تازه، اگر تقاضای تازه کنارش نباشد، روی قیمت فشار می‌آورد.
- خبرهای قانونی: هر تعلیق یا حکم تازه در یک کشور، هم ثبت‌نام را کند می‌کند و هم روی حال‌وهوای بازار اثر می‌گذارد.
- استفاده واقعی: اینکه چند نفر تأیید شده‌اند و چند اپ بزرگ واقعاً از World ID استفاده می‌کنند، مهم‌تر از وعده‌هاست.
- موج ارزهای هوش مصنوعی: WLD را معمولاً کنار ارزهای هوش مصنوعی می‌آورند و قیمتش با هیجان یا سرد شدن این بازار بالا و پایین می‌رود.
- نرخ تتر به تومان: قیمت تومانی WLD، جدا از قیمت دلاری‌اش، با نرخ تتر هم تغییر می‌کند.
اگر می‌خواهید هوش مصنوعی در خواندن این خبرها و عددها کمکتان کند، راهنمای ترید با هوش مصنوعی نشان می‌دهد چه کارهایی از آن برمی‌آید و کجا نباید به آن تکیه کرد. هر تصمیمی هم بگیرید، فقط با پولی سراغ WLD بروید که تحمل از دست دادن بخشی از آن را دارید.
ورلد کوین ارز هوش مصنوعی است؟
در بیشتر فهرست‌های ارزهای هوش مصنوعی اسم WLD هم هست، ولی کارش با بقیه فرق دارد. بیت‌تنسور (TAO) بازاری برای مدل‌های هوش مصنوعی است، فچ‌ای‌آی (FET) روی ایجنت‌های خودکار کار می‌کند و رندر (RENDER) قدرت پردازش کارت گرافیک را برای رندر تصویر و هوش مصنوعی اجاره می‌دهد. ورلد کوین نه مدلی آموزش می‌دهد و نه پردازشی می‌فروشد. کارش این است که در دنیایی پر از هوش مصنوعی، انسان را از ربات جدا کند. برای همین بهتر است آن را «پروژه هویت دیجیتال در عصر هوش مصنوعی» بدانید.
خرید ورلد کوین در سواپ‌ولت
در سواپ‌ولت می‌توانید ورلد کوین را با تومان بخرید، بفروشید یا به تتر و رمزارزهای دیگر تبدیلش کنید. لازم نیست یک WLD کامل بخرید و با مبلغ کم هم می‌شود شروع کرد. قدم‌های خرید را در راهنمای خرید رمزارز در سواپ‌ولت ببینید.
اگر می‌خواهید WLD را به کیف پول شخصی ببرید، یادتان باشد این توکن روی چند شبکه وجود دارد. پیش از برداشت، فهرست شبکه‌های برداشت را در صفحه کارمزدها ببینید و مطمئن شوید کیف پول مقصد WLD را روی همان شبکه می‌گیرد. اگر شبکه را اشتباه انتخاب کنید، ممکن است دارایی‌تان گیر کند؛ این راهنما نشان می‌دهد در آن حالت چه کاری از دستتان برمی‌آید.
اگر نمی‌خواهید زمان خرید را حدس بزنید، خرید پله‌ای یا DCA را امتحان کنید. پیش از معامله به فاصله قیمت خرید و فروش هم دقت کنید.
پرسش‌های رایج درباره ورلد کوین
ورلد کوین و World یکی‌اند؟
World اسم کل شبکه است، شامل اورب، World ID، World App و World Chain. ورلد کوین (Worldcoin) اسم توکن این شبکه با نماد WLD است. تا مهر ۱۴۰۳ کل پروژه هم Worldcoin نام داشت.
ورلد کوین استخراج می‌شود؟
نه. WLD استخراج ندارد. سقف عرضه‌اش ۱۰ میلیارد است و بخش بزرگی از آن به مرور به کاربران تأییدشده، در کشورهایی که این امکان هست، داده می‌شود.
می‌توانم در ایران عنبیه‌ام را اسکن کنم و WLD رایگان بگیرم؟
نه. اورب در ایران نیست و شرایط استفاده World ساکنان کشورهای تحریم‌شده را کنار گذاشته است. هر کسی که در ایران چنین وعده‌ای بدهد، بیرون از شبکه رسمی World است. شما فقط می‌توانید خود توکن را بخرید و نگه دارید.
ورلد کوین مال OpenAI است؟
نه. سازنده‌اش شرکت Tools for Humanity است که سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، یکی از بنیان‌گذاران آن است. این دو شرکت از هم جدا هستند.
آیا اورب عکس چشمم را نگه می‌دارد؟
World می‌گوید تصویرها فقط داخل اورب بررسی می‌شوند و بعد از اینکه بسته رمزشده به گوشی شما رسید، از دستگاه پاک می‌شوند. با این حال نهادی مثل سازمان حفاظت از داده اسپانیا می‌گوید کد عنبیه هم داده زیستی است و همان سخت‌گیری قانونی را لازم دارد.
WLD کوین است یا توکن؟
با اینکه در اسمش کلمه «کوین» هست، WLD از نظر فنی توکن است، چون بلاک‌چین مستقلی ندارد و روی اتریوم ساخته شده است. فرق این دو را در کوین و توکن چه فرقی دارند توضیح داده‌ایم.
WLD را با کدام شبکه برداشت کنم؟
با شبکه‌ای که هم سواپ‌ولت پشتیبانی می‌کند و هم کیف پول مقصد. WLD روی اتریوم، World Chain و Optimism وجود دارد. فهرست شبکه‌های برداشت سواپ‌ولت را در صفحه کارمزدها ببینید.